Capitulū. IIII.
exp̄ſſa ſimonia eſt: que ꝑ eccl̓iam puniri pōt. Un̄dicitur .i. q. ij. c. qͣꝫ pio. Ceſſet oīs pactio: ceſſet oīsꝯuentio. Sꝫ ⁊ ſine pactione exp̄ſſa: vel exactioneſi ꝗs ꝯferat aliꝗd ſpūale pͥncipal̓r hac intentionevt ppter illud recipiat tꝑale: puta audit ꝯfeſſionēvel dicit miſſam: vel ꝯfert ordinē: vel bn̄ficiciū pͥncipal̓r: qꝛ ſperat propter hoc ſe habiturū pecuniāvel aliud p̄ciabile. Et ſil̓r ꝗ dat aliꝗd tꝑale pͥncipaliter vt recipiat ſpūale: vt euchariſtiā: ordinē ſacꝝhn̄ficium: ⁊ hiꝰ: ſimoniam ꝯmittit mentalē q̄ mortale eſt ẜm Tho. Rai. Inno. Hoſti. ⁊ Al. Sed pnīatollit̉ mētalis ſimonia: exͣ de ſimo. mādato. Ubi ānon ſit pactio vel exactio: nec pͥncipalis ītentio actꝑalia in collatōe ſpūalium: vel receptiōe: ſed gretis: ⁊ elemoſynaliter det̉ ⁊ accipiat̉ ad ſuſtētatiōeꝫnature: vel ob reuerentiaꝫ ſacr̄oꝝ: vel ad ꝯſeruādum laudabilē ꝯſuetudinem locorū: licite et ſineſimonia dari vel accipi poteſt. Un̄ dr̄. d. Greg. Eiꝰoblatio nullam culpe maculā ingerit: q̄ nō ex ampetitione p̄ceſſit .i. q. ij. ſicut ep̄m. Qui etiāores in hiꝰ ſunt ſimoniaci: vn̄ et ꝑ eccl̓iamauiter puniunt̉ .i. q. i. ſi ꝗs ep̄s. De his omnibuspra dictis que dicuntur ſpiritualia: habes īfraſequenti.Reuertendo ad primūmēbrum diuiſionis: cū .ſ. dr̄ pecunia tua: ibi noͣ. illud qd̓ inducit ad tm̄ flagitium: ꝗd .n. eſt alid̓ hocniſi pecunia. Sꝫ aduertendū: ꝙ vt dicit Aug. Lotum ꝗcꝗd hn̄t hoīes in terra qͦꝝ ſunt dn̄i pecunīavocatur: ẜuus ager: vas: arbor: pecus: ⁊ hiꝰ. iō pecunia vocata qͣſi a pecu: qꝛ ꝗcꝗd antiꝗ hēbant: inpecoribꝰ hēbant .i. q. iij. totuꝫ. Pōt ēt pecunia diciꝗcꝗd p̄cio tꝑali eſtimari: ſeu mēſurari pōt: non ſolum pecunia numerata ī monetis auri ⁊ argenti⁊ eris: vel ea q̄ cōiter ꝯſueuerūt vēdi ⁊ emi: vt vaſa aurea ⁊ argentea: aīalia agri: ⁊ hiꝰ: ſed ēt precesex ꝗbus acꝗrit̉ fauor ppl̓aris: ⁊ obſeꝗa corporaliter p̄ſtita. Un̄ dicit Greg. in homel̓. ꝓph̓a. ſ. Iſaiasxxxiij. c. cū deſcriberet viꝝ iuſtū: ait. Beatꝰ ꝗ excutit manus ſuas ab oī munere: nō dixit tm̄ a munēſed ab oī mune̓: qꝛ alid̓ eſt munus ⁊ manu: aliudab obſeꝗo: alid̓ a lingua. Munus a manu ē pecunia .ſ. numerata: vel ſil̓e. Munus ab obſeꝗo ē ſeruitus indebite īpenſa. Munus a lingua eſt fauor.ſ. mūdanus: hec Greg. i. q. i. ſūt nō nulli. Et ꝑ qd̓libet hoꝝ muneꝝ: cū interuenit ī ſpūalibus ꝯmittit̉ ſimonia: vt idē Greg. dicit. Et aꝑtiꝰ Urbanꝰ pa.Quicūqꝫ inꝗt res eccl̓iaſticas .i. ſpūalia: que donadei ſunt: nō ad hͦ ad qd̓ inſtitute ſunt: ſed ad ꝓpͥalucra munere lingue: vel īdebite obſeꝗu vl̓ pecunie lagit̉: vel adipiſcit̉: ſimoniacus eſt. i. q. iij. ſaluaEt qͣꝫtum ad munus a lingua ſciendū: ꝙ ſi ꝗsatus ꝯfert bn̄ficiū eccl̓iaſticū: ſeu dignitatemleſiaſticā: vel aliqd̓ ſacr̄m ad p̄ces alicuiꝰ: hac ītione pͥncipali vt eius p̄cibus conferenti lausvel fama acꝗ̄ratur: vel ꝯͣrium euitet̉: ſimoniā committit. Et ſi p̄ces porrigunt̉ ꝓ indigno ab alio d̓
bn̄ficio curato vel ſimplici: ⁊ ille ꝗ porrigit: ⁊ ꝗ exaudit: ſimoniam ꝯmittit: ſi ad p̄ces factas pͥncipaliter mouet̉. Si ꝑ indigno ⁊ ad idoneitateꝫ reſpicit̉: non ad p̄ces pͥncipal̓r: nec rogans: nec ꝯferēsmale facit: nec ſimoniam ꝯmittit. Si v̓o ꝗs pro ſepreces porrigat de bn̄ficio ſimplici: nō reputat̉ ſimonia: ſi al̓s eſt dignus. Nam ſi indignus ſimoniacus reputat̉: ⁊ ſil̓r ſimoniam inducunt p̄ces ꝓſe porrecte de bn̄ficio curato: etiā ſi alias ſit dignꝰqꝛ rōe ambitionis ⁊ p̄ſumptionis reputat̉ eo ipſoindignus ẜm. b. Tho. in. iiij. di. xxv. ⁊ 2ª 2ᵉ. q. 100. etRai Licet qͣꝫtum ad iſtd̓ vltimū practicet̉: ⁊ de hͦ.jͣ. in. §. ix. Quātuꝫ ad munus ab obſeꝗo reputatur ſimonia: qn̄ ꝗs ẜuiret alicui p̄lato obſeꝗo īhoneſto: videlicet ꝓ vtilitate tꝑali ipſius p̄lati vel cōſanguineoꝝ ipſius: ſed qͦ ad obſeꝗa honeſta videlicet ordinata ad vtilitatem eccleſie vel p̄lati rōnabilem non reputat̉ ſimonia: ita tn̄ ꝙ non pͥncipaliter ẜuiens facit ꝓpter illud ꝯſequenduꝫ. UndeGreg. dicit Eccleſiaſticis vtilitatibus deſeruientem eccleſiaſtica oportet remuneratiōe gaudere.xij. q. ij. De hoc infra eo. §. Munꝰ āt a manu eſt cūdat pecunia: ⁊ hiꝰ. Ubi tn̄ ſciendū ꝙ pecunia poteſt dari ⁊ recipi pro ſpūali re: vel circa ſpūalia licite ⁊ ſine ſimonia ꝗnqꝫ modis .ſ. rōne p̄miatiōisſuſtentationis: prouocatōis: punitionis: et vitādevexationis. ¶ Et pͥmo ꝗdem mō .ſ. p̄miationis ꝓbatur ſic. Qui vult remiſſionē pctōꝝ cōſequi: deſi pōt elemoſynas dare pauꝑibus: iuxͣ illd̓ Danieliiij. Peccata tua elemoſynis redime. Et Ambro.Peccatis tuis venūdatus es .ſ. diabolo: redimete pecunia tua: de pe. di. i. medicina. debet ēt ꝗsadeptione gl̓ie tꝑalia dare iuxͣ illud. Lucꝭ. xv. Fcite vobis amicos de mammona iniꝗtatis ⁊c̄. EtGreg. dicit. Regnum celoꝝ tm̄ valet qͣꝫtum hēs.Ubi etiam eſt notandū: ꝙ non ſic eſt intelligendūhoc tāqͣꝫ res magna q̄cūqꝫ poſſeſſa: que dat ſit p̄cium regni celoꝝ: vt ꝓpͥe emat̉: ſed ipſum meritū:qd̓ ibi acꝗritur in dando: dicit̉ ꝑ ſimilitudinē qͣſiprecium: qꝛ ſicut p̄cio acꝗritur res: que nō hēbatur ita elemoſynis ⁊ meritis alioꝝ bonoꝝ: que fiunt acꝗritur regnuꝫ celoꝝ. Nō enī pōt attingeremeritū nr̄m ad ꝑfectaꝫ rōnem ēptionis triplici ratione. ¶ Primo: qꝛ ex hͦ merito nr̄o deo: ꝗ dat ipſum regnū nihil accreſcit: qꝛ infinitum eſt bonuꝫ⁊ augeri non pōt: p̄s. Bonorū meoꝝ non indigesdn̄e. ¶ Scd̓o meritum nr̄m non ſufficit per ſe advitam eternam: ⁊ ſic non eſt equale p̄cium: ſꝫ illd̓Ro. viij. Non ſunt ꝯdigne paſſiones ⁊c̄. ¶ Tertōqꝛ meritum noſtꝝ pͥncipaliter ꝯſiſtit in affectu īteriori: ⁊ non in actu exteriori: cuiuſmōi eſt ēptio etvēditio. b. Tho. in. iiij. diſ. xxv. ¶ Scd̓o pn̄t dari pecunie: ⁊ alia hiꝰ rōne ſuſtentationis. Sic̄ ſacerdospro miſſa quā dicit accipit pecuniā vel p̄bendamnon ꝙ illam accipiat ꝓ ꝯſecratione: ſeu confectione euchariſtie: vel pro or̄onibus: ⁊ hiꝰ: qͣſi p̄ciumeoꝝ: ſed vt ſtipendiū ſue ſuſtentationis. Un̄ Aug.Accipiant ſuſtentationem ſue neceſſitatis: a ppl̓o