Pars prima.De operibus. Diſtinctio quarta.

apo. xiiii. Beati mortui qͥ ī dn̄o moriunt̉. oꝑaem̄ illoꝝ ſequunt̉ illos. vnde b̓n. ait vere diuicie nō opes ſunt. ſed virtutes qͣs ſecum cōſcīaportat. vt īꝑpetuuꝫ diues fiat. ſꝫ ue filiis adammūdana cupididate cecatis qͥ terrena ſapiuntſpiritualia paruipēdūt. tꝑales diuicias totis viribus & modis omībus quibꝰ poſſunt. aggregant ſpūales ꝯtēpnentes aut oꝑari negliguntaūt ꝙ eſt longe deterius oꝑa nephāda ꝑpetrātvn̄ nudi & rei de inuūdo exeunt nihil ſecump̄ter peccata portātes. & in egeſtatē ꝑpetuamīcidētes. Quīa ſcriptū eſt egeſtatē oꝑata ē manus remiſſa. manus aūt forciū diuicias paratPenſa quātā penuriā ſuſtīebat ille diues quiardore gehenne in effabiliter cruciatus vnamguttā aque n̄ potuit īpetrare. ¶ Tercio oꝑaridebemus ꝓpter delectatōem internā. Omneem̄ virtuoſum opus delectatōem quādā habꝫannexam & qui oꝑat̉ illud delectat̉ in eo. ſic̄econtrario. omne malū ſequit̉ remorſus ꝯſcīehec delectacō eſt qͣſi quedā remuneratō. ſꝫ nōplena vel pocius q̄dam p̄libatio remunerationis fut̉e. Quis em̄ plantat vineā & de fructuillius nō edit. ait apl̓s. i. cor̓. ix. Nam ſicut aitſapiens ꝓuer. xii. Qui oꝑatur terrā ſuam. ſaciabit̉ paībus Et. xiii. Anima oꝑanciū impīguabit̉. Et ipſa veritas ait Math̓. x. Dignus eſt operariꝰ cibo ſuo. Quis aūt ſit iſte cibus teſtat̉ipſe Ioh̓. xiii. Meus cibus ē vt faciā voluntatēeius qͥ miſit me vt ꝑficiā opus eius. Ad hunccihum hortat̉ ip̄e Ioh̓. vi. dicens. Operamī nōcibum qͥ perit. ſꝫ qui ꝑmanet in uita eternam.Nota ꝙ dicit ꝑmanet. qꝛ hic inchoat̉. ibi aūt n̄ceſſat. ſꝫ ꝑmanet ineternū. hic uald̓ tenuiter. p̄guſtat̉ ibi in ſua plenitudīe mīſtrat̉. ¶ Quarro oꝑari debemus ꝓpter retributōem eternaꝫMagnꝰ em̄ pr̄familias qͣlibet hora mittēs operarios in vineā cōuencōe facta cū eis ex diurno denario. fc̄o ſero dicit ꝓcuratori ſuo. vocaoꝑarios & redde ill̓ mercedē. Paterfamilias ēdeus pr̄. xp̄us aūt huius vinee ꝓcurator. In ſero id eſt ī vltima hora vite nr̄e vocat dn̄s operarios. nō ocioſos. non pigros. n̄ oꝑarios iniqͥtatis. ſꝫ oꝑarios veritatis Merces q̄ reddit̉ operariis. eſt diurnꝰ denariꝰ .i. eterna dei viſio ſecundū auguſtinū. Adhanc mercedem acqͥrendam hortat̉ ſapiēs ecc̄i. vltimo. Operamī opꝰvr̄m ante tꝑs. & dabit vobis mercedē ī tꝑe ſuoid ē tꝑe oꝑtuno. Et ip̄e dn̄s ait apo. vltīo. Ecceuenio cito & me̓ces mea mecū eſt reddere vnicuiqꝫ ſcd̓m oꝑa ſua. Ex hiis verbis intellige ꝙopus noſtrum eſt breuiſſimum ꝙ notat̉ cumdicit. venio cito. videlicet inſero mortis adret̉buendū qui cito ſe venturū aſſerit. breui tēꝑenos īnuit oꝑari. merces aūt oꝑis ē eterna. ſic̄ſcriptū eſt ecc̄i. xviii. Nō verearis vſqꝫ ad mortem iuſtificari qm̄ merces dn̄i manet ī eternūItem opus nr̄m eſt leuiſſimū. merces aūt īmēſa & hoc īſinuat cū dicit. merces mea. .i. qͣꝫ medecet reddere. ip̄m aūt dn̄m largitatis īmenſen̄ decet niſi mercedē ī menſam retribuere. qꝛip̄emet īmēſus & īmenſitas ē ipſa merces. Sic̄

ait abrahe gen̄. xv. Noli time̓ ego ꝓtector tuꝰſum & merces tua magna nimis. licet aūt hecmerces in ſe ſimplicit̓ ſit īmēſa. tn̄ ꝓporcionaliter reddit̉ vnicuiqꝫ ſcd̓m ſuoꝝ oꝑum quātitatē ꝓpter qd̓ ait Reddere vnicuiqꝫ ſecunduꝫopera ſua. Et hoc ē ꝙ dicit apl̓s. i. cor̓. iii. vnuſquiſqꝫ ꝓpriā mercedē accipiet ſecundū laborē¶ Diſtinctio quarta.Oſtqꝫ declarauimus oꝑm noſtrorūzenus et ſpeciem modū & ſeriē fructum & finem. nunc reſtat declarare ortū & originem. Sciendū auteꝫeſt qd̓ duplex eſt oꝑm noſtroꝝ origo ſiue prīcipium. Quedā em̄ ſunt pͥncipia int̓nſeca et q̄dam extrinſeca. Principia intrinſeca ſunt potētie habitus & paſſiones ſecūdū ph̓m. ii. ethicoꝝ. Extrinſeca vero principia poſſunt ītelligivel ex ꝑte dei qui ſolus eſt actor & motor volūtatis humane. uel ex ꝑte obiecti. ex ꝑte qͥdeꝫdei qui ſolus poteſt mouere principaliter et directe voluntatē homīs aduolēdū ſumunt̉ extrinſeca principia ml̓tis modis. Deus em̄ eſt operum noſtroꝝ pͥncipiū prīcipaliter oꝑando.ſpecialiter inſpirando. efficaciter adiunando.iꝑaliter aſtringendo & exēplariter excitandoPrimo quippedeus eſt oꝑum humanoꝝ principium prīcipalit̓ oꝑando qꝛ cauſa prima pluſinfluit in cauſatūqꝫ cauſa ſcd̓a. ſicut habet̉ ꝓpoſitione de cauſis. vnde omnis motus & oīsactio tā corꝑalis qͣm ſpūalis reducit̉ in primūmouens. & in primū agens ſimpliciter ꝙ eſtdeus. & ideo quātūcūqꝫ natura aliqͣ corꝑalisvel ſpiritual̓ ponat̉ eſſe ꝑfecta nat̉aliter. tamēn̄ poteſt īactū ſuū ꝓcede̓ niſi moueat̉ a deo n̄ſolum aūt ab ip̄o eſt omīs mocio ſicut a pͥmomouente. ſed etiā ab ipſo eſt oīs ꝑfectio naturalis ſic̄ a pͥmo actū. Sic igit̉ omnis oꝑatio noſtra dependet a deo quātū ad duo. vno modoinquātum ab ipſo habemꝰ oēm ꝑfectionē naturalem ꝑ qͣm agere poſſumus Alio modo inquantū ab ip̄o mouemur ad agendū. ꝓpt̓ qd̓dicit̉ yſa. xx. Omnia oꝑa nr̄a oꝑatus es in nobis. &. i. cor̓. xii. Idem deus qui oꝑat̉ omnia īomnibus. ¶ Secundo deus eſt cauſa oꝑm noſtroꝝ ſpūaliter inſpirando. vt non ſolum habeamus ab eo oꝑandi poteſtatē. verumētia mvoluntatē. ſicut dicit̉ phil̓. ii. Deus eſt qͥ oꝑat̉in nobis. & velle & ꝑficere ꝓ bona uoluntateſua. ſcꝫ. q. d. hoc eſt ex mera boītate ſua & lib̓avolūtate. deus ergo ſua gratuita bonitate datnobis ut poſſimꝰ bonū agere. dat etiam vt velimus. non em̄ ſufficientes ſumus cogitare aliqͥd a nob̓ qͣſi ex nob̓. i. cor̓. iii. Si igit̉ nō ſūꝰſufficientes ex nob̓ip̄is bonū aliqͥd cogitare.mulcominus ſufficientes ſumꝰ velle & adhucminꝰ agere ſeu ꝑficere. ¶ Tercio deus eſt cauſa oꝑum noſtroꝝ virtualiter adiuuando īfūdendo ſcꝫ gratiā & u̓tutes vt non tm̄ poſſimꝰnec ſolum ut uelimꝰ. ſed etiam vt expedite faciliter & delectabiliter oꝑemur. vnde gal̓. iii.Qui tribuit nobis ſp̄m. i. uoluntatē inſpirat uſſpiritum .i. gratiam ſpirituſſancti operatur &