Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Diſt. XXII.Pars quarta. De Pace.

pacē ex omni parte. ſicut dicit̉. iii. Re. iiii. Sedquādo deprauatū eſt cor eius per mulieres. vtdeos coleret alienos. ſuſcitauit ei dn̄s aduerſariū. iii. Reg̓. xi. Aſa rex iuda. qꝛ fecit qd̓ placitū erat ī ꝯſpectu dei & ſubuertit aras ꝑeg̓nicultus &. regnauit in pace. ii. Paral̓. xiiii. Sequitur. Quietus erat et nulla temporibꝰ eiusbella ſurrexerūc. pacē dn̄o largiente. Itē de ioſaphat. dicit̉. ii. paral̓. xx. poſtqͣꝫ terrā purgauit. & ppl̓o predicauit. vt q̄reret dn̄m. quieuit regnū ioſaphat. & p̄buit ei dn̄s pacē circuitū. Item temporibꝰ iudicū quociens relinq̄bant dn̄m dabat eos in manus hoſtiū. qn̄ u̓ocōuertebant̉ ad miſericordiā poſtulātes liberabat eos largiens eis pacē. quia ſcriptū eſt.Prou̓. xvi. placuerunt dn̄o vie hoīs. inimicos quoqꝫ eius cōuertet ad pacē. Ceterū qͣntanūc luſtineat ille ppl̓s iſrl̓ videamꝰ. Quid eſtiſrl̓. in terra inimicoꝝ es. inueteraſti ī terraaliena. cōfide veraciter. & cognoſce. nam ſi invia dei ambulaſſes. habitaſſes vtiqꝫ in pace ſu terrā. Baruch. iii. Perdidiſti ꝓpriā terrā expulſus ignominia. terrā incolis alienā. duram et vilē ſuſtinēs ſeruitutē. qui pͥus opp̄ſiones egyptiacas euaſiſti legē dei recipiēs magiſtros et iudices hubuiſti. fudebas ad dominūmultas p̄ces. nocte & die p̄cedebat ppl̓m igni& nubes. celū mīſtrabat cibū eſurientibus. petͣpotū ſitiētibus. mare ſub tuis pedibus ſolida cedebat fugiētibus. fluēta iordanis obſequium p̄buerūt tranſeūtibꝰ. & multa mira fecittibi deus. terrā opulentā & inclitā tibi dedit.extermīauit an̄ te barbaras nationes. ſubiecittibi ppl̓os. regnū. diuitias. et gl̓iam dedit tibiAc vero ſubintrāte diſcordia. diuiſus eſt ppl̓sIeroboam inter ſe diſſidētibus regētibꝰ ppl̓mtumultuare ceperūt. puer cōtra ſenē. & ignobilis ꝯtra nobilē. dereliqͥt ppl̓s dn̄m. et traditiſūt babylonice captiuitati. tandē liberatusceſſauit eius malitia. ſucceſſit anthyochus ī populū exercens tyrānidem. poſtmodū a babyloniis deſtruit̉ ciuitas illa ſancta templo ſancturia pollutis manibꝰ ꝯculcant̉. trucidant̉ ſine miſeratione ſenes et iuuenes. mr̄es et virgines. Mulieres etiā filios ſuos vt comederēt occiderūt. multa quoqꝫ alia narrare poſſumus ſuſtinere cōpulſi ſunt tyto et veſpaſianoregnātibus. ſicut Ioſephus et egyſippus referūt de cladibus iudeoꝝ. Quicūqꝫ igit̉ rex velpͥnceps in terra ſua pacem hr̄e deſiderat cumdeo pacē hr̄e ſtudeat. & populus eius ſimil̓r.quia qn̄qꝫ ꝓpter peccata populi. qn̄qꝫ propterpeccata pͥncipis. reipublice pax turbat̉. Secūdo requirit̉ regis vl̓ pͥncipis ꝓuidentia cumamore. ii. Mach̓. iiii. Smne regali ꝓuidētia impoſſibile eſt pacē rebꝰ dari. Et heſter. xv. Qm̄malis quorūdam ſuggeſtionibus regū ſtudiadepuant̉. prouidendū eſt paci oīm ꝓuintiaꝝ. Debet ergo pͥnceps prudens et ꝓuidꝰ habere dulcorem clemētie ī ſubiectos beniuolosgubernādo. feruorē aſtutie ī corrigēda diligētius inquirēdo. rigorē iuſtitie ī maleficos acus

puniendo. vigorē cōſtantie in aduerſarios expugnando. Primo quidē pͥnceps debꝫ habere dulcorē clementie beniuolos benigniꝰ gubernando. exēplo regis aſſueri qui dic̄ heſter.xii. Cum plurimis gentibus imꝑarem. et vniuerſum orbem mee ditioni ſubiugaſſeꝫ. noluinequaqͣꝫ potētie abuti magnitudine. ſꝫ clemēcia& lenitate gubernare ſubiectos. vt abſqꝫ vllo terrore vita ſilētio trāſigētes optata cūctismortalibus pace fruerent̉. Secundo debetpͥnceps hr̄e feruorē aſtutie corrigēda vitia diſquirendo. vn̄ debꝫ terrā ſuā ſollicite viſitare.& viros fideles face̓ viſitari. & inqueſtas fieri ſuꝑ bailliuos p̄poſitos. & hmōi. yſa. lx. Donam viſitationē tuā pacē. qͣſi dicerꝫ ex tali viſitatione tota terra reducet̉ ad pacē. Tertiodebet pͥnceps hr̄e rigorē iuſtitie maleficos puniendo. fruſtra em̄ fierēt viſitatōes niſi punirio ſequeret̉. ex punitione vero maloꝝ pacemturbantiū reddit̉ pax in terra. yſa. xxxii. Eritopꝰ iuſtitie pax. pͣs. Iuſtitia et pax oſculate ſūtIdem. Oriet̉ in diebꝰ eius iuſtitia & abundātia pacis. Quarto debet pͥnces hr̄e vigoreꝫcōſtantie aduerſarios expugnādo. ſicut fec̄ dauid hoſtes expugnando vndiqꝫ quouſqꝫ pacēreddidit in tota terra. Quantū autē laborauerūt ip̄e dauid. ezechias. ioſias. ioſaphat. & alijreges imꝑatores. iudices. poteſtates pace procurāda. ſeruāda. ac etiā defendēda innu̓abiliaſunt exempla tam in ſcriptura ſacra qͣꝫ ī aliishyſtoriis et ſcripturis. Debet igit̉ oīs pͥncepspacem hr̄e ſuo ſuꝑiori. id ē deo. ſuo homine interiori. cum quolibꝫ inferiori. ac etiamcum quolibet exteriori debet pacē hr̄e ſubditis. omſqꝫ ſubditos ad pacē deduce̓ vt pacē habeant inuicē et ad om̄s. Item debet pacē habe om̄ibus extraneis. ꝓpinquis. et remotis ſipoteſt fieri. iuſtitia ſemꝑ ſalua. nec vnqͣꝫ debꝫ extraneis maxime xp̄ianis belluꝫ inciꝑe. ſꝫnec illis ꝓuocantibꝰ debet guerras moue̓ niſipro ardua valde cauſa & neceſſitate. Sollicitedeliberare debet et diligenter aduerte̓ qͣꝫtamala fiāt in guerris. tanta ꝑicula tam reꝝ qͣꝫ corporū īmineāt reipublice. quāta turbatio aīoꝝ.qͣnte oppreſſiōes pauꝑm. deſtructionē bonoꝝvaſtationes vineaꝝ & ſegetū. cōbuſtiones villaꝝ. euerſiones caſtroꝝ. exterminia ciuitatū.ſtrages hoīm. labores corpoꝝ. terrores mentium. rancores & inimicitie in futurū. et dānationes innu̓abiliū animaꝝ. In his alijſqꝫ pluribus debita cōſideratione penſatis diligēter attendat prudens pͥnceps qͣꝫinuite guerras mouere debeat. vel motas ab alijs acceptare. Dic̄em̄ ſapiens. ꝓuer. xii. Qui pacis ineunt ꝯſiliaſequit̉ eos gaudiū. Deut̓. xx. Precepit dn̄s ſiacceſſeris ad expugnādum aliqͣꝫ ciuitatē. primum offeres eis pacē. cui ſi cōſenſerīt pacis &amicitie federa ſociabis. ſi fieri pōt ſalua iuſtitie ꝑmanente. Niſi forte ſint aduerſarii fidei quibus. nec pacis pacta. nec fedꝰ amicitie debent hr̄e fideles. dn̄o ꝓhibente. Deut̓. vii.mibis eis fedus. nec miſereberis eoꝝ. neqꝫ