Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars. tertia. De remedijscōtra ſuꝑbiam. diſt. .I.

idco omnia uitia concomitant̉ eam ſicut reginam ſuā. dyabolus aūt rex eſt ſuꝑ omnes filiqs ſupbie. Iob. xli. Eſt etiā mater oīm uitioꝝ.vij ex ip̄a ſic̄ ex matre uenenata om̄is uenenacuitioꝝ ſoboles gn̓atur. Scd̓o ſuperbia facitoīem deteſtabiliter odioſū. tam deo ſcꝫ qͣꝫ horibus. Ecci ⁊Odibilis eſt corā deo & corā honibus ſuꝑbia. deo quideꝫ. qꝛ deū ſub pedibusſuis quaſi deprimere & cōculcare conatur.noluntatē ſuam non uult ſubiicere. ſꝫ diuineponere uoluntati. Item ſuꝑbia merito deumffendit. qꝛ magnitudinē eius cōtemnit. īmoome vctm̄ ſuꝑbiam deū offendit. qꝛ omniseccans peccat ſuꝑbiendo cōtemnit. Augꝰgu vbia laxat habenas cōtemptui. non equatuitatē ſuaꝫ diuine uolūtati. non attendit qͥdpſit. ſꝫ quid uelit. Bern̄. Quotiens hoībus preiſſe cupio deū meū preire cōtendo. De ip̄oqꝫ ſtriptū eſt. Erat ſubditus illis. Quis quibꝰDeus hoībus. Immo in hoc ꝯtra om̄e ius uulteſſe ſeruus maior dn̄o ſuo. hic uoluit hoībꝰpreeſſe ij. ꝑa. xxx. de ezechia dicit̉. Iuxta beneficia acceꝑat non retribuit dn̄o. qꝛ eleuatuꝫeſt cor eius. & facta eſt contra ira dn̄i. &.Item notandū non ſolū ſuꝑbia eſt prima etprecipua in cōtemptu & offenſa dei ī ꝑpetratione oīm uitioꝝ. immo ip̄a eſt prima oīm uitōrum origine celeſti. in qua maxima dei offenſa & implacabilis apparet. tam nobilem. &tam ſublimē. & tam pulchrā. tam p̄ſtabileꝫ &honorabilē creaturā ꝓpter ſolā ſuꝑoiā cogitationis dicebat ī corde ſuo. Yſa. xiiii. In celuꝫcōſcendaꝫ. etcͣ. de tanta nobilitate precipitauitad tantā uilitatē. de tāta pulchritudine ad tan turpitudinē. de tāta altitudīe ad tantā īferni ꝓfunditatē. de tāta quiete ad tantā inquietudinē. Homībus uero odibilis eſt. qꝛ ceteroseſpicit et contemnit. calumniat̉ et opprimit.Vn̄ ſimilis eſt tēpeſtati ſurgit ſubito. et abymo uehement̓ inferiora atterit. et ſubito cadit. et grauiſſime p̄mit. Eze. xxxviii. de gog etmagog oppͥſſione grauiſſima dicit̉ aſcendensqͣſi tepeſtas ueniens & qͣſi nubes. &. Poeta.Aſperius nihil eſt hūili ſurgit in altu. Dicitur in hyſtoria trāſmarīa. naute uidēt ardeam ad modū aquile ab ymo ad alta aſcend̓re. ſignū eſt eis ſtatī future tēpeſtatis grauiſſime. Sic ſuꝑbus de ymo aſcendit in altū admodū tēpeſtatis grauiſſime. Sap̄. Om̄is ſuꝑbus intolerabilis ē actu. ſuꝑbus habitu. ponipoſus inceſſu. huiꝰ ceruix erecta. facies toruatruces oculi. de loco ſuꝑiore cernit. melioribusſe p̄poni affectās ſententias ſuas uerba & facta iactat. reuerentiā non obſeruat. Iteꝫ. Gre.in moꝝ. Suꝑbis ꝓprie tumor in cogitatione.clamor in locutione. amaritudo in ſilentio. diſolutio ī letitia. furor ī triſtitia. inhoneſtas inactione. honeſtas īymaginatione. erectio ininceſſu rancor in reſponſione. Item ſicut draco flamiuonius & qͣſi regulus uenena diffundit. ꝓu̓. xvi. Inter ſuꝑbos ſemꝑ iurgia ſūt. Etxi. Vbi ſuꝑbia ibi cōtumelia. Origenes. Sunt

nonnulli duꝫ tranqͥllitas fuerit hūililatē incorde & ore ſolent oſtendere. ſꝫ ſi aliqͣ tribulationis uel ſcandali ꝓcella furrexerit. ſtatim effrenato ore & erecta ceruice ſuꝑbia ī cordetegebatur multis cōuitiis ab ore ꝓfertur. quenon tunc naſcit̉. ſꝫ manifeſtatur. Gre. Qualisquiſqͦqꝫ apud ſe lateat. illata cōtunielia ꝓbat.Item eſt impatiens ſubiectionis intolerabilisſuppoſitionis hac multitudīe graui aſcendit ad portandū anthyochus ī ſanctificatōnē ſuꝑbia .i. mach̓. i. Tertō ſuꝑbia facit hoīemmōſtruoſuꝫ uidelicet ī allitudīe uule oībusſuꝑire quod eſt ſuꝑbire. cuiꝰ altitudo ꝑtingituſqꝫ ad deū immo ſupͣ deū uult pedibꝰcōculcare. In groſſitudine. quia ſuꝑbia inflat.Ciuis enī ꝓiectus ī celū uertit̉ īueſicas. Exo.ix. qꝛ hoīes qui ex nature cōditione ſunt ciniseleuati in altū ſuꝑiam inflant̉. ad modū ueſicaꝝ a uento uanitatis quo replent̉ inflantur & exiccant̉. & magnū ſpaciū occupautescum modica infirmitatis cōpunctione uacuātur. & in modicū. immo qͣſi ad nihilū redigūtur morte creꝑant̉. Similis eſt ī hoc calamoarundini ſiue cāne. & ideo ſunt ſicci intus &uacui. & ad cōbuſtionē infernalē apti. Sinſesſuūt ydropico & ſuꝑbia ydropiſi. primo facit hoīem inflare inidignationē tangiturcorrectione. poſtea crepare contumielie irrōgationē. Item ſuꝑbi ſimiles ſunt buffonipungit̉ adeo ueneno inflatur crepando uenenuꝫ emittit & effundit. Sap̄. iiii. Diſrūpetdn̄s illos inflatos ſine uoce. Iud̓. viij. Spūs effraym intumeſcebat cōtra gedeon. bn̄ erat inflatus roboam dicebat. iii. Re. xij. Minimꝰdigitus meus groſſior eſt dorſo patris mei. Monſtruoſos habet oculos ex quibus ſpirat ignis indignatōnis. qui ꝓtenduntur uſqꝫad extrema terre timore nimio ſit eſt eiꝰ facies inflata ut oꝑtos habeat oculos. Superbiaenī eſt macula ī oculis naſcitur dum de eisque uidet in ſe uel ſentit de ſe excecatur ſuꝑbiēcio. non attendendo a quo bona ſint. uel cuiꝰſint. uel ad qͥd data ſint. Item augꝰ. Tumoremeo ſeꝑabar a te dn̄s. et īflata facies mea claudebat oculos mentis mee. Item lippis oculis claritas ſolis ītendit̉ ex ip̄a claritate cecitasgn̓atur. Iteꝫ adeo creuit cecitas cordis ſuꝑbi utom̄ia uelit habere bona preter ſe. Io. iiii. Tu esmgr̄ in iſrahel et hec ignoras. glo. qui inflatꝰignoras hūilis addiſcis. Monſtruoſaꝫ habet linguā cuius longitudo ꝓcedit uſqꝫ in celum dum loquit̉ cōtra deū et uſqꝫ ad ultimosfines terre. pͣs. Poſuerūt in celū os ſuū. & Imgua eoꝝ adhe. in terra. Item mutat̉ ī diuerſamonſtra brutoꝝ. Sic̄ nabug̓. Dan. iiii. quaſi ītot beſtias mutat̉ quot beſtiaꝝ mores beſtialiter uiuendo imitat̉. etiā angeluꝫ mutauit inbrutū dum luciferū in behemoth mutauit &leuiathan qn̄ nature eius ſpūalem ſubtilitateꝫquaſi mutauit in hrutalitatē. Sicut improperauit ei datius mediolanenſis. epūs. iii. dyal̓.i ii. qui negocio fidei iret cōſtantinopoli