Titulus .I.
Math̓. xxi. c. Marci: ⁊ Luce. Locutus eſt mundoper apl̓os: p̄cipue ꝑ pͥncipem eorum Petrū: cumdixit ſimoni: a quo ortum habuit ſimonia pͥus innouo teſtō plenius ⁊ deteſtabilius: et manifeſtius.ſ. qn̄ obtulit multam pecuniā Petro ⁊ ceteris vtſibi ꝯcederet ptātem ꝯferendi ſpm̄ ſctm̄: intendebat .n. emere: vt poſtea venderet illam gr̄am. Qd̓abhorrens Petrus dixit ſibi. Pecunia tua tecuꝫſit in ꝑditionem: qꝛ exiſtimaſti donuꝫ dei pecuniapoſſideri. Actꝭ. viij. Sicqꝫ deus deorū locutus ēper os Petri: vn̄ ꝑ hāc imp̄cationē factā Simonivn̄ ſimonia hͦ peſſimū ſcelꝰ denominat̉: vocat t̓rā.i. ſimoniacos terrena īpijſſime querētes .i. reuo.cat a tanto malo terrore tanti iudicij. Ex qͣ aucͣtritate Petri tria pn̄t notari circa ſimoniacos facientes domū patris domū negociationis. ¶ Primuꝫ eſt materia inductiua huiꝰ criminis: ibi. Pecunia tua. AScd̓m eſt pena ꝯſecutiua huiꝰ oꝑis:ibi: tecum ſit ī ꝑditionē. ¶ Tertiū eſt ſnīa exp̄ſſiuavel declaratiua huius ſceleris: ibi: quia exiſti do.d. pe. poſſideri.Incipiendo a tertio utordinatius procedat̉ ex hac ſnīa Petri: q̄ ait: exiſtimaſti donum dei pecunia poſſideri declaraturmagnitudo peccati ſimonie. Donum dei eſt ſpūsſanctus: qꝛ procedit a patre ⁊ filio ꝑ moduꝫ doni.Donum dei eſt gr̄a ſua: ⁊ ſacramēta et oīa ſpiritualia q̄dant̉ gratis ex dono a deo: ⁊ nō ex meritꝭ noſtris. Un̄ Urbanus papa: donum dei eſt nō ſoluꝫſpūs ſanctꝰ: ſꝫ ⁊ res eccl̓ie .ſ. ſpirituales: d̓ ꝗbꝰ loꝗt̉i. q. iij. ſaluator. ¶ Dicūt āt doctores: ꝙ ſimonia n̄ē alid̓ qͣꝫ eme vel vendere: vel aliuꝫ ꝯͣctuꝫ n̄ gratuitum face̓ pro ſpiritualibꝰ hn̄dis p̄cio rei tꝑalis: vtpꝫ. jͣ. §. vi. ex diffinitione eius. Qui āt emit vel vendit aliꝗd exiſtimat illud poſſe pecunia poſſiderCuꝫ gͦ ſimoniacꝰ vēdat: vel emat ſpiritualia q̄ ſūdona dei ⁊ ꝑmaxīa: videt̉ ẜꝫ apparentiā actꝰ exiſtimare donū dei poſſe pecunia poſſideri: vn̄ ſic agitde eis: ac ſi eēt: vl̓ eē velit dn̄s ſpūs ſancti: ⁊ donorū eiꝰ. Et hic magnꝰ error: et ꝑmaxīa irreuerentiaꝘ āt ſit illicita talis ēptio: vel vēditio: probat. b.Tho. 2ª 3ᵉ. q. io0. triplici rōe. Prima eſt ex ꝑte emētis. Scd̓a eſt ex ꝑte vendētis. Tertia ex ꝑte venditionis ipſius. ¶ Prīa gͦ rō eſt iſta. Ille ꝗ emit aliqͣꝫrē multo minori p̄cio qͣꝫ valeat īiuſte emit: ſꝫ ſpūalia ſunt tāte nobilitatis: ⁊ ꝑfectōis: ⁊ ꝑ ꝯn̄s valorꝭꝙ nulli p̄cio tꝑaliū rerū pn̄t adequari. Un̄ de ſapientia q̄ eſt res ſpūalis: dr̄ prouer. iij. Precioſioreſt cūctis opibꝰ: ⁊ oīa q̄ deſiderant̉ .ſ. tꝑalia huic n̄valēt cōꝑari. Iniuſtiſſime ergo emit ſimoniacuscū donū dei ſeu ſpūalia q̄ ſunt īpreciabilia propt̓eoꝝ excellentiā minimo precio emit: aliqn̄ .n. vnofloreno: īmo ⁊ vno bononeno emet miſſaꝫ: ſeu euchariſtiam: vel pnīam. Sꝫ ⁊ ſi eēt mille floreni:minimū eſt reſpectu valoris reꝝ ſpūalium: ſic̄ īiuſtiſſimū eſſꝫ ꝗ tōpacion: vel anulū aureū gēmatuꝫmaximi valoris emēt vno nūmo: nec eū excuſat:
ꝙ vendēs ſcient̓ eſt ꝯtentus illo p̄cio: qꝛ ille nō ēdn̄s illius rei. Et hͨ eſt 2ª rō: quā probat̉ hiꝰ ēptio⁊ venditio īiuſta. Nā ꝗ vendit rē: cuius dn̄s noneſt tāqͣꝫ ſuā fur eſt ⁊ latro: qꝛ ꝯͣctat rem alienā inuito dn̄o: ⁊ ille ꝗ emit: ei cooꝑat̉ ad malū: cū ſciat: vtſcire debeat illū non eſſe dn̄m eius rei. Sed ꝗ vedit ſpūalia vt ſacr̄a: ⁊ alia hiꝰ: non eſt dn̄s eorum:ſed diſpenſator: iuxͣ illd̓ apl̓i. i. ad Corin. iiij. c. Sicnos exiſtimet hō: vt miniſtros chriſti: ⁊ diſpenſatores miniſterioꝝ dei: ꝓhibet .n. dn̄s talia emi vel vēdi. Et hoc iā ꝑtinet ad tertiā rōnem. qꝛ hoc .ſ. ꝯͣriatur origini collationis eorū. Qui .n. vtit̉ aliqͦ actuad aliud: ſeu alio modo qͣꝫ ordinauerit deus iniq̄facit: ⁊ tanto peius: qͣꝫto illud ē in ſe digniꝰ. Ordīauit āt deus ſpūalia gratis debere hoībus ꝯferri ꝑminiſtros eiꝰ: qd̓ chriſtꝰ declarauit: dicēs. Math̓.x. Gratis accepiſtis. gratis date .ſ. ſacr̄a: ⁊ alia ſpūalia. Un̄ in ꝯcilio generali Tolletan̄. dr̄. Quicꝗd inuiſibilis gr̄e ꝯſolatione tribuit̉: nūquā venūdarivllis queſtibꝰ: vel p̄mijs dꝫ: dicente dn̄o. Gratisaccepiſtis: gratis date. .i. q. i. ꝗcꝗd. Et ꝙ ſit mortalepꝫ: qꝛ nullus excōicari dꝫ niſi ꝓ mortali pctō: ẜm.b. Tho. ī. 4º. cū excōicatio ſit grauiſſima pena eccleſie: ẜm Aug. xxiiij. q. iij. corripiant̉. ſꝫ ꝓ ſimoniadꝫ ꝗs excōicari. Un̄ dr̄ de ſimoniacis. Anathemadanti .ſ. ſit anathema accipiēti .i. q. i. ꝗ ſacros. ſit ideſt fiat ẜm glo. hoc aꝑte on̄dit Greg. Nazā genusſic dicēs. Spūs ſancti donū p̄cio ꝯꝑari: ꝗd aliudeſt qͣꝫ capitale crimē ⁊ ſimoniaca hereſis. et paulopoſt. Dn̄s vt emētes ⁊ vendentes gr̄e exꝑtes oſtēdent cūctos peccatores ī templo dimiſit: et ſingl̓rvendentes ⁊ emētes īcrepās ⁊ flagellans de tēploeiecit: in qͦs emptores ⁊ vēditores gr̄a ſpūs ſanction̄dit eē d̓ſtitutoſ ⁊ vacuoſ .i. q. i. ꝗ ſtudet. Dicūt̉ ātſpūalia ſacr̄a: vt baptiſmꝰ: chryſma: euchariſtia:pnīa: extrema vnctio: benedictio nuptiaꝝ: ⁊ ordopro ꝗbus dare pecuniaꝫ: vel reciꝑe vt p̄ciū eoꝝ eſtprohibitū: qꝛ ſimonia. Dicunt̉ ēt ſpūalia vel annexa ſpūalibus: dedicatio eccl̓iaꝝ: ꝯſecratio v̓ginuꝫ⁊ aliaꝝ rerū ad cultū diuinū ꝑtinentium: bn̄dictōabbatuꝫ: abſolutio ab excōmunicatione: vel alijscenſuris eccleſiaſticis: electio p̄latorū eccl̓iaſticorum: ꝯfirmatio: eorum renūciatio: viſitatio ipſoꝝp̄latoꝝ: correctio criminuꝫ: vel deſiſte̓ a correctōeī iudicio eccl̓ie: p̄dicatio: or̄o: officiatio eccl̓ie: curaaīaruꝫ: ingreſſus monaſterij: vel religionis: eccleſia: ſeu bn̄ficium ſimplex vel curatum: p̄benda: dignitas eccl̓iaſtica: vt archidiaconatꝰ p̄poſitura epiſcopatꝰ: ⁊ hiꝰ. O ffm̄ ſepulture: vl̓ locꝰ eccl̓ie ꝯſecratus ad ſepulturā: vel vbi iā ē ſepultꝰ aliꝗs. Capelle: iuſpatranatꝰ: ius ꝑcipiēdi decimas: officia eccleſiaſtica: vbi eſt aliꝗd iuriſditionis ſpūalis: vt iconomus: vicedns: ⁊ hiꝰ ferre ſnīam in iudicio eccleſiaſtico: ⁊ alia hiꝰ: ꝑmutatio dignitatis: vel bn̄ficiorum eccleſiaſticorum ꝓ cōmodotꝑali. Igit̉ exigēvel exactus ſoluere: aut ꝓmittere: aut paciſci proaliqͦ p̄dictoꝝ ſpūali ꝯſequēdo pro pecūia: ſeu re qͦp̄cio pōt extimari: alias ipſum ſpūale hr̄e n̄ poſſꝫꝫ