Druckschrift 
Speculum morale
Einzelbild herunterladen
 

Pars prima. De Cauſa Timoris.De Effectu Timoris. Diſt. .xxix.

diſpoſitionis materialis. & hoc modo amorēcauſa timoris. Ex hoc em̄ aliquis amat aliquod bonū ſequit̉ priuatiuū talis boni ſitei malum. & cōſequens timeat ipſum tanquā malū. timor em̄ per ſe & primo reſpicit admalum quod refugit. qd̓ opponit̉ alicui bonoamato. & ſic per ſe timor naſcit̉ ex amore. vn̄dicit augꝰ. in li. lxxxiii. queſti. nulli dubiumeſt non aliam eſſe ietuendi cauſam. ne illudquod amamus aut amittamus adeptum autn adipiſcamur ſperatum. Secūdario timor reſpicit ad illud quod ꝓuenit tale malum. &ſic quandoqꝫ accidens inducit timor amorēinquantū ſcꝫ homo qui puniri timet a deo ſeruat eius mandata. & ex obſeruantia mandatoꝝ incipit ſperare ut ſpes inducit amorem. ethoc ē qd̓ dicit Augꝰ. ſuꝑ. i. cano. 1o. ſic̄ ſetaintroducit filū. ſic timor introducit amorem.hoc tn̄ eſt accidens ut dictū eſt. Circa ſecundū ſcꝫ utrū defectus ſit cauſa timoris. dicendū ſicut dictū eſt. duplex cauſa timorisaccipi poteſt. vna modum diſpoſitōis mate:rialis ex ꝑte eius qui timet. alia modum cauſe efficientis ex ꝑte eius qui timet̉. Quātū igitur ad primū defectus per ſe loquēdo eſt cauſa timoris. ex aliquo em̄ defectū uirtutis contingit non poſſit repellere īminens maluꝫ.ſicut em̄ diuitie tēporales & robur corꝑis multitudo amicoꝝ. & poteſtas & huiuſnōi excludunt timorē ſicut dicit̉ in ſecūdo rhetorice. ſicex defectū iſtoꝝ cauſat̉ amor. ſꝫ tn̄ ad cauſandum timorem requirit̉ defectꝰ aliquāſura. minor eſt em̄ defectus qui cauſat timorēfuturi mali qͣꝫ defectus cōſequēs malū p̄ſensde quo eſt triſtitia. & adhuc eſſet maior defectus ſi totaliter ſenſus mali auferet̉ uel amorboni cuius contrariū timet̉. Quantū uero adſecūdū uirtutis & robur ſe loquēdo eſt cauſa timoris. ex hoc em̄ aliquid quod apprehēditur ut nociuū eſt uirtuoſum cōtingit eiꝰeffectus repelli non poteſt. cōtingit tn̄ accidens aliquis defectꝰ ex iſta ꝑte cauſat timorem inquantū ex aliquo defectu contingitaliquis uelit nocumentū inferre. puta ꝓpterin iuſtitiam. uel quando ante leſus fuit uel qͥatimet ſe ledi.DE EFFECTVTIMORIS.DIT. XXIXEinde cōſiderandū eſt de effectu timoris. Sciendū eſt aūt timor ſedecim effectus habet in aīa. Primonanqꝫ timor diſcutit conſcientiā. ſic̄homo timens ne latrones ſint ī domo diſquirit & ſcrutat̉ oīa latibula ne ipſum ſpoliēt ueliugulent dormientē. ſicut obſeſſi in caſtro vndiqꝫ circueuntes inſpiciunt ne ſubintrare poſſint aduerſarii. & ipſos aduertunt occidant. ſicut p̄ſidens in monaſterio omnes officinas uiſitando circuit omī ſero. ne quid ꝯtrareligionis honeſtatē fiat ibi. ſic homo deū timens redit ad cor ſuū ne quid in eo lateat. qd̓oculos diuine maieſtatis offendat. Ideo dicit̉ecc̓. xxi. Qui timet deū cōuertit̉ ad cor ſuum.

& eiuſdē primo. timor dn̄i ſciētie religioſitas.Secundo timor īducit penitētia. ſicut patet deniniuitis Ione ii. Qui ad p̄dicatōi ione timūerunt & penitētiā egerūt. Et de paulo. actuū..1x. Qui tremens ac ſtupes ait. dn̄e qͥd me uisfacere. Et de gabaonitis Ioſue. ix. Qui audiētes cuncta que fecerat Iſue &. callide cogitāteſtulerūt ſibi cibaria & oīa que ꝑtinent adueros penitētes. & ſubdit̉. Timuimus em̄ ualde ꝓuidimus animabus nr̄is. iſta penitentia delet peccatum. ecc̓. primo. Timor dominiexpellit peccatum. Ibidē. qui ſine timore ēnon poterit iuſtificari. Item ecc̓. ii. Qui timētdn̄m p̄parabunt corda ſua. & in cōſpectu illiꝰſanctificabūt aīas ſuas. dicūt ph̓i. ceruus inanguſtia poſitus & timore inter canes & ſpicula uenatoꝝ habēs effugium recurrit adlachrymas quas abundāter emittit Tertiotimor īducit uigilantiā. ne ſcꝫ homo recidiuūpatiat̉. ꝓuer. xiiii. Timor dn̄i fons uite ī quoſcꝫ uita gratie cōſeruat̉. pctm̄ abluit̉ aīa renouatur. feruor fomitis refrigerat̉. ut declinet aruina mortis. ſpiritual̓ uidelicet & eterne. Itēꝓuer. xv. Per timorē dn̄i declinat omīs a malo culpe & pene. auis ſemel capta ſi poteſt euadere diligentius timet laqueos. ceruus caneslupus pedicam. & homo incuriam ſuā infirmitate incurrēs. poſtqͣꝫ cōualuit. uigilantiuscauet ſibi. Ideo. ꝓuer. viii. timor dn̄i odit malum. vnde de Iob. qui interpretat̉ dolenſdicit̉Ioh. i. Erat timens deū. & recedens a malo. &exo. xx. dixit moyſes filiis iſrhael. uenit deusut terror eius eſſet in uobis. & non peccaretiſExemplū in dyal̓. xl. De theodoro qui in religione neceſſitate cōpulſus ſequutꝰ eſſet fratrem ſuū. iuramēto firmabat nūqͣꝫ aſſumeret habitū. ſed diſſolute uiuens infirmitate arripitur. in extremis laborans clamauit fratribus p̄ſentibus & orantibus. recedite quia datus ſum draconi ad deuorandū. qui me abſorbet. ſed īpeditis oratōibus ueſtris. qui cummagis orarent clamauit deo gratias. quia ueſtris orationibus liberatus ſum. & ex hoc uitāſuam emendauit. Quarto excludit extollētiam. Exēplū de rege niniue. qui audita cominatione de ſubuerſione ciuitatis depoſuit ueſtimenta regia. ſurrexit de ſolio. indutus eſtſacͣco &. Item de acham. iii. regū. xxi. audiſſet achā cōminatōi dn̄i ſcidit ueſtimentaſua. & operuit cilitio carnē ſuam ieiunauit &dormiuit in ſac̓co. & ambulauit demiſſo capite. ſimiliter luc̄. xxiiii. Mulieres timerēt adſepulchrū declinauerūt uultꝰ ſuos in terram.& gen̄. xviii. Cum audiret abraham cōminatione dei ꝯtra ſodomā ait. loquar ad dn̄m meū ſim puluis & cinis. qūo pauo circūſpicienseleuatōem caude ſuperbit de pulcritudine rote. vidēs aūt turpitudinē pedū demitrit eam.et horribiliter clamat. ſic homo reſpiciens finēſuum humiliat̉. Quinto timor preſtat intēptatōe reſiſtentia. ecc̓. ii. Fili accedens ad ſeruit utē dei ſta in iuſtitia & timore. & prepara