Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

hEx iam dictis pacet nunierorū alius eſtdigitus aliꝰ articulꝰ alius ꝯpoſitus. digitꝰꝯtinꝫ numeros ſimplices ab vno vſꝫ ad. x.Articulus ꝯtinꝫ. x. et reliqͦs denai̓os Cōpoſitus āplectit̉ digitū et articulū vt. xi. xij.xiij. et ſic de alijs vſꝫ ad. xx. qui ē ſecūdusarticulus ſicut. xxx. et. xl. et ſic̄ de alijs vſꝫad centū. et deciēs cētū reddūt. M. In quopatꝫ dignitas denarij ſine cuius r̓plicacōnead millenariū ꝑuenit̉ Re cipit autē numerus ꝙͣtitatē aceruꝰ ex vnitatibꝰ ꝓfuſmultiplicē diuiſionē. Numeroꝝ alius paraliꝰ impar. numerus par eſt qui in duasꝑtes eqͣles diuidi poteſt vt. ij. iiij. vi. viii.Impar numerus eſt de eqͥs ꝑtibꝰ diuidi poteſt vno medio vel deficiēte ſuphabundāte vt. iij. v. vij. et reliqͥ vt dicit yſid̓.Par autē numerus ſic diuibit̉. qͥa aliꝰ eſtꝑiter par alius ꝑiter imꝑ aliꝰ imꝑiter parParit̓ par numerꝰ ē qui ẜm pare numerūꝑiter diuidit̉ qͦuſꝫ ad indiuiſibilē ꝑueniatvnitatē Verbi gͣcia. xliiij. habet medietatēxxij. hic āt. xvi. et iſte. viij. octo at. iiij. ethic binariū. ſcꝫ. ij. binariꝰ āt vnitatē hꝫ queindiuiſibilis ſingularis eſt. Parit̓ impareſt numerus in eqͣs ꝑtes r̓cipit diuiſionēſed ꝑtes eius r̓manēt indiuiſibiles vt. vi.x. xiiij. xviij. xxxj. mox vt tales numosdiuiſeris incurres numerū quē diuiderepoteris in eqͣs ꝑtes Imꝑiter par numeruseſt cuius ꝑtes eqͣliter diuidi poſſunt. ſꝫ vſꝫad vnitatē ꝑtīgūt vt. xxiiij. hij īmediate diuiſi. xij. faciūt. rurſus in aliā medietatē. vi. deinde aliā medietatēinde. ſꝫ vltericeſſat diuiſio ſed inuenit̉ terminꝰ indiuiſibilis ante vnitatē Imꝑiter imꝑ ē qui abimpari numero imꝑiter numerat̉ vt. xxv.et. xlix. diuiſi vt imꝑes numeri ab īꝑibꝰ ꝑibꝰ diuidūt̉ vt ſepcies. vij. faciūt. xlix.et qͥnqͥes. v. xxv. Item pciū numerorū alijdicunt̉ ſuꝑflui alij diminuti. ſuꝑflui ſūt qͦꝫꝑtes ſimul ducte plenitudinē ſuā exceduntvt puta duodenariꝰ. hꝫ em̄ ꝑtes qͥnqꝫ duocimā qd̓ ē vnū ſextā duo qͣrtā ꝙͣ tria terciāqd̓ qͣtuor dimibiā qd̓ ſex. vnū duo treset qͣtuor ſex ſil̓ ducta. xvi. faciūt et longeduodenarium excedunt ſicut alij ſimilesplurimi. Diminuti ſūt numei̓ ꝑtibꝰſuis ꝯputati minorē ſūmā efficiūt. vtputadenarius cuiꝰ ꝑtes ſunt tres. decima quodeſt vnū. qͥnta qd̓ eſt duo. dimidia quodeſtqͥnqꝫ. vnū em̄ et duo et qͥnqꝫ ſimul ductaoctōnariū faciūt a denario longe minorem.ſimilis hijs eſt octōnarius et alij plurimiein ꝑtes redacti infra cōſiſtūt. ꝑfectꝰ numerꝰ2 36qui ſuis ꝑtibꝰ adinplet̉ vt ſenarius habꝫiij. ꝑtes ſcꝫ ſextā terciam et dimidiā. vi. em̄ſunt vna tercia. ij. et dimidia ſcilicet treshee partes in ſūmam ducte ſcꝫ vnū. ij. et inſenarium ꝑficiunt et ꝯſūmāt. Sunt autemꝑfecti numeri intra denariū. vi. cētenariumxxviij. infra millenariū qͣdringēti nonagītaet. vi. et infra. x. M. c. xxviij. et hij numeriꝑfecti ſemꝑ in. vi. vel in. viij. terminant̉ ethoc alternatī vt dicit boe. perfectos autemnumeros raro īuenies de facili numerabiles.quia vt dicit idem pauci ſunt nimis ꝯſtātordine ꝓcreati. ſuꝑflui autē diminuti ſūtm̄lti et in ordinate diſpoſiti a nullo certofine gn̓ati. Inpares aūt numeri ſic diuidūAlij ſunt ſimplices. alij ꝯpoſiti. alij mediocres. Simplices ſunt qui nullā aliā partēhabent niſi ſolam vnitatē vt ternariꝰ ſolāterciā et qͥnatius ſolā qͥntam et ſeptēnariꝰſolam ſeptimā. hn̄s em̄ vna ꝑs ſola eſt etcōpoſiti ſūt qui ſola vnitate meciūt̉. Sꝫeciā alieno numero ꝓcreant̓ vt. ix. et. xv.et. xxi. et. xxv. deciēs em̄ ter trini ſepciestrini et terqni. et qͥnquies qn. Mediocresnumeri qui qͦndam ſimplices et incōpoſitieſſe vidēt̉. Alio vero modo ꝯpoſiti vt verbigͣcia. ix. xxv. nouenariꝰ em̄ ꝯꝑatus fueitpͥmus eſt et in cōpofitus quia hꝫ numerūcōmunē niſi ſolū monādicum. Ad. xv. verotꝑatus ſecundus eſt et in ꝯpoſitus. quia inillis ꝯmunis ē numerus p̄ter monadicū i.ternariꝰ numerus nouenariū ꝯſūmat vtter trini. xxv. et ter quimIio diuidunt̉ numeri. qꝛ omīsnumerus aut ꝯſiderat̉ ſe aut adaliud. per ſe ē numerus qui ſine reIacōe aliqͣ dicit vt. iij. iiij. v. vi. et ꝯſimilesAd aliud eſt numerus relacione ad illosꝯꝑat̉ vt v̓bi grā. iiij. ad. ij. em̄ qͣternātiad binarium cōparatus fuerit dupliciter etmultipliciter. ſimiliter. vi. ad. iij. et. viij. adiiij. et. x. ad. v. Iterū. iij. ad vnū triplex adij. et. uouē. ad. iij. Eqͣles aūt numeri dicūt̉qui ẜm ꝙͣtitatem ſūt equales vt. ij. ad. ij. iij. ad. iij. x. ad. x. c. ad. c. Inequales quiad inuicē in equalitatē demoniſtrāt vt. iij.ad. ij. et. iiij. ad. iij. ⁊cͣ. vniu̓ſaliter quandomaior minori et minor inaiori ꝯparat̉ dicit̉in equalis. Maior numerus ē qui habet inſe illū minorē numerū ad qꝫ ꝯparat̉ paꝝplꝰ vt qͥnarius habet ni ſe ternariū numeꝝ eius alias ꝑtes duas ſic de alijs. minornumerus qui ꝯtinet̉ a maiore ad qͣꝫ ꝯꝑat̉ aliqua ꝑte ſua vt ternariꝰ ad qͥnariumꝯtinet ab eo duabo ꝑtibꝰ ſuis. m̄ltiplex