Pars prima. De peccato.Diſtinctio. iij.Lingue.
male tractabat. dixit uetula. ꝙ ſummo manecureeret antediem. & intraret uicinuꝫ uetuleortu. et ꝙ nō loq̄ret̉ eūdo nec redeundo. & cūillucueniret genua flecteret uerſꝰ orienteꝫ ter.& pr̄ nr̄ diceret & ab herba q̄ uocatur auronequeret ter qͥd faceret qꝛ uir ſuus eaꝫ male traſtaret. & ab herba audiret qͥd eā face̓ oporte̓t.ꝙ illa fecit. ſꝫ uetula eā p̄uenit. & ſub herba latuit. cū autē q̄reret hoc ꝙ inſtructa fuerat. adtertiā queſtionē iuuencule rn̄dit uetula ter. pͥmo ī baſſa uoce. poſtea ī altando uocē. tace &pacē habe. redeūdo nō loqͣris. Cū aūt rediſſētet uetula queret qͥd audiſſet. et illa referret. divrit uetula. vere filia bene dictū ē tibi ſi tacueris & uiro redeunte domū & litigante līguaꝫrenueis pacē cū eo habebis. Itē alia conſimilismiſit aliā ꝓ caſu cōſimili poſt uenatores pͥnciris dicēs qd̓ docerēt eaꝫ lepores quos inſecunt̉canes qūo pacē & amorē uiri ſui habe̓t ſi interrogaret eos. ip̄a aūt cū uide̓t lepores fugiētes.nec de uerbis eiꝰ curantes reuerſa ad uetulamcōquerebat̉ ſe illuſam Cui uetula. In ueritatelepus optime te docuit. etſi non uerbo. tn̄ exēplo. Sic̄ enī lepus nō rehellādo. nec de u̓bis cūrando. ſꝫ fugiendo. & canes declinādo euadebat. ita & tu potes. Itē aliꝰ docuit aliā digiuꝫeoneori ſuo. Quā odioſū reddat hominēnoſolū hōibus. ſꝫ etiaꝫ deo & angelis patet exhoc ꝙ dicit̉ ī uitis pa. Legit̉ .n. ibi ꝙ cuidā d̓ ſenibꝰ ſanctis ꝑ ſpm̄ſanctū reuelatū eſt ꝙ cumfr̄es cōueniſſent & loq̄rent̉ de hiis q̄ ꝑtinebātad edificationē. uidebat ſanctos āgelos intereos ſtantes. & letātes delectabāt̉ ī eloqͥo dei etleuabāt manꝰ qͣſi deo gr̄as referētes. Cū autēde ſecularibꝰ loq̄rent̉. uel de imꝑtinentibꝰ adſalutē. ſtatī angeli indignantes longiꝰ recedebant. & demones in ſpē porcorū accedebāt. &delectabant̉ uolūtates ſe. et pleni fetoribꝰ polluebāt eos. Cū aūt poſtmodū loq̄rent̉ de edificatione. iterū ueniebāt angeli ut prius. agētes& mouentes manꝰ lauabat eos a ſordibꝰ. Sāctus aūt ſenex ibat ꝑ monaſteria poſt multuꝫfletū & ululatū. monens fr̄es et dicens. Cauete fr̄es a multiloquio. & ocioſis ſermonibꝰ. etſeruate linguā ꝑ quā malꝰ inteitꝰ aīe gn̓at̉. etꝑ quā d̓o et āgelis ſct̄is odibiles ſumꝰ. u̓ba. n.inutilia īfirmā faciūt mentē. & euacuāt aīamnr̄am. Quarto līgua reddit hominē dāpnabilſē. ſic̄ patet. luc̄. xvi. d̓ diuite epulone. qui ꝓpt̓loquacitatē ſuā clāpnatꝰ eſt ut dicit. gregoriꝰet eterne pene ſupplicio cruciat̉. nec unā aqueguttā potuit impetͣre. Et de dāpnatis dr̓ apo.xvi. Nanducauer̄t līguas ſuas p̄ doloribꝰ. &cͣQuia enī ꝑ que peccat qͥs ꝑ h̓ et torquet̉. ideoqui ꝑ liguas ſuas peccauerūt. in līguis p̄cipuecruciant. Vlteriꝰ de ml̓tis malis q̄ facit līgualoquēti ſpālr̄ inuenies. infra ubi in ſpāli agit̉de ſingulis eiꝰ peccatis. ¶ Tercio cauēda lutpeccata līgue quia ꝓximo multipl̓r ſūt damnoſa. Primo nāqꝫ ſigua ꝓximū ſuccendit. &uocat ad iracundiam & furorē. Nic ē ſerpēsflatu adurēs et īflānians filios iſrl̓. deu. xviii.
Hic ſerpēs dicit̉ ſitula faciens ſitire pct̄m umdicte uel aliud. Iob. xxxxi. Alitus eiꝰ prunasarde̓ facit. & de ore eiꝰ ignis egreditur admodū uehemoth. ſiue dyaboli. eccī. xxviii. Līguaneqͣm flāma ſua nō uret iuſtos. qͥ dereliquer̄tdeum inciderūt ī illā. & ardebit ī illis. & nonextinguet̉. Iac̓. iii. Līgua nr̄a ignis ē qͥ inflammat. inflāmata a gehēna nō igne qͥ luceat. ſꝫqͥ fetet obſcurat. et denigrat Itē ecc̄i. xxviii. Līgua teſtificās adducet mortē. ſi ſufflaueis. qͣſi ignis ardebit. De hiis magiſter iacobꝰ dixitmulta exēpla maxīe ꝯtra litigatores. & alioꝝinflāmatoe̓s ad iraꝫ. Cū q̄dam mulier litigioſa frequent̓ litigaret ꝯtra quēdam bonū uirū.& ip̄e ei qͣſi cani latrāti tergū uerteret. & nichN rn̄deret. reqͥſitus ab alio qͣre nō rn̄deret. dixit ꝙ neſciebat litigare. Ait ille. Si uis ut quieſcat q̄re aliā litigioſā. & ꝯducas eā q̄ litiget ꝓte. & indicauit ei qͣndam q̄ optīe ſciebat litigare. Cū aūt eā rogaret ut accepto bono p̄tio litigaret cōtra taleꝫ qꝛ audierat qd̓ hoc face̓ nouerat. ip̄a fortit̉ indignata incepit cū eo litigare& uituꝑare fortit̉ dicēs ꝙ aliaꝫ q̄reret. qͥa nonerat talis. Cū aūt ille diceret. bn̄dictꝰ deꝰ. qꝛ īueni ꝙ q̄rebā. tūc illa acrius & turpiꝰ eū uituꝑabat. & ſe magis excuſabat. tunc ille. nō q̄rāego aliā qꝛ meliorē te ad hoc nō inuenireꝫ q̄ h̓nielius ſciat face̓ & uelit et poſſit. Itē cū q̄damalia litigaret cū qͣdaꝫ bona muliere. nec poſſeteā ſedare ac diu coram tota uicinia illa abſcultaſſet. ad ultimū dixit. niſi tacueītis ego d̓ uobis dicā corā om̄ibus tale uerbū ꝙ nūquaꝫ deuobis fuit dictū. Cū autē illa inſtaret ꝙ dice̓tillud qꝛ de ea mentiret̉. ait. O dn̄a ꝓba ml̓ierloqͣmini. at illa ꝯfuſa adhuc uituꝑabat eā. Itēcū alia mulier cū qͣdam alia corā uicinia litigaret. & illa eēt īplacabilis. alte̓a exꝑandit ei paliū ſuū dicēs ſicut audiuerat ī ſermonibꝰ. Domina iſta uituꝑia ur̄a ſunt michi ualde neceſſaria. qͣſi p̄tioſum aurum & lapides p̄tioſi admea debita qͥbus multū affligor ꝑſoluenda. etad coronā eternaꝫ michi fabricādam. ꝓiciatisergo ſatis dehiis ī hoc pallio. Propt̓ hoc bn̄ dicit. ꝓu̓. xv. Reſpōſio mollis frāgit iraꝫ. ſermodurus ſuſcitat furorē. Sic̄ patet ī uitis patrumDū abbas machariꝰ monte aſcende̓t et qͥdamdiſcipulꝰ eū p̄cederet obuiā cuidam ſacerdotiydoloꝝ currēti. & gͣnde lignū portanti clamauit. Quo curris demon. at ille īdignatꝰ tātuꝫeū uerberauit ꝙ euꝫ. q. exanimē reliqͥt. Itē currens obuiauit beato machario. Cui ait ſct̄us.Salueis laborator ſalueris. qui admirans ait.Quid inueniſti ī me boni ut ita me ſalutaresCui macharius. qꝛ uidi te loborantē. ignorāsquo curre̓s. Et ille. et ego tua ſalutatione compunctus. ſeruuꝫ magni dei te eſſe cognoui &dixit ei qūo ꝓ uerb̓ ꝯtumelioſis alteri u̓bera ītulerat. Et tenens pedes eiꝰ rogauit ut eū mōnachū faceret qͥ aſſerebat ꝙ alteū nō dimitteret. tūc aliū fratrē qꝛ uulneratꝰ ābulare nō poterat. ad eccleſiam manibus detulerūt. fratresautē illū uidentes ꝯuerſum admirati ſunt. &