PARS III. De Situ et penisinferni DIS. PRIMA.
et mors dederūt mortuos ſuos. ſed qd̓ ē oībusefficacius teſtimoniū prime veritatis. que dic̄ore proprio. Luc̓ xvi. Mortuus eſt diues. & ſepultus eſt in inferno. qui aūt nō receperint teſtimoniū ſanctoꝝ et xp̄i nouer̄t ſe eſſe iudeisaut paganis deteriores & infideliores. qui infernū eſſe crediderunt. & in libris ſuis de hocſcripta multa reliquerūt Item hoc on̄dit ratioſi ſcript̉a aūt humana teſtificatio ceſſaret. Cuilibet em̄ bn̄ diſpoſito on̄dit hec humana ratōquēlibet regē debe̓ habete aulā regiā ad amicos et ſodales retinendū. delectandū. et ſecreta ſua eis cōiuīcādū. Et ille debꝫ eſſe ī domoregis pulcherrimus. & honeſtiſſimꝰ locus. Alius locus aſt magis infimus et minus decens.Vbi fiunt a ſeruis neceſſaria domus. vt eſt acoquina. ſtabulū. Item alius eſt locus infimꝰabiectiſſimus vt carcer. Primus locꝰ eſt cōmēſalium regis et amiciſſimoꝝ. Secundus ſeruorum & iumentoꝝ. Tertius eſt reorum. Ergocum rex regū deus ſit et oīm maximus & iuſtiſſimus habet iſta tria edificia. Primū eſt celum. quod eſt habltaculū amiciſſimoꝝ. vbi recreant̉ paſcunt̉ et cōſolant̉ cū eo. Secundꝰ eſtmundus iſte ſtabulū iumentoꝝ. ſcꝫ corporum& officīa ſeruoꝝ laborantiū. Tertius eſt infernus vbi rei& iudicati artāt̉. De hoc yſa. xxiiiiCōgregabunt̉ ſicut in cōgregatione vniꝰ falcis. & claudent̉ in carcere ꝑpetuo. Et. xlvj. c.Et ſapiē. xviii. Digni erant carere luce & paticarcerē tenebraꝝ. Et dn̄s Math̓. v. Iudex tradet te mīſtro vt in carcerē mittaris. Itē nō ſolūhoc probat̉ ꝑ viuos. ſꝫ et per mortuos. qui reſuſcitati hoc dixerūt. Vt patet heb̓. xi. Receper̄tmulieres de reſurrectione mortuos ſuos. Hocetiam patet in miraculis ſanctoꝝ. & in vitisr̄m. et dyal̓. greg̓.Irca ẜm ſcꝫ vbi ſit infernus. Siciendūꝙ ſub terra ſicut ſcriptura ſacͣ teſtat̉.p̄s. Introibūt ē inferiora terre. Idē ſb̓ſtantia mea in irerioribus terre. Ideꝫ. Eruiſtianimā meā ex inferno inferiori. Itē Iob. xviiin fine. In ꝓfundiſſimū inferni deſcendēt oīamea. Item eph̓. iiii. Ꝙ aūt aſcendit qͥd eſt &cͣ.Item apoc̓. x. Nemo poterat aꝑire libruꝫ neqꝫin celo neqꝫ in terra neqꝫ ſubtus terram. Itemnu̓i. xvi. De abſorbtione. chore. Diſrupta ē terra. ſub pedibus eoꝝ. & aꝑiens os ſuū deuorauit eos. deſcēder̄tqꝫ viui ī infernū oꝑti humopͣs. Liberaſti aīm meā ex īferno inferiori. Qd̓videt̉ velle probare. Greg̓. dyal̓. xliiii. De hacre nihil temere diffinire audeo. Nōnulli nāqꝫin terraꝝ quadā parte infernū eſſe putauerūtAlii vero hunc ſuꝑ terrā eſſe eſtimant. Et poſtexponēs verbū apl̓i ſupͣdictū. dicit. Sub terraaīe exute ſunt. in inferno exiſtentes &cͣ. Poſtcōcludit. Cum ergo ad ſoluendū librū nullusſub terra dignus inuentus dicit̉. qͥd obſtet nōvideo vt ſub terra infernus eſſe credat̉. Augͥ.tn̄ dicit. ignis inferni cuiu ſmōi ſit vel in quaparte mūdi neminē penitus arbitror ſcire niſicui ſpūs dei reuelauerit
Irca tertiū ſcꝫ de penis & ſuppliciis dānatoꝝ tam hominū qͣꝫ demonum ininferno cōſiderāda ſūt qͣtuor. Primoquidē de cōditionibus hmōi penaꝝ. Secūdode vtilitate meditatōis e̓aꝝ. id eſt ad qͥd et qͣntum ſit vtile de penis hmōi meditari. Tertiomouent̉ alique queſtiones circa ꝯditiones huiuſmōi penaꝝ. & ſoluunt̉. Quarto ponunturalique viſiones ſiue reuelationes ad meditandum vtiles et ſciendū. ¶ Circa pͥmū ſciendū.ꝙ ſicut ex diuerſis ſcripture ſacre locis et ex libris ſanctoꝝ inſtruimur. in inferno credēdaſunt firmiſſime. cogitanda ꝓfunde frequētiſſime meditanda ac vehemētiſſime formidanda ſupplicioꝝ. ac miſeriaꝝ diuerſitas innu̓abilis. acerbitas intolerabilis. &eternitas interminabiles. Nam ibi eſt doloꝝ & miſeriaꝝ diuerſitas. tam innumerabilis ꝙ nec lingua poſſetexpͥmere. nec intellectus cōprehencie̓. nec mēshoīs cogitare. Sicut etiā quidā gētilis ait. Nōmihi ſi centū lingue ſint. oraqꝫ centū. Ferreavox. om̄s ſcelerū cōprehēde̓ formas. Om̄ia penaꝝ ꝑcurrere noīa poſſem. Sicut em̄ oculꝰ n̄vidit. nec auris audiuit. nec in cor hoīs aſcēditque p̄parauit deus his qui diligūt eū. ſic ꝓfecto debemus agnoſcere ꝙ hūanus oculꝰ nūqͣꝫvidit. nec auris hoīs viatoris audiuit. nec ī corhoīs aſceddit. qͣnta ſint mala que p̄parauit deus his qui offenderūt eū. Licet aūt mnu̓abiliaſint et ineffabilia. nō tn̄ oīno tacere voluimꝰnec ſilentio cooꝑire debemus. ſꝫ de innu̓abilibus aliqua numerare. & de ineffabilibꝰ paucaet breuiter effari ſtudebimus. vt nobis & alijscogitandi materiā p̄beamus. ¶ Eſt igit̉ ſciendū ꝙ ibi erit pena duplex. videlicet pena dāniet pena ſenſus. Pena dāni nihil aliud eſt qͣꝫeterna carētia diuine viſionis ꝓpter demeritaꝓpria. Eterna dico ad differentiā pene purgatorii. que non eſt eterna. Propter demerita ꝓpria dico ad differentiā pene pueroꝝ qui ſinepurgatione ab originali peccato deceſſerūt. qͥ& ſi ꝑpetuo diuina careāt viſione. nō tn̄ propter aliqd̓ actuale vel ꝑſonale peccatum. Denaſenſus multiplex eſt. Nam quedā ꝑtinent adſenſum interiorē. quedā ad exteriorē. id ē quedam ad corpꝰ. quedā ad aīam. ſicut enu̓andopatebit. ¶ Primo quidē eſt ibi penaꝝ diuerſiſitas. ſic̄ ex pluribꝰ ſcripture ſacre locis. et ſanctoꝝ verb̓ et ſcriptis ſalub̓ter edocemur. Deu.xxxii. Cōgregabo ſuꝑ eos mala. id ē oīa gn̓atormentoꝝ. & ſagittas meas. id ē penas pūgitiuas. penetratiuas. & afflictiuas cōplebo ī eisqꝛ ſeptē ſagitte que hic infixe funt ꝓpter peccatum. ſcꝫ fames. ſitis. calor et frigus. laſſitudo.infirmitas. & mors. ibi ꝑfecte cōplebunt̉. Vn̄ibidē ſb̓dit̉. Cōſumēt̉ fame et deuorabūt eosaues morſu amariſſimo. Dētes beſt. īmittā inin eos &cͣ. Itē ecc̄i. xxix. Ignis grando fameset mors oīa hec ad vmdicta creata ſūt &cͣ. Itēeiuſdē. lx. Furor zelus & tumultus fluctuatio& timor mortis. iracūdia ꝑſeuerās et cōtentioSequit̉. Et ſuꝑ peccatores ſeptuplū. Pluetſuꝑ