Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IItem differūt in loci atus diuerſitate.qͥdam latitāt in cau̓nis terre et līgūt pulue̓ꝫ ſugūt terre humoroſitatē v̓t dicit pli. alijſunt aqͣtiles qꝛ in aqͥs aqͣrū ripis ꝯmorāt̉vt enidris ẜpēs aqͣtilis a quo ꝑcuſſi obturgeſcunt in ydropiſim quā multi bona vocātquia ſimo bouis remedicetur vt dicit yſi. li.xij. Similiter ē riuatrix ẜpens dictꝰ veneno aqͣs inficiēs. omnē em̄ fōtē in quo fueritveneno inficit vt dicit lucanꝰ riuatrix violatrix aqua ⁊cͣ. yſid̓. li. xij. Alij morantur inſiluis ſpecubꝰ vmbroſis qͦꝝ venacōnes ſūtvt volucres beſtiole minores qͦꝝ ſugūt humiditatē vt dic̄ ariſ. libro xiiij. et tales ẜpētes inſidiant̉ dormiētibꝰ ſi aliqͦꝝ hominūvel aliorū animaliū orificia inuenerīt aꝑtailla ſubintrāt diligentes calorē quē īueniūtibi ꝑiter et humorē. ſed cōtra tales āguēspugnat ſaurā beſtia ſcꝫ modica id ē lacertulaNam ſenciēs ſaurā ẜpentis preſenciā ſaltatſuꝑ faciē dormiētis ſcalpēs pedibꝰ vt excitet et p̄muniat ꝯtra āguē vt dicit auicē.et eſt ſaura vt dicit yſi. li. xij. lacertus qn̄ſeneſcit eius oculi excecat̉ tūc intrat fora ꝑietis aperiēs oculos ꝯtra oriente et ortoſole incendit illumnat̉. Dicūtur aūt q̄dāāguiū ſpēshabitare in igne vt patꝫ in ſalamandra nominat̉ ab yſid̓. pli. inter venenoſa ſalamādra vt dic yſid̓. li. xij. eſt nominata eo valēs ſit potens ꝯtra incēdiacuius inter omnia venenoſa vis maxima ēCetera em̄ venēoſa ſingulos feriūt. hec plurimos ſimul īterimit. ſi arbori irrepſeritomnia ponia inficit et eos ederit ꝑimitoccidit ſi eciā in puteo cadat potātes inficitvis veneni Iſta dic̄ incendia r̄pūgnās ſolaīter aīalia extīguit ignes. viuit eciā medijsflāmis ſine ꝯſumpcione ꝑiter et dolore necadu̓ſtionē ab ignē recipit ſed ipſū incendiūmitigat extīguit vt dicit ibidē yſid̓. Idē oīa dic̄ pli. li. x. c. xlvij. ſalamandra inqͥteſt ſimil̓ lacerte in figura. nūꝙͣ apparet niſiqn̄ multū pluit. in ſerenitate deficit. huic eſtfactꝰ frigidꝰ. rigor vt ignē extīguat ſic̄ glacies. Iacteā de ore ſamem euomit ex cuiusꝯfactu corpus hominis pilos ꝑdit. qd̓ indeꝯfactū eſt in colorē vergit turpiſſimū. Itemdifferūt in inceſſus qualitate. nam quidamſerpunt flexuoſe ſemꝑ ſiue tortuoſe et qͥdāſemꝑ r̓cte ſic̄ dic̄ yſi. li. xij. cētris inqͥt ē ẜpēsinflexuoſus ſemꝑ r̓ctū efficit īter ſic̄ dicitlucanꝰ Eſt ſemꝑ recto lapſurus limite cētrisSimiliter aliqͥs incedit curuꝰ ſuper pectus aliqͥs incedit a pectore ſurſum rectus ſicutquidā ſerpens aquatilis terrenus nomīe43 3Xchelidros qui locum quē labit̉ exſpiratvirus fumare facit ſicut dic̄ lucanus. factusvia fumante chelidris. hic ſemꝑ ambulatdirectus erectus capite. nam ſi torſeritcurrerit ſtatim crepat vt dicit yſid̓. li. xij.Item differunt in velocitate et in tarditateNam qͥdā ſūt valde̓ tardi motus vel citalisde quo ſupra dictū eſt. et quidā ſūt ita velocis in ceſſus leui motus volare vidēt̉Vt ſerpēs qui dicit̉ iaculus volat vt iaculūexilit em̄ in arboribꝰ et dum aliqd̓ animalobuiū fuerit iactat ſe ſuꝑ eum ꝑimitqꝫVnde iaculi ſūt dicti vt dic̓ vnd̓. Bimnilit̓in arabia ſūt ſerpentes cum alijs a m̄ltisſyrene vocant̉ que plus currunt̉ equi etideo volare dicunt̉ quoꝝ tamē eſt virus vtmorſus ante mors ſequat̉ ꝙͣ dolor vt dicitidem. Item differunt autē in maligna ſagacitate vt patꝫ in ceraſte ſerpente cornutoqui ſe abſcōdit ſub arena et oſtētat cornuaſua vt ex eorum oſtētacione alliciat veludad eſcam beſtias ſiue auēs. cornuā em̄ habꝫad modū arietis que nūda ſuꝑ arenam etdirecta dimittit ad que volucres vel aīalacceſſerit ipſum arietem ſed virulētumanguem exꝑienciā ꝯprobabit. Similit̓bona anguis vt dicit yſid̓. immenſa mole īytalia ſequit̉ greges armētoꝝ vt bubaloset callide vberibꝰ irriguis lacte ſe innectit etſuggens interimit atqꝫ inde aboū de populacione nomen accepit boas. vt dicit yſid̓ꝫmulta ſunt alia nomina ſerpentū et generavt aſpides vipere dracones de qͥbꝰ poſteadicet̉. Sed vt dicit yſid̓. li. xij. tantus eſtnumerus inorſuū ꝙͣtus nomen generalit̓omnes anguēs pro maiori ꝑte frigide ſūtnature. nec defacili ꝑcuciunt niſi caleſcūtNam quādo ſunt frigidi nullum tangunt ideo eorum venena plus nocent de diede nocte. torpent em̄ noctis algore meritoqꝛ frigidi ſunt nocturno rore. In hyeme innodos ſe conuoluunt et torpent. in eſtate ſediſſoluūt et in malicia multū vigent. Vndeeſt q̄cūqꝫ veneno ſerpentis ꝑcutit̉ pͥmoobſcupeſcit poſtea niſi in eo calefactū virꝰexarſerit ſtatim interficit et extinguitdictum eſt venenum quia per venas vaditcuius peſtis diffuſa corpus anīam exigitde corpore expellit nec poteſt ledere niſi qn̄ſanguinē tangit. Vn̄ lucanus noxiā ſerpētūeſt amixto ſanguine peſtis vt dicit yſid̓. etſubdit. omne venenū frigidum eſt et ideoanima ē ignea fugit venenū frigidū. Int̓dona āt nature que hominibꝰ et brutis ſūtꝯmunia viuacitatē qͥdā ſenſꝰ aguis p̄cellit