Titulus I.
ſacerdotes debent celebrare miſſam: vnus maiorem: alius minorem: ſi ex cā: cū dicunt adinuiceꝫ:ꝙ vnus dicat miſſam: que alteꝝ tangit: ⁊ ecōuerſo: licitum eſt: maxime ex cā. Et cū dr̄ iſte impeditobſequm ſpūale pro ſpūali: lypro non notat cāmfinalem: aut app̄ciationem: ſꝫ adminiculationemcum iſte non poſſit dicere loco alterius: niſi ipſedicat loco eius. Dicit etiam Ricar. in. iiij. ꝙ licitūnon eſſet: ꝙ duo adulti bapti candi hanc pactiōeꝫter ſe facerent. Ego baptizabo te eo pacto: ꝙ tuiptices me: qꝛ in talibus oīs pactio ⁊ ꝯuento ceſſare debent: exͣ de ſimo. c. tua. Dare enī aliquid exacto ꝓ ſacr̄o: qͣꝫuis ſpūale eſt illicitū: ⁊ ſi non om̄ieo mō qͦ ⁊ dare tꝑale tn̄ qꝛ res a non dn̄o emitur⁊ eſt ꝯͣ rōnem gr̄e. Dicit̉ aūt orabo ꝓ vobis: ⁊ rogovos ꝙ etiam oretis pro me: ⁊ hiꝰ: in nullo eſt rephenſibile: qꝛ hoc non emit̉ vel vendit̉ ſpūale: cuꝫnulla ſit pactio..§. VI.De mūere a māu quodeſt pecunia large ſumendo pecuniam ꝑ̓ rebꝰ mobilibus ⁊ īmobilibꝰ: que tꝑaliter poſſidentur. .i. q.iij. c. totū. Nō qd̓ dic̄ Duran. in. iiij. ꝙ munꝰ a manū: vel eſt tale ⁊ tm̄ qd̓ p̄ſumitur inclinare affectūad collationem rei ſpūalis propter ip̄m: ⁊ tunc p̄ſumit̉ ſimoniā. Uel hoc tam paꝝ eſt ꝙ nō p̄ſumit̉inclinare affectum ad collatione rei ſpūalis: et tūcnon eſt ſimonia. Et hͦ ꝗdem veꝝ quo ad iudiciuꝫeccl̓ie: que exterioribus hͦ p̄ſumit: ſed quo ad deum: ⁊ ꝯſcīam ſemꝑ eſt ſimonia: cū propter qd̓cunqꝫ tꝑale qͣꝫtuncūqꝫ etiam ꝑuum det ſpūale. Et dic̄Anto. de ou. ſuꝑ. c. tua nos. exͣ eo. ꝙ dare pecuniavel aliud tꝑale correlatiue ad recōpenſatiōeꝫ velinductionem dationis iuris ſpūalis: ſiue cū pacto: ſiue ſine pacto: ſiue ante: ſiue poſt:nducit ſimoniam .i. q. i. emēdari. Secus ſi pure ⁊ libere deturnon hac intentione. Dic̄ tn̄ Hoſti. vt allegat idemAnto. ſuꝑ. c. veniens. exͣ eo. ꝙ datione pecunie ſinꝯuentione non ꝯmittit̉ niſi ſimonia mentalis: q̄ ꝑpnīam abolet̉. Et ſufficit ſola ꝯuentio ad inducendum ſimoniam: dato ꝙ non ẜuetur promiſſum.¶ Ad iudicandum aūt ſimoniā: cū dubitat̉: vtrūquis corrupta mēte dederit munera ẜm Rai. attendenda ſunt p̄cipue tria. ¶ Primū .ſ. dantis ⁊ recipientis qualitas: vtꝝ .ſ. a pauꝑe diuiti: vel econuerſo. ¶ Scd̓m muneris qͣꝫtitas: vt ſi res eſt modici: vel magni p̄cij. ¶ Tertium eſt donatiōis tp̄san .ſ. inſtante neceſſitate: vel alias ꝯferat̉. Et ſcd̓mhoc preſumit̉ pro vel ꝯͣ: exͣ eo. c. et ſi queſtiones.Qd̓ intelligendū eſt in foro cōtentioſo: ſed in foroꝯſcīe attendit̉ intentio: ⁊ ſcd̓m eam iudicat̉: qͣꝫuisoēs p̄ſumptiones eſſent ꝯͣ. Idem dicenduꝫ eſt deenſēnijs .ſ. ꝙ ſine pacto: ⁊ non corrupta intentionedando non inducant ſimoniam: alias ſecus .i. q. i.iudices eius. Tho. in quolibꝫ ſic dic̄. In diſpenſatione ſacr̄oꝝ vel alioꝝ ſpūalium: cū aliqua recipiuntur: vt ſimonia euitetur tria ſunt neceſſaria.¶ Primum: vt hoc fiat ex ꝯceſſione iuris diuini
vel humani: vel ſaltem ſue ꝯſuetudinis. ¶ Scd̓ꝫeſt vt ſit intentio pia: ⁊ non corrupta. ¶ Tertiū eſtvt ſit forma honeſta: vt .ſ. non reꝗͥratur ante pij officij exhibitionem ne pactum interuenire videat̉ſed impleto officio pn̄t exigi. Si igit̉ iſta tria cōueniant ſecure accipiat Archi. palafredin. ꝓ inſtillatione abbatis. ¶ Noͣ etiam ẜm Io. de ligꝭ. ⁊ Inno.ſuꝑ. c. ad apl̓icam. ꝙ ſi eſt ꝯſuetudo ꝙ ꝓ ordine.vel alio ſacr̄o detur tm̄ ante receptionem eius: nōvalet: īmo eſt corruptela. Et ſi longo tꝑe ſeruataꝙ pro ordine tali detur tm̄: non pōt cōpelli ad ſoluendum: qꝛ ſi gratis dedit: non piudicat ſibi: necnata eſt obligatio: nec ſi nō gratis dedit ex vigoreꝯſuetudinis valet: qꝛ fuit corruptela. Sꝫ ſi ex ſtatuto vel cōſuetudine det̉ aliꝗd ꝓ ordine vel alijsſpūalibus poſt receptionem eoꝝ valet: vt in cōſuetudine venetoꝝ: vbi quarta omnium mobiliummorientis datur ep̄o. In Britania v̓o tertia pars:⁊ pn̄t ad hoc cogi. Iō āt veneti hec dant: qꝛ nil ſoluunt ꝓ decima. hec ille. Anto. aūt de bu. ſuꝑ. c. inordinando. exͣ eo. ſic dic̄. Pro ſpūalibus non ē licitum aliꝗd exigere: nec etiam aliꝗd ſponte offerrper iſtud. c. qd̓ non ſolum ꝓhibet in exactis: ſed ēin oblatis. Ubi tn̄ non datur pro ſpūalibus bn̄ licitum eſt aliꝗd gratuitum reciꝑe: dūmō non fiatex pacto exp̄ſſo vel tacito: vt in. c. ⁊ ſi queſtiones.Ꝙ autē diceret iſte pro ſpūalibus nō eſſe licitumetiam ſponte offerre intelligendū eſt prout ly proimportat appreciationem ꝓmiſſam ꝓ eo. Sed ſiꝗs ꝑ hypocriſim: cū p̄tendit ſpēm ſanctitatꝭ ꝓmouetur ad ordines vel beneficia nulla interpoſitaꝯditione vel pacto ẜꝫ Rai. reſignare non teneturtale bn̄ficium: nec diſpenſationē indiget: ſed penitētia interiori: exͣ eo. c. mādato. īmo ſecūduꝫ Tho.vbi ſupra non eſt ibi ſimonia. Item nota: ꝙ ille ꝙdat p̄bendam: vel aliqd̓ bn̄ficium pͥncipal̓r rōneꝯſanguinitatis: vel propter affectionem alicuiusamicitie tꝑalis: ſiquidem intendat ſolum bonuꝫtꝑale illius cui datur ⁊ non alterius: qͣꝫuis grauiter peccet: non tn̄ ſimoniam ꝯmittit: qꝛ non vēditcum nihil accipiat. Sed ſi in hoc intendat aliqd̓bonum in ſeipſuꝫ redūdans .ſ. ꝙ magnificetur ꝑhoc ⁊ nobilitetur domus ſua vel ꝙ ipſe in cōſanguineis ſit fortior: vel ſi hoc pacto vel intentionebn̄ficiuꝫ concedit vt beneficiatus faciat aliquā recōpenſationem tꝑalem ſibi: vel ſuis cōſanguineis: ſimonia eſt hec Tho. in. iiij. ⁊ in 2ª 2ᵉ. ⁊ in quolibet. Item qui debitori ſuo dat aliquod ſpūale: vrecuꝑet qd̓ ſuū eſt abſqꝫ dubio ſimoniam ꝯmittitẜm Tho. in. 4º..§. VII.De pecunia autē ſimoniace recepta: ſiue pro ordine dato vel bn̄ficio: vl̓pro ſepultura: vel pro ingreſſu monaſterij: vel ꝓpn̄tatione quo ad pr̄onos eccl̓iaꝝ: vel pro mediatione: vel ad hoc vt procuret ꝗs alt̓i ſpūalia: ⁊ hiꝰ:quid fieri debeat. ¶ Nota ẜm doc. ꝙ talis pecuniaretineri nō pōt: nec etiā debet reddi ei ꝗ dedit: qꝛ