Titulus .I.

Aut talis ſecundo mutuās ſocio ſub dicto pacto:animo intendebat tunc ſatiſfacere vſurario creditori ſuo de illa pecunia ſic ſecūdo loco dicto ſocioſuo mutuata. Aut non: tunc pͥmo caſu nō eſt vſurarius: nec peccat rōe iam dicta ab Archi. qꝛ nonſit ſtipulatio vt vſuraꝝ: ſꝫ vt oānū euitet̉: nec ſibialiꝗd accreſcit. xiiij. q. iiij. ſi ꝗs oblitus. ibi aliquaincrementa. Non .n. tenebat cum dāno ſuo ſocioſubuenire. xxiij. q. v. ſi non licet. Solū gͦ euitauitdānum qd̓ erat euitaturus reſtituendo. Inducitnō. ꝑ Inno. de vſurꝭ. c. i .ſ. ꝙ ſi teneris mihi ad centum in certo die: ⁊ qꝛ non ſoluiſti oportuit me accipere ſub vſurꝭ ab alio: tu tenerꝭ mihi reſtituerepropter dictam rōnem ⁊ propter moraꝫ debitoris¶ In ſecundo v̓o caſu cum .ſ. non intendebat tunchic ſecundo mutuās ſatiſfacere ſuo creditori vſirario pͥmo mutuanti cū ceſſent iam dicte rōes tal̓peccabit: ⁊ ſi a ſocio vſuras accepit ad reſtitutiōetenet̉. Hec ẜm Io. cal. Que ꝗdem diſtinctio vt eoſumme placet Lau. de ridol. cū iſta tn̄ declaratiōequā ſubdit videlicet vt in pͥmo caſu illd̓ ſit veruꝫqn̄ debitor erat paratus tūc oīo ſatiſfacere vſurario ſuo creditori ⁊ ille vſurarius erat paratus ſatiſfactionē recipere: ⁊ ſic poterat debitor volūtat.ſuā īple̓. Nā ſi vſurariꝰ nolebat tūc r̄ciꝑe mutuatāpecuniā qͣꝫuis d̓bitor vellet offerre: ⁊ hoc puta ꝗamutuo ille acceꝑat ꝓ ſex mēſibus: ⁊ iō vſurariusnon vult recipere an̄ terminum niſi recipiat vſuras totius tꝑis: ⁊ ſic oporteret mutuatā pecuniamremanere penes ip̄m debitorē. In hoc caſu videt̉idē dicendū qd̓ ī ſcd̓o caſu .ſ. ꝙ ſit vſurariꝰ ille ẜomutuās ſocio cū pacto ꝙ exinde ſoluat vſuraꝫ ꝓ.§. xV.eo p̓mo creditori vſurario.Quid cum habereꝫ pecuniam ⁊ volebam ire ad nundinas ⁊ ibi mercesemere ad aliū locum deferre vel ſeruare lucri cācerto tꝑe vel poſſeſſionem emere: tu indigens ꝑcunia illa recipis eā mutuo a me offerens paratūte illā reſtituere cū lucro ſperato ī termino ⁊ locoeſt ne vſura? Rn̄det Inno. in. c. fi. eo. ti. dicꝭ. ꝙ licꝫꝗdam ꝯͣrium dicant: ip̄e putat hunc ꝯͣctum vſurarium neſcit ſic ꝯtrahentem excuſare. Hoſti. v̓o in.c. ſalubriter. dicit ꝙ talis eſt mihi obligatus ad ītereſſe illius lucri qd̓ facturus erā veriſil̓r ex pecunia dūmō nil fiat in fraudem vſuraꝝ Ioīan. approbat dictū Inno. Et qd̓ dicit̉ de intereſſe hꝫ locū poſt moram debitoris: ꝯtrariuꝫ dicendo pararetur via aꝑta ad fenus: ⁊ hoc etiaꝫ placet Io. cal.Sed Io. de ligꝭ. dicit ꝙ qͣꝫuis cōiter teneatur ciInno. ne via fraudibus aperiat̉: ipſe tn̄ credit vram opinionē Hoſti. dūmodo nil fiat in fraudemtutū tn̄ eſt ab hoc abſtinere Lau. de ridol. Quodēt dicit Hoſti. de lucro videt̉ ītelligendū deductoetiam dubio lucri: cū .ſ. potuiſſꝫ etiam nō lucrarivel ꝑdere ⁊ an̄ factum ꝓhibendus eſt: poſt factuꝫv̓o in foro ꝯſcīe vbi credendū eſt ꝑ ſe ſicut ꝯtra ſecū aſſerit ſine fraude feciſſe videt̉ poſſe ꝑtranſire

Ꝙ enim licitus ſit talis ꝯͣctus ſimpl̓r intuitu pietatis factꝰ in fraudē vſure: tripl̓r pōt probari: pͥmorōe eꝗtatis ⁊ pietatꝭ. Nā equū eſt ⁊ pium in neceſſitate ſeruire amico. Inſuꝑ iniquū non eſt ſi rōnecapitalis quā iam in exp̄ſſa intentione ⁊ quaſi infacto habeat ſeruetur indēnis: ſecundo hoc licetrōe indēnitatis. Nam retentor mutui vltra ꝯceſſum tp̄s dn̄o obligatur: qꝛ ille dn̄s fuiſſet vſus vtcapitali ſuo: ita ꝙ talis res ex tunc aſſumit rōneꝫcapitalis qͣꝫuis nullus ex mutuo illo meret̉: ergoa ſil̓i: tertio licet hoc rōe vtilitatis. Nam extra devſurꝭ. nauiganti. dicit̉ ꝙ qui ꝑ ānum granum velper annū alias merces vēdit amplius qͣꝫ valeanttunc in certo termino recepturus aliquid plus ꝓeiſdem ſi tn̄ eo tꝑe talis ꝯͣctus non erat venditurꝰſꝫ ẜuaturus vſqꝫ ad tp̄s quo veriſil̓r credebaturtm̄ valituras qͣꝫtum vendi non eſt vſurarius. Ratio eſt: qꝛ pro illo tꝑe futuro quo intendebat vendere hꝫ rōem vendibilis et non pro tunc: ergo a ſimili: qꝛ pecunia eius iam hꝫ rōnem capitalis pōtex ea rōne ſue capitalitatis exigere in prefato cāuSed ſi extra caſum neceſſitatis ⁊ pietatis p̄cibusamici hoc facit: tūc eo ip̄o ꝯuīcitur ꝙ potius vultvti vt vſurario mutuo qͣꝫ in mercationibus vti v̓ocapitali: vn̄ ꝯtractus erit vſurarius: ſicut etiaꝫ ſiquis mutuaret alicui pecuniam cum pacto ꝙ ſi ītermino ꝯceſſo non reſtituit ex tunc teneat̉ ad intereſſe ꝓbabilis lucri: ſꝫ ſi hoc facit qꝛ credit illuꝫnon poſſe in termino reddere vt ſic inde lucreturvſuram ꝯmittit: ar. xiiij. q. iij. pleriqꝫ. ⁊ de reg. iurꝭc. certum eſt. li. vi. Secus ſi ſimpl̓r facit ad tollendam moram .ſ. debitoris ⁊ ſe ꝯſeruanduꝫ indēnēſic etiam in propoſito ſi indigentia amici eſſet caſus extreme neceſſitatis vel quaſi ita teneret̉ exp̄cepto: hoc ſciens ad illi ſubueniendum ⁊ dandūtunc nil debet expetere vltra capitale cum multo magis teneat ad mutuandum qͣꝫ ad dandum īcaſu huius neceſſitatis. Quia ergo hoīes ſeipſosamantes nimis ſe decipiunt in hiꝰ: ideo potius ſecundum Inno. ſunt diſſuadendi iſti contractus:qͣꝫ admittēdi etiam cum piam haberent intentio.§. XVI.Quid cum quis traditalteri centum ducatos mox in ſuis neceſſitatibꝰexpendendo: ſub hoc pacto ꝙ ſicut ꝯſil̓es centumducati apd̓ Liciū mercatorē legalē lucrabūt̉ vl̓ ꝑdēt: ſic iſti cētū ducati illi traditi lucrēt̉ vel ꝑdāt: ene ꝯͣctꝰ licitus? ℟. ꝙ dubiꝰ reputat̉ ⁊ potiꝰ vſuramſaꝑe ẜꝫ plures doc. ⁊ hͦ ꝓpt̓ tria: pͥmo qꝛ tale pactūī fraudē vſuraꝝ adinuētū vr̄ vt ſub pallio qͣſi ſocietatis latitet mutuū cū ſpe lucri: ſcd̓o qꝛ vt patetlxxxviij. diſ. eijciēs. pecuia ex ſe ſola minīe ē lucroſa nec valet ſeip̄am ml̓tiplicare: ſꝫ ex īduſtria mercantiū ſit ꝑ eoꝝ negociatōes lucroſa: tertio qd̓ ē eſficacius: qꝛ de tribꝰ ē vnū ī dicto ꝯtractu. Nā dicta pecunia aut ē tradita ꝑ modū mutur ant ꝑ modū depoſiti: aut ꝑ moduꝫ capitalis: vt .ſ. ī perſona