hARS .X.DeIriuni. DIS .XXVI.
pro peccatis. Vn̄ dicitur Ioel̓. ii. Cōuertiminiad me in toto corde ur̄o. in ieiunio & fletu. &planctu. Et hoc eſt qd̓ dicit augͥ. in quodā ſermone de orōne & ieiunio. Ieiuniū purgat mētem. eleuat ſenſum. carnē ſpūi ſubiicit. cor facit cōtritum & humiliatū. cōcupiſcentie nebulas diſpergit. libidinū ardores extinguit. caſtitatis uero lumen accēdit. Vn̄ patet ꝙ ieiuniūeſt actus uirtutis. Sed nota ꝙ oīs actus qͥ exgenere ſuo uirtuoſus eſt. ex aliquibꝰ eircūſtantiis adiunctis reddit̉ uicōſus. Vn̄ ibi ſubdit̉.Ecce in diebus ieiuni ueſtri inueītur uolūtasueſtra. Et paulo poſt ſubdit̉. Ad lites & cōtentiones ieiunatis. & ꝑcutitis pugno impie. Qd̓exponēs Greg̓. ī paſtorali dicit. Voluntas adletitiā ꝑtiuet. pugnꝰ ad iram. Incaſſum ergoꝑ abſtinentiā corpus atterit̉. ſi iordīatis motibus dimiſſa mens uitiis diſſipat̉. Et aug̓. dicit in p̄dicto ſermone. ꝙ ieiuniū uerboſitateꝫnō amat. diuitiaꝝ ſuꝑfluitatē indicit. ſuꝑbiaꝫſpernit. humilitatē cōmendat. p̄ſtat homini ſeip̄m intelligere qd̓ eſt infirmū & fragile. Iteꝫlicet ieiuniū a medio uirtutis recedere videat̉tn̄ uere tenet mediū. qꝛ mediū uirtutis nō aſſumit̉ ẜm qͣꝫtitatē. ſꝫ ẜm rōem rectam. ut dicit̉ in. ii. eth̓. Ratio aūt iudicat ꝙ ꝓpter ſpecialem cām aliquis hō minꝰ ſumat de ciboqꝫ etiam cōpeterēt ẜm ſtatum cōmunem. ſicut ꝓpiinfirmitatē vitandaꝫ. aut aliqua oꝑa corꝑaliaexpeditius agēda. Et multo magis ratō rectahoc ordinat ad ſpūalia mala uitāda. & bonaꝑſequēda. non tn̄ ratō recta tm̄ de cibo retrahit ut natura ꝯſeruari nō poſſit. qꝛ ut Niero.dicit. non differūt utrū magno uel ꝑuo tēpore te interimas. & qͣſi de rapīa holocauſtū offert qui ciboꝝ nimia egeſtate uel māducan diuel ſomnii penuria īmoderate affligit̉. Similiter etiā ratio recta non tm̄ de cibo ſubtrahitut homo reddat̉ impotens ad debita oꝑa peragenda. Vn̄ Hiero. dicit ꝙ rōnalis hō dignitatem amittit qͥ ieiuniū caritati uel vigilias.ſenſus integritati prefert. Ex dictis patꝫ cuiusuirtutis actus ſit ieiuniū. qꝛ ſcꝫ eſt actus uirtutis abſtinētie. qꝛ omnis actꝰ uirtuoſus quieſt circa aliqͣꝫ materiā ad illam uirtutē ꝑtinetq̄ mediū cōſtituit in illa materia. Ieiuniū aūtattendit̉ in cibis in quibꝰ medium adinuenitabſtinētia. Vn̄ manifeſtum eſt ꝙ ieiuniū eſtactus uirtutis abſtinētie. Vn̄ dicit yſidorus.ꝙ ieiuniū ē parſymonia uictus. abſtinētiaqꝫciboꝝ ¶ Item nota ꝙ ieiuniuꝫ triplicit̓ poteſtaccipi. ſcꝫ ꝓ ieiunio nature. & ꝓ ieiunio quodeſt actus uirtutis tm̄. & ꝓ ieiunio ecc̄ie. Prīomō eſt quilibet ieiunus qualibet die an̄qͣꝫ comedat. & tale ieiuniū nō eſt actus uirtutis abſtinētie nec alterius. Secūdo mō ieiuniū actꝰeſt abſtinētie. Sic em̄ ieiunare eſt frenare delectatōnes guſtus ꝑ comꝑationem ad cibū ẜmregulā ratōnis. ſiue hō pluries in die comedatſiue nō. Tertio mō ieiunium inſtitutū eſt adſatiſfaciendū ꝓ peccatis. ad qd̓ requirit̉ ꝙ nōſolum hō abſtineat ab illis q̄ uirtus ꝓhibet. ſꝫ
etiam ab illis quibus alias poſſet uti ſalua uirtute. qꝛ qui illicita cōmiſit. in ſatiſfaciendo debet ab aliquibꝰ licitis abſtinere. ita tn̄ ꝙ noncorrūpat̉ mediū quod obſeruat̉ a u̓tute. Vnieiunium ecc̄ie & actū uirtutis importat & qͣꝫdam ſuꝑaddit abſtiuentiā ab illis qui nō corrūpunt mediū uirtutis. & qꝛ ieiuniū eſt reſpectu obiecti abſtinētie cōcedendum ē ꝙ eſt uirtutis abſtinētie actus ¶ Ad ẜm ſcꝫ utrū ieiunium ſit in p̄cepto. dicendū ꝙ ſicut ad principes ſeculares ꝑtinēt legalia p̄cepta iuris naturalis determīatiua tradere de hijs que ꝑtinētad utilitatē cōmunem in tꝑalibus rebꝰ. ita etiam ad p̄latos ecc̄iaſticos ꝑtinet ea ſtatutis p̄cipere que ad utilitatē cōmunem fideliū ꝑtinētin ſpūalibus bonis. Dictū eſt autem ꝙ ieiunium utile ē ad delectatōem cōprimendā. & adcohītionem culpe & eleuatōnem mētis in ſpiritualia. Vnuſquiſqꝫ aūt ex naturali rōne tenet̉ tm̄ ieiuniis uti qͣꝫtum ſibi neceſſariū ē adp̄dicta. & iō ieiunium in cōmuni cadit ſub precepto legis nature. Sꝫ determīatio tꝑis & mōdi ieiunādi ẜm cōuenientiam & utilitatē ppl̓ixp̄iani cadit ſub p̄cepto iuris poſitiui. quod eſta p̄latis ecc̄ie inſtitutū. & hoc eſt ieiuniū eccleſie. Aliud nature. Sciendū tn̄ ꝙ qꝛ ieiuniumẜm ſe cōſideratum nō noīat aliquid eligibileſꝫ magis aliquid penale. qd̓ tn̄ eligibile reddit̉ẜm rōem. ẜm ꝙ eſt utile ad aliqͣꝫ finē. ideo abſolute cōſideratum nō ē de neceſſitate ſalutisſed eſt de neceſſitate p̄cepti vnicuiqꝫ tali remedio indigēti. et qꝛ multitudo hoīm ut plurim̄indiget tali remedio. Tum. qꝛ in ml̓tis offēdimus omnes. ut dicit̉ Iac̓. iiii. Tū etiaꝫ. qꝛ carocōcupiſcit aduerſus ſpūm. vt dicit̉ Gal̓. v. Conueniēs fuit ut ecc̄ia aliqua ieiunia ſtatueret cōmunit̉ ab omnibꝰ obſeruāda. nō quaſi p̄ceptoſubiiciēs id quod ſimplicit̓ ad ſuꝑerrogationēꝑtinet. ſꝫ quaſi in ſpēali determīans id quod ēneceſſariū incōmuni. ¶ Ad tertiū ſcꝫ vtrū omnes teneant̉ ad obſeruantiā ieiuni. Dicenduꝫꝙ ieiunium non ẜm ꝙ eſt actus uirtutis tantū. ſꝫ ẜm ꝙ eſt ſtatutū ab ecc̄ia non eſt de iurenature. nec de iure diuino. ſed de iure poſitiuo. Tali autē iure ꝓhibent̉ uel p̄cipiunt̉ illa q̄alias bn̄ uel male pn̄t fieri. & ideo legiſlatoris intentō non ē uel eſſe nō debet īcōdendoius aliquod poſitiuū. obligare hoīes ad illiusiuris obſeruantiā. habētes cāni legitimā & rationabileꝫ nō obſeruādi. Precepta em̄ q̄ ꝑ modū ſtatuti cōmunis ꝓponunt̉ nō eodem modo om̄es. ſꝫ ẜm ꝙ requirit̉ ad finē quem legiſlator intendit. cuius auctoritatē ſi quis tranſgrediēdo ſtatutū cōtemnat. uel hoc mō tranſgrediat̉ ꝙ impediat̉ finis q̄ꝫ legiſlator intēdit.talis trāſgreſſor peccat mortalit̓. Si aūt ex aliqua rōnabili cauſa quis ſtatutū non ſeruat p̄cipue in caſu in quo ſi legiſlator adeēt non decerneret eſſe ſeruandū. talis trāſgreſſio nō cōſtituit mortale pctm̄. In quo tn̄ eſt diſtinctioadhibenda. nā ſi cauſa ſit euidēs ꝑſeip̄m licitepoteſt homo huiꝰ ſtatuti obſeruantiā p̄terire