Pars tertia. De Reuelationibus. Diſt. .VI.
Iacet aūt illud monſtrū horribile ſuꝑ cratē ferream ſuppoſitis ardentibus prunis ab innu̓abili multitudine demonū follibus ſufflantiuꝫſuccenſa. Circūdat aūt illū tāta multitudo aīarū & demonū ꝙ nulli eſſet credibile ꝙ mundus tot aīas a pͥncipio potuiſſet habere. Ligatus eſt aūt ille hoſtis antiquus ꝑ ſingulas mēbroꝝ iūcturas. calbenis ferreis et ereis ignitiſ& ualde groſſis. Cūqꝫ ſic uerſat̉ in carbonibꝰ& vndiqꝫ coartat̉. nimia exardeſcēs ira vertitſe de vno latere in aliud. & om̄es manus ſuasin illā multitudineꝫ aīaꝝ extendit. eaſqꝫ repletaſ aīabus conſtringit. Sicut ruſticus ſitiensracemos oppͥmit ut inde uinū. eliciat in tm̄ utnulla ſit ibi aīa q̄ non in illa cōſtrictiōe pͥuet̉capite. uel pedibus uel manibus. & tunc ſuſpirans ſufflat & ſpergit aīas ī diuerſas partes gehenne. & ſtatim erūctuat puteuſ ille de quo pͥdiximus fetidā atqꝫ horribileꝫ flammā. Et cūanhelituꝫ ſuuꝫ retrahit dira illa beſtia. retrahitad ſe om̄es aīas qͣs ante diſperſerat. & cum fumo & ſulphure ī os eius cadēteſ deuorat. Sed& q̄cunqꝫ manus eius effugiunt ne ſtringāt̉ꝑcutit illas cū cauda ſua. Et ſic miſera beſt iaꝑcutiens ſemꝑ ꝑcutit̉ & tormēta om̄ibus inferens. ſuꝑ om̄es in tormentis om̄ibus cruciat̉.Tunc ait angelus ad aīam. Hic eſt lucifer pͥncipiū creaturaruꝫ dei. qͥ uerſabat̉ in deliciis paradyſi. Qui ſi ſolutus fuerit. celū ſimul & trāuſqꝫ ad inferos ꝑturbaret. Hi aūt qͥ cū eo ſūtꝑtim ſunt filii tenebraꝝ. ꝑtim filii ade. & iamiudicati ſunt. ac multos alioſ expectant. qͥ uelxp̄m negauerūt. ul̓ negantiū oꝑa fecerūt. Hicſunt p̄lati & principes mali. de qͥbus ſcriptumeſt. Potenteſ potent̓ tormēta patient̉ qͥ ſcilicetnō bene vſi ſunt ptāte ſibi a deo cōceſſa. Hicaūt princeps tenebraꝝ dicit̉. nō ꝓpter potentiā quā habeat. ſꝫ ꝓpter pͥmatū que tenet in tenebris. Om̄es aūt alie pene quāuis ſint maxime. aſpectu huius ꝓ nihilo cōputant̉. Ad hecaīa. uerū eſt. Nam uidere tm̄ mō locū iſtū magis me cōturbat. & fetoreꝫ eius ſuſtinere plusme grauat. qͣꝫ pati om̄ia q̄ ante patiebar. Vn̄rogo ut ſi poteſt fieri. hinc me cito ſubtrahaſ.& hic me cruciari ampliꝰ nō ꝑmittas. Hic enīuideo multos notos & ſodales meoſ quos mecū in ſeculo gaudebā habere ſocios. quoꝝ hicconſortiū multū phorreſco. Scio auteꝫ ꝓcertoꝙ niſi mihi gratia diuina ſuccurrat. pctīſ meis exigentibus nō minus iſta patiar qͣꝫ ip̄i. adquā angelus. veni O felix aīa conuerte̓ in reqͥem̄ tuā. qꝛ dn̄s benfecit tibi. Non enī iſta patieris. neqꝫ amplius h̓ uidebis. niſi iſtoꝝ q̄ uidiſti oblita. & iuſtitiam dei non uerita pctīs iterū īpliceris. ¶ In noīe dei ſummi regis regū.VISPO RAROL CALVIDETORMENTIS IN FERNI.Go karolus imꝑator dei dono rexgermanoꝝ. patricius romanoruꝫ.cte diei dn̄ice poſt celebratum noatqꝫ imꝑator francorum. ſacra nōcturnarū horarū diuinū officiū dū uellē ſom
nū caꝑe. uenit ad me vox terribilit̓ mihi dicēſ.Rarole. exiet a te mō ſpūs tuus ī hora nō modica. Statimqꝫ fui raptus ī ſpū. & qͥ me ſuſtulit erat candidiſſimus. tenens ī manu ſua glomerē lineū. clariſſimū ad īſtar lumis emicantēſicut ſolent comete facere qn̄ apparent. Incipienſqꝫ illud diſſoluere dixit ad me. Accipe filūglomeriſ emicantis. & liga & nōda fortit̉ inpollice dextre manus tue. qꝛ ꝑ illū duceris ī laborintheaſ infernoꝝ penas. Hoc dicto p̄ceſſitme uelociter diſſoluens filū luciflui glomerisduxitqꝫ me in profundiſſimas valles igneasque erant pleue puteis ardentibꝰ. pice. ſulphure. plūbo. cera. & adipe. Ibiqꝫ inueni pontificeſpatris mei. & auūculorum meorum. Quos cūpauens interrogarem. cur tam grauia patiebant̉ ſupplicia. rn̄derūt. Fuimuſ ep̄i patris tui& auunculoꝝ tuoꝝ. Et dum deberemus illos& ip̄oꝝ populū de pace & cōcordia admonereſemīauimꝰ diſcordiaſ et fuimꝰ monitoreſ maloꝝ. Ideo nūc incendimur ī iſtis tartareis ſuꝑpliciis. & nos et alij hoīcidaꝝ et rapinaꝝ amatores. Huc etiā & tui ep̄i & ſatellites uenient.qui ſimilit̓ amant nunc facere. Et dū h̓ tremebundus aſcultarē ecce nigerrimi demones aduolantes. cū uncis igneis uolebant app̄hende̓filū glomeris. quē in manu tenebā & ad ſe attrahere. Sed reuerberantibus radiis illius. nōvalebant illū attingere. Deinde poſt tergū currentes uoluerūt me in ip̄os puteos ſulphureosp̄cipitare. Sed ductor meuſ traxit me ad ſe fortiter. Et ſic aſcendimus ſuꝑ montes igneos altiſſimos. de qͥbus oriebant̉ paludes & flumīaferuentia & omnia gn̓a mētalloꝝ bullientia.Vbi repperi innu̓as aīas hoīm & principū patris mei. & fratrū meoꝝ. Quaꝝ alie qͥdem p̄cipitate erant uſqꝫ ad capillos. alie uſqꝫ ad mentū. alie uſqꝫ ad umbilicum. Et clamauerūt adme eiulando. Dū viximus amauimuſ. tecū cūpatre fratribus. & auunculis tuis facere p̄lia.hoīcidia & rapinas ꝓ cupiditate terrena. Ideoin iſtis bullientibus flumībus & diuerſis metalloꝝ generibuſ nunc torq̄mur. Et cū adhuctimidus accederem. audiui poſt me aīas acclamare. Potētes potenter tormenta patient̉. Etreſpiciens uidi ſuꝑ ripas flumīs bullienteſ fornaces igneas. piceas. & ſulphureas. plenas magnis draconibus. ſcorpionibus. et ſerpentibuſgn̓m diuerſoꝝ. vbi etiā uidi aliquoſ patriſ fratrū. & auūculoꝝ meoꝝ prīcipes. dicētes mihi.Heu nobis Karole. vides qͣnta ſuſtinemꝰ tormenta ꝓpter malitiā & ſuꝑbiam nr̄am. & mala conſilia q̄ regibus nr̄is & tibi dedimus ꝓpter cupiditate. Cūqꝫ dolendo congemiſcerē.accurrerūt ad me dracones aꝑtis faucibus plenis igne. ſulphure. & pice. uolētes me trāſglutire. Sed ductor meus liberauit me. ualidiusinde trahens. Et deſcendimꝰ ī uallē qͣndā. queex vna ꝑte erat tenebroſa. et ardenſ ſicut clibanus ignis. Ex altera uero tam ameniſſima &ſplendidiſſima. ut nulla rōne valeam explicae̓Verti me cōtra tenebroſā ꝑtem & flāmiuolā.