pare ſecūda. de pctīs in genere.

iritualia inquantuꝫ huiuſmodi ſūt maiorislve. Tertia idem poteſt ſumi ex ꝑte motiuiuia quātō e grauius impulſiuū ad peccandū.cāto homo minꝰ peccat. ut infra dicetur. Peccara aūt carnalia habent uehementius impulfiuū .i. ip̄am concupiſcentiā carnalem nob̓ innatā. & ideo pctā ſpūalia ī quantū hmōi ſūtꝙ ccocu ſcꝫ utrū grauitas pctōꝝ attendatur ẜm cauſas pctōꝝ. dicendū ꝙ in genere vcti. ſic̄ & ī quolibet alio gn̓e poteſt accipiplex cauſa. Vna. q̄ eſt ꝓpria & per ſe cauſaq̄ eſt ip̄a uoluntas peccandi. comꝑat̉ enīadactū pctī. ſic̄ arbor ad fructū. ſic̄ dicit̉ ī gloſa ſuꝑ illud Math̓. vii. Nō poteſt arbor bonafructus malos facere. & hmōi cauſa qͣnto fuerit maior. tanto pctm̄ erit grauius. qn̓to enīfuerit uoluntas maior ad peccandū. tanto homo grauius peccat. Alie uero cauſe pctī accipiunt̉ quaſi extrinſece & remote. ex quibus ſcꝫhomo inclinat̉ ad peccanduꝫ. & in hiis cauſiseſt diſtinguendū. Quedam enī haꝝ inducūtuoluntate ad peccanduꝫ ẜm ipſam naturā uoluntatis. & tali cauſa auget̉ pctm̄. Alie uerocauſe ſunt que inclinant uoluntatē ad peccandū pret̓ naturā & ordineꝫ ip̄ius uoluntatis q̄nata eſt moueri libere ex ſe ip̄a. ẜm iudiciū rationis. ſic̄ ignorantia. uel q̄ diminuūt liberuꝫmotū uoluntatis. ſic̄ infirmitas uel uiolentia.aut metus aūt aliqͥd hmōi. diminuūt pctm̄ ſicut & diminuūt uoluntarium. ī tm̄ ꝙ ſi actusſit omnino īuoluntarius. nō habet rōne pctī.¶ Dſeptimū ſcꝫ utrū attendat̉ grauitas peccatoꝝ ẜm circūſtantias. dicendū ꝙ unumqd̓qꝫ ex eo natuꝫ eſt augeri. ex quo cauſat̉. ſic̄dicit ph̓us. de habitu uirtutis ī. ii. eth̓. Manifeſtū eſt aūt ꝙ pctm̄ cauſat̉ ex defectu alicuiuscircūſtantie. ex hoc enī recedit̉ ab ordine rationis. ꝙ aliquis ī oꝑando non obſeruat debitascircūſtantias. Vn̄ manifeſtū eſt ꝙ pctm̄ natūeſt aggrauari ꝑ circūſtantiā. ſꝫ hoc qͥdem contingit triplicit. Vno quideꝫ mō inquantū circuſtantia tranſfert ī aliud genus pctī. ſic̄ peccatū fornicationis cōſiſtit in hoc ꝙ homo accedit ad nō ſuā. Si aūt addat h̓ circūſtantia utilla ad quā accedit ſit alterius uxor. trāſfert iāin aliud genus pctī ſcꝫ in iniuſtitiā inqͣntū homo ulurpat rem alterius. et ẜm hoc adulteriūeſt grauius pctm̄ qͣꝫ fornicatio. Aliqn̄ uero circuſtantia non aggrauat pctm̄ quaſi trahēs inaliud genns pctī. ſꝫ ſolū qͥa multiplicat rōneꝫpctī. ſic̄ ſi ꝓdigus det qn̄ non debet. et cui nōdebet. multiplicius peccat eodeꝫ gn̓e pctī qͣꝫ lſolū det cui non debet. & ex hocip̄o pctm̄ fitgrauius ſic̄ etiaꝫ egritudo ē grauior q̄ pluresꝑtes corꝑis inficit. Vn̄ & tullius dicit in paradoxis. ꝙ in pr̄is uita uiolanda multa peccāt̉.violat̉ is qͥ procreauit. qͥ aluit. qͥ erudiuit. qͥ ī ſede ac domo atqꝫ ī rempublicā collocauit. Tertio modo circūſtantia aggrauat pctm̄ ex eo ꝙauget deformitatē ꝓuenientē ex alia circūſtatia. ſic̄ acciꝑe alienū cōſtituit pctm̄ furti. ſi aut

Et comꝑatione eoꝝ adīuicē. Diſt. iij.addat̉ h̓ circūſtantia ut multū accipiat de alieno. erit pctm̄ grauius. qͣꝫuis acciꝑe multū uelparū deſe non dicat rationē boni aut mali.¶ Doctauū ſcꝫ utruꝫ grauitas pctī augeat̉ẜm maius nocumentū. dicendū ꝙ nocumentum triplicit̓ ſe poteſt hr̄e ad pctm̄. Qn̄qꝫenī uocumentū quod ꝓuenit ex pctō. eſt p̄uiſum et intentū. ſic̄ cū aliqͥs oꝑat̉ aīo nocēdi alteri. ut homicida uel fur. & tunc directa quātitas nocumienti adauget quātitatē pctī. quiatunc nocunientuꝫ eſt ꝑ ſe obiectū pctī. Qn̄qꝫuero nocunientū eſt preuiſū ſꝫ non intentuꝫ.ſic̄ cū aliqͥs tranſiens ꝑ agrum ut compendioſius uadat ad fornicandū. infert nocunientūhiis q̄ ſunt ſeminata ī agro ſcienter. licet nonaīo nocendi. & ſic etiā quātitas nocuniēti aggrauat pctm̄ ſꝫ indirecte. inquantū ſcꝫ ex uoluntate multū inclinata ad peccanduꝫ ꝓceditꝙ aliqͥs nō p̄termittat damnuꝫ facere ſibi uelalij quod ſimpliciter non uellet. Qn̄qꝫ aūt nocumentū. nec eſt intentū nec preuiſū. & tūc ſiꝑ accidēs ſe habeat ad pctm̄. nō aggrauat peccatū directe. ſꝫ ꝓpter negligentiā cōſiderandinocumienta q̄ conſeqͥ poſſent imputant̉ homīad penam mala q̄ eueniūt pret̓ eius intentionē. ſi dabat oꝑam rei illicite. Si uero nocumiētū ꝑ ſe ſequat̉ ex actu pctī. licet non ſit intentū uel preuiſuꝫ. directe pctm̄ aggrauat. qͥa q̄cūqꝫ ꝑ ſe conſecūt̉ ad pctm̄. ꝑtinet quodāmodo ad ip̄am pctī ſpeciē. puta ſiquis publice fornicet̉. ſequit̉ ſcandalū plurimoꝝ. qd̓ qͣꝫuis ip̄enon intendat nec forte p̄uideat. directe ꝑ hocaggrauat̉ pctm̄. Aliter tn̄ uidet̉ ſe habere circa nocumentū penale quod incurrit ip̄e qͥ peccat. hmōi enī nocumientū ſi ꝑ accidēs ſe habeat ad actū pctī et non ſit preuiſū nec intentū.non aggrauat pctm̄ nec lequit̉ grauitatē peccati. Sicut ſi aliquis currens ad occidendū impingat̉ & ledat ſibi pedē. Si uero tale nocumētū ꝑ ſe conſequat̉ ad actuꝫ pctī. licet forte necſit preuiſum nec intentū. tūc maius nocumētū non facit grauius pctm̄. ſꝫ ecōuerſo grauiꝰpctm̄ inducit grauius nocumentuꝫ. Sicut aliquis infidelis qͥ nihil audiuit de penis īferni.grauiorē penam in inferno patit̉ ꝓ pctō hoīcidii qͣꝫ ꝓ pctō furti. qꝛ enī h̓ nec intendit necp̄uidet. nec aggrauat̉ ex hͦ pctm̄. ſic̄ contingitcirca fidelē qͥ ex h̓ ip̄o uidet̉ grauius peccare ꝙmaiores penas contemnit. ut impleat uoluntatē pctī. ſꝫ grauitas huius nocumenti. ſolumcauſatur ex grauitate peccati.D nonū ſcꝫ utrū aggrauet̉ pctm̄ propt̓ cōditionem ꝑſone in quā peccat̉. dicendū ꝙiona ī quā peccat̉. eſt quodāmō obiectū pctīDictum eſt aūt ſupra ꝙ prima grauitas pctīattendit̉ ex ꝑte obiecti. ex quo quidē tāto maior attendit̉ grauitas in pctō. quāto obiectuꝫeius eſt principaliꝰ. fines aūt hūanoꝝ actuuꝫſunt. deus. ip̄e homo. & ꝓximus. qͥcqͥd enī facimus. propter aliqd̓ hoꝝ facimus. qͣꝫuis etiaꝫhorū triū unum ſub altero ordinetur. Poteſtigit̉ ex parte horū triū conſiderari maior uel