PARS III. De Acerbitatepenarum. DIS.II.

Vnde reprobi tormentoꝝ acerbitate immēſaprorſus abſorpti. tantā in penis tolerabūt anguſtiā. vt nihil cogitare valeāt p̄ter penam. ſꝫilluc totus feret̉ impetus cogitationis vbi ſenſerint vim doloris. Vn̄ baruch. iii. dicit̉. Proiecta ſunt oſſa regū in calore ſolis. & ī gelū noctis mortui ſūt in doloribus peſſimis. Doloribus dicit plural̓r ꝓpter penaꝝ diuerſitatē. peſſimis ꝓpter acerbitatē. Itē de his que ſuperiusdicta ſunt de ardore. ſatis apparet qͣnta ſit eiꝰacerbitas. Et quid ſimiliter ſit de penis alijsſentiēdū. Acerbitatē em̄ eius maximam ſatison̄dunt verba ſuꝑius poſita. Iob. xx. Deuorabit eū ignis &cͣ. Item. psͣ. Pones eos vt cliban̄ignis &cͣ. Sequit̉. Et deuorabit eos ignis. IdēSicut ignis qui cōburit ſiluaꝫ. & ſicut flāmacōburēs mōtes. ita ꝑſequeris eos &cͣ. Itē Deū.xxxii. Ignis ſuccenſus eſt in furore meo &cͣ.Vſa. xxxiii. Quis ex vobis habitare poterit cūigne deuorāte. Greg̓. Tāta etit ibi vehemētiadoloris. ꝙ alibi ferri nō poſſit impetus cogitationis. Idem. Qd̓ hic ſuſpicari nō potuit. illiccruciatui ſentit traditus. Bern. O mors tamdulcis eſſes quibus tam amara fuiſti. ſi te deſideratā obtinerēt. qui te ſolā deſideratā optabūt. tn̄ te ſolam vehemēter oderūt. Ex his patet eius acerbitas. ex eo ꝙ morte acerbior eſt.abſorbens cognitionē. & ꝙ hic eſt inſuſpicabilis. & ꝙ eius comꝑatione mors pn̄s eſſet ibidulcis. Ite patet eius acerbitas. quia ab aqͣ ignis inextīguibilis eſt. Sap̄. xvi. Qd̓. n. mirabile erat aqua que oīa extinguit plus ignis valebat. Et poſt. nix aūt & glacies ſuſtinebūt impetum ignis. & nō tabeſcebāt. Ignis ardebat ingrādine. & grādo nō tabeſcebat. exo. jx. Itemdicit augꝰ in libro de ciui. dei. qd̓ legit̉ in hyſtoriis romanoꝝ. ꝙ ante bellū ciuile pōpeii &ceſaris. Ita ethna mons igne euomīto efferbuit. vt quaſi fluuius igneus effluerꝫ vſqꝫ admare ꝙ ita efferbuit vt ſaxa cōbure̓nt̉. nauesſoluerent̉ pice ab eis liquefacta. It̄ ſi ſarracenivt dicit̉ in hyſtoria trāſmarma de quodā fōtecōficiūt ignē grecū. vt impugnēt ꝑ hūc inimicos ſuos. qui tante acerbitatis eſt ꝙ nō poteſtextingui niſi difficulter ꝑ quedā. quante acerbitatis debꝫ eſſe ignis ille quem ſūma iuſtitiacreauit ad puniendū hoſtes ſuos. Augͥ. de ci.dei. Oīpotēs iuſtitia futuroꝝ p̄ſcia a pͥma mūdi origine gehēnem ignē creauit. qui ꝯtrariꝰeſt iſti igni qui a deo ſemel ſuccenſus nunqͣꝫextinguit̉. nec ſtudeo hūano ſuccendit̉. nec lignis nutrit̉ ſuccēſione nō indiget. ardore n̄ caret. conſumptōeꝫ nō habet. & licet ſit corporeus. corporalia quedā & incorporalia torquet.Item ignis iſte ad comꝑationē illius nō eſt.niſi qͣſi vmbra vel pictura. In legēda beati. Sebaſtiani policarpus ait. Si trāſeuntes doloresaīa hoīs nō ſuffert. qͥd de illis doloribus actura eſt. quibus nullus vnqͣꝫ euenit finis. nullꝰdat̉ oīno ſucceſſor. Nam iſti dolores dolorumilloꝝ ymaginē portant. Ec qͣntū diſtat inter ignem verū & picturā eius. tm̄ diſtat inter illos

dolores et iſtos. Itē vis q̄ diffundit̉ ꝑ diuerſaminor eſt. q̄ in vnū tendit maior eſt. cū ignisiſte habeat diuerſos effectus ꝑ quos diuiditurIlle ignis totā ſuā vim ponit in torquēdo. Itēqͣnto fortius eſt cōbuſtionis ſubiectū & durabilius. tanto vehemētior eſt ardor. vn̄ acriꝰ ardet in ferro. qͣm in palea. ſic in aīa eſt acerrimus que eſt īmortalis. Item ſi tam acer eſt illius doloris ſudor. qͣzacerbꝰ eſt iſte dolor. Deacerbitate ſudoris ſupͣ de ſcolari ſtillāte guttāſudoris. Supͣ de timore ſeruili legit̉. ꝙ quidāvir ſanctus et religioſus cū eſſet nouitius traditus fuit dyabolo multipl̓r affligendus. quiper dei gr̄am liberatus multaꝫ conſecutus eſtdiſcrectionē ſpirituū. multāqꝫ virtutē contradyabolū. qui referebat qͣſi de alio que crediditcōpleta ī ip̄o. ſcꝫ ꝙ nouerat fr̄em qui afflictꝰfuerat a dyabolo multis modis. & aliqn̄ fuitraptus ad videndū penas futuras. qui ex ſolo viſu tormentoꝝ ſine aliquo ſenſu ip̄orumtm̄ & tam acerbū habuerat ſudorem. ꝙ nullapn̄s pena videbat̉ ei eſſe comꝑabilis illi ſudori. Itē ſi oleū inferni eſt tāte violētie. qͣnte ſūtiſte flāme. Legit̉ in vita beati nicolai. ꝙ cumquidā pereg̓ni viſitarēt ꝑ mare eccleſiā bt̄i nicolai. apparuit dyabolus in litorē maris ī ſpecie magne dn̄e. dicens. ꝙ volebat facere illamꝑegrinationē. et linire ſepulchrū & eccleſiā bt̄inicolai quodam p̄cioſiſſimo et fragrātiſſimovnguento qd̓ emerat. & ſecū ī pixide ferebat.que rogauit eos vt ip̄i vnguētū ferrēt. & hocpro ip̄a facerēt. qꝛ habebat impedimentū. necpoterat vltͣ ire. Qui cū acquieuiſſēt. apparuiteis beatus nicolaus. dicens illud eſſe oleū īferni. et ꝙ aꝑta pixide ꝓiicerēt ī mari. qd̓ ꝓiectūom̄s aquas maris qͣs tāgebat ſuccēciebat. Iteꝫaliud exemplū legit̉ in libro petri cluniacen̄.ait em̄ ꝙ in pago pictanie apud liziniacū fuitquidā ſacerdos multoꝝ ſeruoꝝ ſeruus. qui familiaris erat pͥoris bone vallis ciſterciēſis ordinis frequēter eū monebat vt vitā corrigerꝫ. &ſcl̓o abrenūtiarꝫ. qui ꝓmittebat ſe aliqn̄ facturum. Qui ſubito grauiter egrotās mittit ꝓ dicto pͥore. qui admonitus ab eo nolebat cōplepromiſſuꝫ. ſꝫ differebat Qui ſubito tlamauit.pater ora ꝓ me. quia ecce duo vrſi veniunt addeuorandū me. qui ad or̄oem dicti prioris &ſocioꝝ dicit ſe eſſe liberatū. nec ſic liberatꝰ &admonitus ſtatū mutauit. Et tūc ſubito fortius incepit clamare. ecce ignis occupat me addeuorandū. & petebat orari ꝓ ſe. & opponebat cooꝑtoriū ſuū igni. Similiter et tunc liberatus eſt ꝑ or̄onē. nec tunc ſe correxit. nec promiſſū cōplere voluit. Tūc factus ac ſi expiraſſet rapit̉ ad dei iudiciū. Audit ibi ſententiamcontra ſe de malis ſuis. Redit refert viſa & audita. & ſpem ſalutis iam ab eo preciſam. Et ecce ait. Duo demones affuerūt portātes vnammaximā ſartaginē vt frigar in ea ineternum.Et ſciatis inquit ꝙ non inſanio. quia hec ē cuculla. & hec linteamīa qd̓ cum dr̄et gutta vnafrixure cecidit ſuꝑ manū egri. & deuorauit eā