Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Criginali. Pinſtinctio. xiii.pars ſecunda. de peccatō.

ex infecta anima infecte anime deriuari uideantur. Alii uero hec repudiātes tanqͣꝫ erroneum conati ſunt oſtendere qūo culpa aīe pareſitis traducitur in prolem. etiā ſi aīa non traducatur hoc corꝑis defectus traducunt̉ a parente in prolem. ſic̄ ſi leproſus generat leproſūvel pōdagricus pōdagricum ꝓpter aliquā corruptionē ſeminis. licet illa corruptio non dicatur lepra uel pōdagra. autē corpus ſit proportionatū anime. & defectus anime redundent in corpus & econuerſo. ſimilimō dicunt culpabiles defectus anime traductionemſeminis ī prolem deriuātur. quāuis ſemē actualiter non ſit culpe ſubiectū. Sed om̄es hmōiuie inſufficientes ſunt. qꝛ dato aliqui defectus corꝑales a parente tranſeāt in prolē originem. & etiā aliqui defectus anime ex conſequenti ꝓpter corporis indiſpoſitionē. ſicut interdū ex fatuis fatui generant̉. tn̄ hocip̄m qd̓eſt ex origine aliquē defectū habere. uidet̉ excludere rationē culpe de cuius rōne ē ſit uoluntaria. Vn̄ etiā poſito anima rōnalis traduceret̉. ex hocip̄o infectio anime ꝓlis noneſſet in eius uoluntate amitteret rationeꝫ culpe obligantis ad penā ut ph̓us dicit ī. iii. eth̓.Nullus improbabit ceco nato. ſꝫ magis miſerebitur. Et ideo alia uia ꝓcedendū eſt. dicēdo om̄es hoīes naſcunt̉ ex adam poſſuntfiderari ut unus homo inquantū cōueniunt īnatura quā a primo parente accipiūt. ẜm qd̓in ciuilibus omnes qui ſunt unius cōmunitatis reputant̉ quaſi unū corpus. & tota cōmunitas quaſi unꝰ homo. Porphyrius etiā dicit. ꝑticipationē actus ſpeciei plures homīesſunt unus homo. Sic igit̉ multi hoīes ex adāderſuati ſunt tanquā multa mēbra uniꝰ corporis. actus aūt unius membri corꝑalis putamanus non eſt uolūtarius uolūtate ip̄ius manus. ſꝫ uolūtate anime primo mouet mēbraVn̄ homicidiū qd̓ manus cōmittit. imputatur manui ad pctm̄. ſi conſiderat̉ manus ſecundū ſe ut diuiſa a corꝑe. ſꝫ imputatur ei inquantū eſt aliquid homīs qd̓ mouet̉ a primoprincipio motiuo hoīs. Sic igit̉ inordinatioeſt in iſto homīe ex adam generato non ē uoluntaria uolūtate ip̄ius. ſed uolūtate primi parentis qui mouet motione gn̓ationis om̄esex eius origine deriuant̉. ſicut uolūtas animemouet om̄ia mēbra ad actuꝫ. Vn̄ pctm̄ quodfit a primo parente in poſteros dicit̉ origīale.ſicut pctm̄ quod ab aīa deriuat̉ ad mēbra corporis dicit̉ actuale. & ſic̄ pctm̄ actuale qd̓ permēbrum aliquod cōmittitur non eſt pctm̄ illius mēbri niſi inquantū illud mēbrum eſt aliquid ip̄ius hoīs ꝓpter quod uocat̉ pctm̄ hūa. ita pctm̄ originale non eſt pctm̄ huiusſone niſi inquantū hec ꝑſona recipit uaturā aprimo parente. Vn̄ & uocat̉ pctm̄ nature ẜmillud. Eph̓. ii. Eramus natura filii ire. Sic̄ aūtfilius non portat iniquitateꝫ patris .i. non punitur pctō actuali patris. ſic̄ dicit̉. Eze. xviiiniſi ſit ꝑticeps culpe pr̄is imitationē iniqͥta-

tis paterne. ſic nec pctō primi parentis punirentur filii niſi ꝑticipes eſſent pctī pͥmi parentis. Eiunt aūt hoīes ꝑticipes culpe eius. qꝛderiuatur originem culpa a primo parente īom̄es poſteros. ſic̄ & actuale pctm̄ imitationem. Itē quāuis aīa eſt ſubiectuꝫ culpe nontraducatur a parente in ꝓlem. qꝛ uirtus ſeminis non poteſt cauſare animaꝫ rationalē. mouet tn̄ ad ip̄am diſpoſitiue. Vnde uirtuteꝫ ſeminis traducitur humana natura a parente īꝓlem. & ſimul natura nature infectio. exhoc fit iſte qui naſcitur conſors culpe primi parentis. natura ab eo ſortitur quandā gn̓atiuā motionē. Item quāuis in illo ſemīe ſitactualiter culpa. qꝛ non poteſt eſſe ſubiectumculpe. tn̄ uirtualiter eſt ī illo humana natura.quā cōconitiatur talis culpa. Item magis inficitur anima ſemen. qͣꝫ carnem. qꝛ lemen ēprincipiū gn̓ationis eſt ꝓprius actus nature eius ꝓpagationi deſeruiens. caro autem dicit quid ꝑfectū iam determinatū ad ꝑſonamSi enī carneꝫ iam ꝑfectam inficeret̉ aīa ſibiunita. iam anima non poſſet emundari a peccato originali qͣꝫdiū eſſet carni unita.D ſecundū ſcꝫ utrū om̄ia alia pctā. uel primi parentis uel ꝓximoruꝫ parentū traducant ī poſteros. dicendū augꝰ. hāc queſtionem mouet in ench̓. & in ſolutā relinquit. Sꝫſi quis diligenter attendat. impoſſibile ē aliquā pctā ꝓximoꝝ parentū. uel etiā primi parentis preter primū originē traducant̉. cuiꝰratio eſt. qꝛ homo generat ſibi idem in ſpecie.non aūt ẜm indiuiduū. & ideo ea directetinent ad indiuiduuꝫ ſicut ꝑſonales actus. & ad eos ꝑtinent. non traducunt̉ a parentibꝰin filios. Non enī grāmaticus traducit in filium ſcientiā grāmatice quā ꝓprio ſtudio acqͥſiuit. Sed ea ꝑtinent ad naturā ſpeciei traducuntur a parentibus in filios. niſi ſit defectusnature. ſicut oculatus generat oculatum. niſinatura deficiat. Etſi natura ſit fortis etiā aliqͣindiuidualia accedentia ꝓpagant̉ in filios.tinentia ad diſpoſitionem nature. ſicut uelocitas corporis. hoītas ingenii. & alia hmōi. nullo aūt modo ea ſunt pure ꝑſonalia ut dictūeſt. Sicut enī ad ꝑſonam ꝑtinet aliquid ẜm ſeip̄am. et aliquid ex dono gratie. ita etiā ad naturam poteſt aliqͥd ꝑtinere ẜm ſeipſam ſcꝫ qd̓cauſatur ex principiis eiꝰ. & aliquid ex donogratie. Et iuſtitia originalis erat qd̓daꝫdonū gratie. toti hūane nature diuinitus collatū in primo parente. qd̓ quidē primꝰ homoamiſit primū pctm̄. Vn̄ ſicut illa originalisiuſtitia traducta fuiſſet ī poſteros ſimul natura. ita & inordinatio oppoſita. ſꝫ alia peccata actualia uel alioꝝ non corrumpūt naturaꝫquantū ad id quod natura ē. ſed ſolū quantūad id quod ꝑſone ē. i. ẜm ꝓnitateꝫ ad actum.Vnde alia peccata non traducuūtur. D tertiū ſcꝫ utrū pctm̄ primi parentis trāſeat originem in om̄es poſteros ex eo uiam leminis generant̉. dicendū ẜm fidē