Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

PARS IX. De SpēbusLuxurie. DIS..II.

in ymaginatōe fantaſmata ꝑtinētia ad emiſſionem taliū ſuꝑfluitatū. Si igit̉ ſuꝑabundantia talis ſit ex cauſa culpabili. puta eſt ex ſuꝑfluitate cibi uel potus. tūc nocturna pollutōhabet rōnem culpe ex cauſa ſua. Si aūt ſuꝑabundātia uel reſolutō talis hūoris non ſit exaliqua cauſa culpabili. tūc nocturna pollutionon eſt culpabilis. nec inſe. nec in ſua. Aliauero cauſa nocturne pollutōnis pt̄ eſſe aīalisinterior. puta excogitatōne p̄cedenti cōtingit aliqͣꝫ dormientē pollui. Cogitatio aūt queinuigilia p̄ceſſit qn̄qꝫ eſt pure ſpeculatiua. puta aliqͥs cauſa diſputatōnis cogitat de peccatis carnalibꝰ. qn̄qꝫ aūt eſt aliquā affectione uel cōcupiſcentie uel horroris. Contingitautem magis nocturna pollutio ex cogitatōecarnaliū uitioꝝ fiuntqꝫ aliaꝝ delc̓ationumqꝛ ex hoc remanet quoddā ueſtigiū ex inclīatione in aīa. ita dormiens facilius inducit̉ īſua ymaginatōne ad aſſentienduꝫ actibus exquibus ſequit̉ pollutō. ẜm hoc ph̓s dicit in. i.eth̓. inqͣꝫtum paulatī trāſeunt quidā motus a uigilantibus ad dormientes meliora fiunt fantaſmata ſtudioſiorum qͣꝫ quorūlibet.Augͥ. etiā dicit. iii. Suꝑ gen̄. ad lr̄am ꝓpterbona anime affectōem quedā eius merita etiāin ſomniis clarent. & ſic patꝫ nocturna pollutio hꝫ rōem culpe ex ꝑte ſue cauſe. Qn̄qꝫ tamen cōtingit ex p̄cedenti cogitatōe carnaliū actuum etiā ſpeculatiua. uel ſi ſit horrore ſequit̉ in ſompniis pollutio. tn̄ hꝫ rationem culpe nec in ſe nec in ſua. Tertia uerocauſa eſt ſpūalis extrīſeca. puta cum ex oꝑatione demonis cōmouent̉ fantal̓mata dormientis in ordīe ad talē effectū. & hoc quidē qn̄qꝫeſt peccato p̄cedenti ſcꝫ negligētia p̄parādiſe ꝯtra demonis illuſiones. Vn̄ & in ſero cantat̉. hoſtēqꝫ nr̄m cōprime ne polluant̉ corꝑa.qn̄qꝫ uero abſqꝫ omni culpa hoīs ex ſola neqͥtia demonis. ſic̄ in collationibꝰ patrū diciturde quodā. ſemꝑ in diebꝰ feſtis pollutōnemnocturnā patiebat̉ hoc dyabolo ꝓcurante. utimpediret̉ a ſacra cōmunione. Sic igit̉ patꝫnocturna pollutio nūqͣꝫ eſt peccatū. tn̄ qn̄qꝫ eſequela peccati p̄cedētis. Circa quintū ſcilicet utrū ſtruprū ſit ſpēs luxurie. dicendumubi circa materiā alicuiꝰ uitii occurrit aliquaſpēalis deformitas. ibi debet poni determīataſpēs illius uitii. luxuria autē eſt peccatū circauenerea exiſtens. ut ſupͣdictum ē. In uirgineaūt ſub cuſtodia pr̄is exiſtēte. quedā deformitas ſpālis occurrit ſi corrūpat̉. primo exte puelle. ex hoc uiolata nll̓a pactioneiugali p̄cedenti impedit̉ a legitīo mr̄imoniocōtrahendo & ponit̉ in uia meretricādi. a quoretrahebat̉ ne ſignaculū uirginitatis amitteret. etiā ex ꝑte pr̄is. qui de eius cuſtodia ſollicitudinem gerit. ẜm illud ecc̄i. xlii. Suꝑ filiāluxurioſā cōfirma cuſtodiā. neqn̄ faciat te inobprobriū ueīre inimicis. & ideo maīfeſtum ē ſtuprū qd̓ importat illicitā uirginū defloratōnem ſub cura ꝑentum exiſtentiū eſt deter-

minata ſpēs luxurie. Circa ſextū ſcꝫ utrumraptus ſit ſpēs luxurie. dicendū raptus ꝓutnūc de eo loquimur ē ſpēs luxurie. & qn̄qꝫdem in idem cōcurrit ſtupro. qn̄qꝫ aūt īuenit̉ raptus ſine ſtupro. qn̄qꝫ uero ſtupruꝫ ſineraptū. Cōcurrūt quidē in idē. qn̄ aliqͥs uiolentiam infert ad uirginē illicite deflorandā. quequidē uiolētia qn̄qꝫ infert̉ tam uirgini qͣꝫ patri. qn̄qꝫ aūt infertur patri. ſꝫ uirgini. puta ip̄a cōſentit ut uiolētiam de domo patrisabſtrahat̉. Differt etiaꝫ uiolentia raptus alio. quia qn̄qꝫ puella a domo ꝑentum uiolent̓abducit̉ & uiolent corrūpit̉. qn̄qꝫ aūt & ſi uiolent̓ abducit̉ tn̄ uiolent̓ corrupit̉ ſꝫ de uoluntate uirginis. ſiue corrūpat̉ fornicario concubitu. ſiue mr̄imoniali. quali tercūqꝫ enī uiolentia adſit. ſaluat̉ ratio raptus. Inuenit̉ autēraptus ſine ſtupro. puta ſi aliqͥs rapiat uiduāuel puellā corruptā. Vnd̓ ſymachꝰ papa dicit.Raptores uiduaꝝ uel uirginū ob īmanitateꝫtanti facinoris deteſtamur. Stuprū uero ſineraptū inueītur qn̄ aliqͥs ſine uiolētia uirgineꝫillicite deflorat. Circa ſeptimū .ſ. utꝝ adulteriū ſit ſpēs luxurie. dicendū adulteriū ſic̄ip̄m nomē ſonat eſt acceſſus ad alienū thorū.In quo quidē duplicit̓ ꝯtra caſtitatē hūane generatōnis hoīs aliquis delinqͥt. Primo quideꝫinqͣꝫtū accedit ad ml̓ierē ſibi mr̄imonio copulatā. qd̓ requirit̉ ad bonū ꝓlis ꝓprie educāde. Alio qꝛ accedit ad mulierē alteri matrimoniū copulatā. & ſic impedit bonū prolisaliene. eadem ē ratio de inſiere cōiugata peradulteriū corrūpitur. Vn̄ dicit̉ ecc̄i. xxxii. Omnis mulier relinquēs uirū peccabit. Primo em̄in lege altiſſimi incredibilis fuit. in q. ſ. p̄cipit̉ iechaberis. Secūdo uirū ſuum relinquit īquo facit cōtra certitudīem ꝓlis eius. Tertioin adulterio fornicata eſt. & ex alio uiro filiosſtatuit ſibi. qd̓ eſt cōtra bonū ꝓprie ꝓlis. Sedprimū eſt cōmune in om̄ibus peccatis mortalibus. Alia uero duo ſpāliter ꝑtinēt ad deformitatē adulterii. Vn̄ maīfeſtum ē ē determīata ſpēs luxurie. utpote ſpēalem deformitatemhn̄s circa uenereos actus. Circa octauū .ſ.utrū inceſtus ſit ſpēs luxurie. dicendū ſic̄ dictum eſt. ibi ē neceſſe inueīri determinatā ſpeciē luxurie. ubi inueītur aliqͥd repugnās debito uſui uenereoꝝ. In uſu aūt cōſanguinearū& affiniū inuenit̉ aliqͥd in congruū cōmixtioni ueneree triplici rōne. primo quidē. qꝛ naturalit̓ homo debet qͣꝫdam honorificentiā parētibus. & cōſequens alijs cōſanguineis exeiſdem ꝑentibꝰ de ꝓpinquo originē trahunt.in tm̄ apud antiquos ut Maximꝰ Valeriꝰrefert erat fas ſimul filiū patre balneari. ne ſeſe ſimul inuicē nudos cōſpicerent. Manifeſtū eſt aūt ẜm p̄dicta in actibus uenereis maxīe cōſiſtit quedā turpitudo honorificentie cōtraria. Vn̄ de hiis hoīes uerecundant̉& ideo incōgruū ē coniunctio uenerea fiattaliū ꝑſonaꝝ ad inuicē & hec uidet̉ expͥmileuit̉. xviii. ubi dicit̉ mater tua ē reuelabis