Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LVn̄ andronides ſapiēcia clarꝰ ad allexandꝫmagnū cohibens intēperāciā vini in bibendoRex inqͥt memēto te bibere ſaguinē terre.bibere intēperace vinū cicuta eſt homini ſeuvenenū qͥbꝰ ꝑceptis ſi ille tēperaſſꝫ profectoamicos in temulēcia interemiſſꝫ vt dicitpliꝰ. Idē mala aūt facit vinū intēperate etimmoderate ſūptū tagit ibidē in eodē libroca. vltīo. mentē inqͥt mutat in furorē ī maliimpetū et obliuionē boni. Ebrioſo ſiqͥdē ineſtpallor ī facie et gene pendule. oculoꝝ aſſuntvlcera et lippitudo. manus tremula liguaqꝫligata. poſtera die eructuāt alitus fedi velutde ſepulero et grauiſſime ſenciunt̉ in capitepūctiones. amaricat frumen ſcilicet palatiſūmitatē amicabilis .i. colera intēditur excalido fumo vim et eſtual̓ ſitis torq̄t gutturNam hec neceſſitas vinū ſequit̉ vt bibēdiꝯſuetudo auiditatē pareat r̓bibendi. vn̄ moe̓ſaguiſſuge vīolenti ꝙͣto plus bibūt tantoplꝰ ficiūt ad hec verbā pli. addit yſa. dicēsſic ſi vinū vſꝫ ad ebrietatē ſepe aſſum̄tū fuitracionis lumē extīguit vnii brutalē ꝯfortat Vnde ꝑmanet corpꝰ velut nauis in mari habens gubernaculū aūt rectorē et ſicutmilicia habens prīcipēneꝫ ducē ꝓpter qd̓fauꝫ ebriꝰ rei anuende laudat qd̓ ī ſe ēillaudabile. de ſapiētibꝰ facit ſtultos de beneuol̓ ꝑuerſos efficit malignos. ebrietas ē omniū vicioꝝ fomēs atꝫ cauſa. īcidūtem̄ ebrioſi in homicidia adulteria furtā etideo volentes cuſtodire familiā oportꝫ eos avino cuſtodire ne vinū plus bibāt eorūv̓tuti expedit nature.De vino nouoInū nouū qd̓ de lacu i. de cuppͥaſuiter eſt ſublatū vocat̉ muſtū qn̄ ſcꝫde torculari pͥmo ē exp̄ſſum. et ē ſicdictū qͣſi tenēs mus id ē tērrā ſiue lutū. musem̄ grece terra dicit̉ latine. vn̄ humꝰ terradicit̉ humēfacta. in muſto aūt ꝑtes terre etfetulente ꝑtibꝰ aq̄is aereis ſūt admixtein qͥs agēs vtus ignea fortiſſimā facit ebulicionē. Nam ꝑtes ignee et aeree mouēturſurſū. ꝑtes vero terre deorſū ex tali perturbacionē et r̓pungnancia fortis fit ebuliciodonet vincēte calore puri ab impuro fiat ſeparacio et ꝯpleta digeſtio Ineſt aūt muſtotāta vis feruoris vt vaſa forcia ex eo plēaabſꝫ ſpiramine mox dirūpat vt dicit ꝯſtā.greg. ſuꝑ īob Vnde ſpiraculi aꝑturā ſpūoſa vini immūdicia ad vaſis ſuꝑficiē vi caloris eiecta continue euaporat donec puriſſimum vinū fiat. In principio autem quādomuſtum eliquat̉ valde ē turbidū atꝫ ſpiſſū447et ideo vt dicit yſa. bibitū groſſū generatſumū terribiliū ſompnioꝝ ī ductiuū malosgenerat humores rugitū facit in flacionēin inteſtinis muſtum nouū valde ventoſumet ſpumoſum ꝓpter reſolucionem ꝑcium vicaloris. Vnde gal̓. vinū ꝙͣcūqꝫ eſt recēsnon habet vim ducendi cibū corpus. Vn̄ventoſitatē inflacionē ac faſtidiū generatꝙͣto plꝰ aūt durat poſt exp̄ſſionē a torcularitanto plus clarificat̉ et depurat̉ ampliusintenditur calor eius. qnādo em̄ adhuc eſtiuſtum ab ebulicione quieſcit nec terreſtria ad ſuū locum deſcendūt nec aereaignea ſuū locum ſurſū petūt et remanēt adhut indigeſtū et ideo q̄nādo vinum eſt benedefecatū lucidū atqꝫ clarum laudabile eſtet amicū nature quia tūc cōfortat̉ calor eicottidie et tam īodore ſapore ꝙͣ in virtutemeliorat̉ niſi forſitā a corrupto aere vel abaliquo corrupto vaſe caſu aliqͦ corrumpat̉.nam ſi vas ipſum ꝯtinens corruptū fueritet ipſū vinū corruptum erit ex aere in corrupto et calore vel hūiditate minis diſtēperato vinū ſepe corrupit̉ et ideo nūc aceſſcitnunc pingueſcit vel totaliter cōputreſcit ettunc nature hominis eſt peſſimum m axīein imicū eſt fugiendū ſimplicit̓ vt venenūVinum eciam vetuſtiſſimū in calore excedittēperamentū et ideo ſaporem mutat colorēet tale vinū ſuo acumine ledit cerebrum etꝑcutit mentē et ſua ficcitate caliditate inflāmat ſubſtācialem humiditatē. extīguitcalorē naturalem ideo ſi nimis recens necnimis antiquū eſt laudabile. Sd̓ pociusinter duo extrema eſt mediocre ẜm abextremitate noui veteris magis ē remotūqꝛ illud eſt in axīe tꝑatū. hucuſꝫ yſa. ī diet. De viuo ꝯditoInum conditum fit artificialiter examixtione aromaticū tam ſpecierūꝙͣ herbaꝝ vt patꝫ ī vino ſaliuatoIn vino roſato et gauophilato eſt illudvinū conueniēs tam in potū in medicinav̓tus em̄ tam ſpecierū ꝙͣ herbarū inmutatvinū ſibi confert v̓tutem ſingularē ideotalia vina ſunt ſalubriora et delicaciora qn̄eis ſalubres ſpēs debitō modo in corꝑant̓Virtus em̄ ſpecieꝝ ꝯſeruat vina ne defacilicorrūpant̉. vnde talia vina ſuo ſapore delectāt guſtū excitat appetitu ſua aromaticitate confortant tam cerebrū ꝙͣ ſtomachūm̄dificāt eciā ſangͥuē penetrāt ad interiorātam venarū ꝙͣ menbroꝝ vt dicit yſaac De vino dulceLInum primo dulce et temperatū in