Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars tertia. De Ambitione. Diſtinctio. .IX.

mulieris parturientis. qm̄ cōtra deū gloriatꝰeſt. pauor. laqueꝰ & fouea cōtra. pauor ſcꝫdemonū. fouea inferni. laqueus penarum ineuitabilium. DE SPECIEBVS INIANIS GLORIE ET DE. FLLIABVSEIVSDEM. DIST. IX.Finde conſiderandū eſt de ſpēbusmanis glorie. & de filiabꝰ eiuſdeꝫFSunt aūt ſpecies eius ſeptē. ſcd̓m.Gre. xxxi. moꝝ. videlicet. Inobedientia. Iactantia. Vpocriſis. Contentio. Pertinac̓ia. Diſcordia. Preſumptio nouitatū. Qua numerus ſic oſtendit̉. Illa enī uitia de ſenata ſunt ordinari ad fineꝫ alicuius uitii capitalis dicunt̉ filie eius. finis aūt ianis glorie ēmanifeſtatio ꝓprie exellentie ut ex p̄dictis patet. Ad quod poteſt tendere duplicit̓. Vnomodo indirecte ſiue uerba. et ſic eſt iactātia.ſiue facta. & ſic ſi ſint uera habētia aliqͣꝫ admirationē. ſic eſt p̄ſumptio nouitatū. quas homīes ſolent magis admirari. Si aūt facta ficta. ſic eſt ypocriſis. Alio autē nitit̉ aliqͥsmanifeſtare ſuā exellentiā indirecte. oſtendēdo ſe non eſſe alio minorē. & hoc qͣdrupliciterPrimo quidē quantū ad intellectū & ſic ē ꝑtinatia. quā homo nimis innitit̉ ſue ſentētie.nolens cedere ſententie meliori. Scd̓o quantūad uoluntatē. et ſic eſt diſcordia. dum uulta ꝓpria voluntate diſcedere. vt alijs cōcordet.Tertio quantū ad locutionē. & ſic eſt contentio dum aliquis clamoſe contra alium litigat.Quarto quantū ad factū. & ſic eſt inobedientia. dum ſcꝫ aliqͥs non uult exequi ſuꝑiorisceptū. Filie vero inanis glorie dicunt̉ eſſeAmbitio. Singularitas. Arrogantia. Adulatōronia. Indignatio. Diſcordiarum ſemīatio.Temptatio dei paſſiue. Contemptus dei. Irreuerentia. Rebellio. Cōtumatia. Ex certa malitia. vel induſtria peccare. Inuerecūdia peccandi. Erubeſcentia de bono. Suꝑſtitio. Sciſma.Infidelitas. Hereſis. Apoſtaſia. Obduratio.Agnite ueritatis impugnatō. De ſingulis ſpeciebus & filiabus manis glorie dicendū eſt. licet eodeꝫ ordine quo ſūt nomīare. Primo de ambitione dicemus. circa quā cōſiderāda ſūt duo. Primo utrū ambitio ſit pctm̄. &qūo. Scd̓o que nos mouere poſſunt et debentad ambitionis vitiū deteſtandū.Irca primū ſciendū eſt ambitio eſt appetitꝰ honoris & dn̄ii. Sic̄ enī nomē ſuꝑbie īportat īordīatū appetitū exellētie cuiuſcūqꝫ gn̓aliter loquēdo. Inanis aūt gloria importat inordinatū appetitū laudis & fauoris hūani. ita ambitio importat inordinatū appetitūhonoris. Honor aūt eſt reuerentia alicui exhibita in teſtimoniū exellentie eius. Circa exellētiam homīs duo ſunt attendēda. Primo quidem illud ẜm qd̓ homo exellit non habet aſe ſꝫ a deo. Vn̄ eſt in eo qͣſi quoddā dn̄ium. &ideo ex hoc non debet̉ honor principaliter hoīſꝫ deo. Scd̓o cōſiderandū eſt id ī quo homoexellit dat̉ ei a deo ut ex hoc ꝓſit alijs. & ideo

in tm̄ debet homī placere teſtimoniū exellentie ſue ſibi ab alijs exhibet̉. inquantuꝫ exꝑatur ſibi uia ad hoc alijs ꝓdeſſe poſſit. Appetitū ergo honoris tripliciter eſſe inordinatūcōtingit. Vno ex hoc homo appetit teſtimoniuꝫ de exellentia quā non habet. qd̓ eſtappetere honorē ſupra ſuā ꝓportionem. Aliomodo ex hoc ſibi appetit honorē non referendo in deū. Tertio ex hoc eius appetitus ī ip̄o honore quieſcit. referendo ad vtilitatē alioꝝ. Ambitio aūt importat appetitumhonoris ut dictū eſt. Vn̄ manifeſtū eſt ambitio ſemꝑ eſt pctm̄. qꝛ ſemꝑ eſt cōtra dei velpximi caritatem. ꝓpter qd̓ bene dicit apl̓us .i.Coꝝ. xiii. Caritas eſt ambitioſa. Licet aūthonor ſit premiū uirtutis ẜm phm̄. viii. Eth̓i.tn̄ non eſt premiū uirtutis quo ad ip̄m uirtuoſuꝫ. vt ſcꝫ hoc premio debeat expetere. ita tali pͥmio debeat oꝑari. ſꝫ premio debet expetere beatitudinē que eſt uirtutuꝫ oīm finis.Sed honor debet eſſe uirtutis premiū quō adalios qui non habent aliquid maius qd̓ uirtuoſo retribuant qͣꝫ honorē. qui ex hoc ip̄o magnitudinē habet ꝑhibet teſtimoniū uirtuti.vnde patet non eſt ſufficiens premiū. vt dicit̉. iiii. Eth̓. Et ſi aliqui ꝓpter acquirendū honorē ꝓuocant̉ ad bonū. vel reuocantur a malo. Sicut dicit̉. iiii. Eth̓. tn̄ illi qui ꝓpter ſoluꝫhonorē vel bona faciunt. vel mala uitant nonſunt vere uirtuoſi ut dicit ph̓us ibidem. vbi dicit non ſunt uere fortes qui ꝓpter honoreꝫfortia faciunt.Irca ſcd̓m ſciendū ad ambitionis uitiuꝫdeteſtandū mouere nos debent. naturaliscōditio. & mentalis afflictio. ſeruilis ſubiectōpericuloꝝ aggrauatio. breuis eius duratio. exemploꝝ cōſideratio. & finalis dānatio. Primo quidē ad ambitionis uitiuꝫ deteſtandummouere nos debet cōditio naturalis. Naturaenī om̄es hoīes equalis cōditionis fecit.p̄poſuit hoīem homī. niſi rōnis abuſum peccando fiat brutū. brutis enī ſolis p̄fecit natura & deus hoīem. pͣs. Comꝑatur iumentis inſi. & ſil̓is. f. ē illis. Bern̄. Nihil beſtialiꝰ hoīeeſt rōne vigens. & non rōne vtens. Aliter natura fecit pares & ſimilis conditionis. Gre. inmoꝝ. Non eſt data homī prelatio ut dn̄et̉ hominibus. ſꝫ ut preſit beſtiis terre. et piſcibꝰ maris. & uolatilibus celi. niſi indurent facies eo. ubi non delinquimus pares ſumus. Itē natura corrupta nobis diſſuadet appetere preeſſe alijs. qꝛ ex quo primꝰ homo corruptus fuit pctm̄. vix aliquis vixit qui ſibi preeſſe potuerit. immo aliqͣꝫ modicā ſui partem. vt oculosaūt linguā aut ip̄m cor vix poteſt bn̄ regere. i. Thy. iii. Si quis preeſſe domui ſue neſcitqūo eccleſie dei diligentiā habebit. Multi aūtappetendo dn̄ium hoīm ſerui fiunt demonūVt ſcripſerūt bragmanni alexandro. dicētes.Tu aūt oīum hoīm acquirendo dn̄ium. ſeruūte facis oīm demonioꝝ. in eoꝝ ſeruitutē redigens vniuerſitatē mēbroꝝ tuoꝝ. vbi ꝓbauer̄t