Pars tertia. DeSacrilegio. .Diſt. .XIX.
iſt in eo qui irreuerenter ſe habet. qͣꝫuis etiamribil noceat ei cui irreuerētiā exhibet. ergo qͣnrū ē in ſe rem ſacram violat licet ip̄a nō violet̉.VIrca ſecundū ſcꝫ utrū ſacrilegiū ſit ſpeciaIle pctm̄. dicendū ꝙ vbicunqꝫ inuenit̉ ratōſpecialis deformitatis. ibi neceſſe eſt ꝙ ſit ſpeciale vctm̄. qꝛ ſpēs cuiuſlibet rei p̄cipue attēditrur ẜm formalē rationē ip̄ius. non ẜm materiam uel ſubiectū. In ſacrilegio aūt inuenit̉ ſpecialis ratō deformitatis. qꝛ ſic violat̉ res ſacray aliqͣꝫ irreuerentiaꝫ. & ideo eſt ſpeciale pctm̄.Lopponit̉ religioni. Sicut enī Dam̄. dicit. iij.libro. Purpura regale indumentum facta honorat̉ & glorificat̉ & ſiqͥs hanc perforauerit.morte damnat̉ qͣſi contͣ legē agens. Ita etiā ſiquis rem ſacram uiolet. ex hocip̄o contͣ reuerētiā dei agit. & ſic ꝑ irreligioſitatē peccat. pura ſiquis ſacerdotē occidat. eſt ibi homicidiumSi virginē ſacratā violet. vel qͣꝫcunqꝫ mulierēī loco ſacro. eſt ibi luxuria. Si uero rem ſacraꝫfuratus fuerit in loco ſacro. vel non ſacro velnon ſacram in ſacro. furtuꝫ cōmittit. tn̄ ꝓptervnam formalē rationeꝫ deformitatis eſt vnuꝫpeciale pctm̄ formaliter loquendo.rca tertiū ſcꝫ de ſpēbus ſacrilegii. dicēduꝫꝙ pctm̄ ſacrilegii in hoc conſiſtit vt dictūeſt ꝙ aliqͥs irreuerent̉ ſe habet ad rem ſacramdebet̉ aūt rei ſacre rōne ſanctitatis reuerentia& ideo ẜm diuerſam rationē ſanctitatū reruꝫſacrarū. quibus irreuerentia exhibet̉ neceſſe ēꝙ ſacrilegii ſpecies diſtinguant̉. & in tāto ſacrilegiū eſt grauius. qͣnto res ſacra in quā peccat maiorē obtinet ſanctitatē. Attribuit̉ auteꝫſanctitas & ꝑſouis ſacris .i. diuino cultui deputatis. & locis ſacris. & rebus quibuſdā alijsſacris. Sanctitas aūt loci ordinat̉ ad ſanctitatem hoīs qͥ in loco ſacro cultū exhibet deo. Dicit̉ enī in. ii. Mach̓. v. Non ꝓpter locū gentē.ſꝫ ꝓpter gentē dn̄s locū elegit. Et ideo grauiꝰeſt ſacrilegiū quo peccatur cōtra ꝑſona ſacrāqͣꝫ quo peccatur contͣ locū ſacrū. Sunt tn̄ ī utͣqꝫ ſacrilegii ſpecie diuerſi gradus ẜm drn̄amꝑſonaꝝ & locoꝝ ſacroꝝ. Similit̓ & tertia ſpecies ſacrilegii q̄ circa alias res ſacras cōmittit̉.diuerſos habet gradus ẜm drn̄as rerum ſacrarū inter quas ſummū locū obtinent ip̄a ſacrāuibus homo ſanctificat̉. quoꝝ principiū velpcipuū eſt eukariſtie ſacramentum. qd̓ cōtinetip̄m xp̄m. & ideo ſacrilegium qd̓ contͣ hoc cōmittit̉. grauiſſimuꝫ eſt inter om̄ia. Poſt ſacrāaūt ſcd̓m locū tenent uaſa cōſecrata ad ſacͣmētoꝝ ſuſceptionē. & ip̄e ymagines ſacre. & ſanctoꝝ reliquie. in quibus quodāmō ipſe ꝑſoneſanctoꝝ uenerant̉ uel dehonorāt̉. Deinde eaque ꝑtinēt ad ornamentū eccleſie & miniſtrorum ſiue ſint mobilia ſiue immobilia. qͥcuūqꝫaūt contͣ h̓ qd̓cunqꝫ pctōꝝ peccat. crime ſacriegū incurrit. Et nota ꝙ poſſibile eſt aliqͣ duopct̄a ẜm aliqͥd vnū eſſe vnius ſpeciei. & ẜm aliud diuerſarū. Sicut ſortes et plato cōueniuntin ſpecie aīalis. differūt ī ſpecie colorati ſi vnꝰlit albus & alius niger. Et ſimilit̓ & poſſibile
eſt aliqua duo pctā differre ſpecie ẜm materiales actus. cōuenire aūt in ſpecie ẜm vnam formalem rationē ſacrilegii. puta ſi quis ſanctīonialē violauerit verberando uel cōcūbendo. Itēnota ꝙ om̄e pctm̄ qd̓ ſacra ꝑſona committit.materialit̓ quidē & qͣſi ꝑ accidens eſt ſacrilegium. Vn̄ Ieroꝰ. dicit ꝙ nuge in ore ſacerdotisſacrilegiū eſt vel blaſphemia. formalit̓ autē &ꝓprie illud ſolū pctm̄ ſacre ꝑſone ſacrilegiū ē.qd̓ agit̉ directe contra eius ſanctitatē. puta ſivirgo deo dicatꝰ fornicet̉. Eadē ratio ē ī alijs.Irca quartū ſcꝫ de pena ſacrilegii. Sciēduꝫꝙ in penis infligendis duo ſunt cōſiderāda. Primo quidē equalitas ad hoc ꝙ pena ſitiuſta. vt ſcꝫ in quo quis peccat ꝑ hoc torqueat̉Vt dicit̉ Sap̄. xi. & hoc mō conueniens penaſacrilegii. qui ſacris iniuriā infert eſt excōmūicatio ꝑ quā a ſacris arcet̉. maior aūt excōmūicatio ſi in ꝑſonā ſacrā violentia inferat̉. uel ſialiquis incendat uel frangat eccleſiaꝫ. minoruero in alijs ſacrilegiis. Scd̓o aūt cōſiderat̉ utilitas. nam penequaſi medicine q̄dā infligūt̉.ut hiis territi homīes a peccādo deſiſtant. Sacrilegus aūt qui ſacra non reueret̉. non ſufficienter uidet̉ a pctō arceri ꝑ hoc ꝙ ei ſacra interdicunt̉ de quibus non curat. & ideo ẜm leges hūanas adhibet̉ capitis pena ut ſaltem penis tꝑalibus homīes a ſacrilegiis reuocēt̉. Qn̄qꝫ etiā ẜm canones infligit̉ pena pecuniaria.qꝛ penā mortis non infligit eccleſia. & interdū ſunt aliqui qͥ ex cōmunicatōis ſnīam nontiment ſꝫ cōtemnūt. ideo ꝓpter tales neceſſe ē& expedit penas pecuniarias adhiberi. qꝛ uidelicet ꝑ excōmunicationis penā non ſufficient̉cohercent̉ a peccando. Vnd̓. xvii. q. iiii. Si qͥscōtuniax vel ſuꝑbus ſeruū fugitiuuꝫ de atrioeccleſie ꝑ vim abſtraxit. nongentos ſolidos cōponat. Et infra. Si qͥs inuentus fuerit reus ſacrilegii. viginti libras argenti examinati puriſſimi cōponat. Talis enī pena rōnabiliter exigit̉ ad hoīm correctionē. vel aliā manifeſtamvtilitatē. Sed ſi exigeret̉ ſine iuſta & rōnabilicauſa. hoc uideret̉ ad occaſionē auari ꝑtinere.Contͣ qd̓ dicit apl̓us. i. Theſſa. ii. Non fuimꝰaliqn̄ in occaſione auaritie.Irca quintū ſcꝫ ſpecialit̓ de ſacrilegio ꝑſōali. Sciendū eſt ꝙ iſtud ſacrilegiuꝫ ſollicitecauendū eſt multiplici rōne. ¶ Primo qͥdeꝫꝓpter reuerentiā dn̄i cui tales ꝑſone ſeruiunt& cuius ſunt officio dedicati. Ip̄e enī ē rex regū & dn̄s dn̄antiū. Apocͣ. xix. habens ī veſtimento &cͣ. Nota. violentia q̄ fit baiulo regispunit̉ ac ſi facta eſſet ip̄i regi. Luc̓. x. Qui uosſpernit me ſpernit. Et etiaꝫ patet. Math̓. xxii.de eis qui ſeruos regis vocātes ad nuptias cōtumeliis affecerūt. cōtra quos rex iratus collectis exercitibus uenit & eos occidit & ciuitatēeoꝝ ſuccendit. Itē hoc patet. ii. Re. ix. de nuntiis regis dauid quos populus filioruꝫ amondehoneſtauit. qd̓ ita grauiter ſuſtinuit dauidꝙ non quieuit donec omnes ciuitates eorumdeſtruxiſſet & ſpolia cepiſſet & de hominibus