Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Seometria ē m̄ſurandi ſciēcia ꝯtinet in ſelmeam̄ta et ſpacia ſiue interualla figuras etmagnitudines et in figuris numeros ac dim̄ſiones vtꝫ in c̓culis triangul̓ qͣdrangulispētagonis alijs infinitis de quibꝰ omnibꝰ ē p̄ſentis negocij m̄lta diffinire ſꝫ paucatangere ꝓpter ſimplices. de quibꝰ facit yſi.m̄ſi onē dicēs ſic. Scometrie qͣdriꝑtita eſtdimēſio in planū in magnitudinē numerabilē in magnitudinē racōnalē et in ſolidasfignras. Plane figure ſūt longitudinē etlatitudine ꝯtinent ſunt iuxͣ platonē numero qͥnqꝫ Numerabil̓ magnitudo diuidi poteſt ẜm numeros in ariſmetrica edocent̉. Magnitudines racōnales ſūt qͣrūſuiā ſcire poſſumꝰ iudiciū racōnis ſic irracionabiles q̄rū inſure ꝙͣtitas ꝯgnita habet̉. figure aūt ſolide ſūt lōgitudinē latitudinē altitudine ꝯtinētur vt ē cubꝰ Sūtaūt pſane figue̓ plures ſpēs vt dicit idem.quia pͥma plano pede eſt circulꝰ qui vocat̉circumducta in cuiꝰ medio pūctus eſt quocūcta ꝯu̓gūt et pūctum illū geometricitrū voͣnt plano pede ita Quadrilatria figura eſt in plano qͣdrato ſub. xrectis lineis iacet ita Diatetragramaton figua̓ eſtplana ita Ortoganū id ē recti agulū figura plana eſt id ē triāgulus et hꝫ angulūrectū ita Hyſoplexos figura ē plana etr̓cta ſubter in ſolidū ꝯſtituta itaSpera eſt figura in rotūdū formata incūctisꝑtibꝰ in ſolidū ē eqͣlis ita Cubꝰ ē figuraꝓpria ſolidā in lōgitudine latitudine altitudine ꝯtinet̉ in ſolidum Chilindruseſt figua̓ quādrata habens ſuperius ſemirciculum ita Conon eſt figura ab amploin anguſtum finit ita. Piramis eſt figura que ad modum ignis ab amplo in acutūconſurgit ita Ititur autem hec diſciplina primo puncto cuius pars nulla eſt inter omnia que menſurari poſſunt eſt minimum dimenſiue et tamen maximum poteſtatiue. quia omnium linearum eſt principium aquo omnes incipiunt et progrediuntur et in quo omnia finiuntur. Secundovtitur linea que eſt r̓cta longitudo ſine latitudine eque ex equo iacet in ſuis punctis.quia a puncto incipit et in puncto finitur.Suꝑficies vero eſt longitudo latitudineSpiſſitudo autem habet trinam dimenſionem ſcꝫ latum longum et prōfundum ſiuealtum. Ex iſtis tribꝰ dimenſionibꝰ cōſiſtitomne corpus ſcilicꝫ ex longo lato et profūdo. et ex hijs tribꝰ cōtingit omnē corpulen ſubſtanciā habere pōdus numeꝝ m̄ſurā.poteris aūt ẜm artē numerādi inediū geometricū inueniri. eius extremā multiplicata tātū faciūt ꝙͣtū media duplicata v̓bigracia. vj. et i. et. v. m̄ltiplicatā faciūt ſeptuageſiēs diſpōdius. media vero ſcꝫ. vj. etiiij. m̄ltiplicata tantū faciūt vt dicit yſi. li.xij. circulus itaqꝫ ē linea in pūcto vſqꝫ adpunctū centū in equis ſpacijs circūdūctaQuę autē ſūt in figura ſimpliciſſima capaciſſima ab omni anguloſitate remotiſſimaexterius euexā interius ꝯnexa motui aptiſſima reuolucioni ꝯgrua cuius circūferēciaa ſuo pūctali cētro ē remotiſſima. int̓ om̄sfiguras ꝑfectiſſima. Omnes figuras figurabilia ābiens oīa poteſtatīe intra ſe ꝯtinēset a nullo extra p̄terꝙͣ a ſe eſt ꝯtenta vt pꝫin circulo celi qui ambit omīa et ambit̉ꝯtinet omīa ab alio extn̓ſecus ꝯtinet̉vt dicit yſid̓. ſicut infra. x. ē omīs numerusita infra circulū omniū figurarū claudit̉ anibitus ita et vt breuiter dicam circulifectionē et racionē circularē qͣdam naturaliemulacione omnia mirabiliter imitant̉.circularē formā celum ſibi vendicat motūſic planetarum orbes in ſe circularit̓ reflectuntur. ſicut ſyderum curſus annoxū etſium et diuerſorū tēporū anfractus in ſe inciꝑe et in ſe redire ꝯtinue ꝯcernūt̉. Sic elemēta inuicē agūt paciūt̉ correctionēdeſinere vidēt gn̓acōi iteꝝ reu̓tunt̉. Sicet ꝯtinui marium fluxus et refluxus fluūtet refluunt et cum deſierint iterum oriunt̉ſic herbe et arbuſta fructus ſemina vicereciprota a ſe exeunt et in ſe cōuertunt̉. hcceleſtes ſpiritus a deo exeunt per creacōnēet in deum mouent̉ per affectionem. a deoemittunt̉ per actionem ad deum reuertutper graciarū actionem. Sic̄ et anima racionalis ab ariſ. comparat̉ circulo racionē ſueꝑfectionis et capacitatis. omniū enim figirarū yſoperimetrarū .i. equales ambitus habencium maximus eſt circulus. et ideo totꝰinundus ſpericā habet formam qui ad hoccreatus eſt vt capiat anima intellectūvniu rſatis conditor eſt deus in circulo deſignatur. nam vt dicit tremegiſtꝰ. monasmonadem genuit et in ſe ſuum reflectit ardorem .i. amorem. nam pater generat et genuit ab eterno filiū et filiū ſpirat ſpiritūſcꝫ eſt ardor .i. amor vtriuſqꝫ atqꝫ nexusna deus pater ab eterno ſe intelligit ꝑfecteet intelligēdo ꝑfecte ſe diligit dilectio vltra ſe ad aliud extēdit. Sꝫ pocius ad intelligentē et intellectū .i. patrē filiū a qͥbꝰꝓcedit ip̄a dilectio ad mod̓c̓culi ſe reflectit