fugat. cicius corꝑis membra corroborat. etvigorē ſingul̓ adminiſtrat. vini eī bonitatēactio anime manifeſtat. facit in ea triſticieet doloris obliuionē. nec ꝑmittit eā ſentireanguſtiā vel dolorē. acuit intellectū ⁊ facit eūdocilē ad inueſtigandā rem difficilē. aīoſameciā ipſam efficit ⁊ audacē. Vnde pꝫ ꝙ vniexcellēcia cuius vſus ꝯuenit omnibꝰ hoībusetatibꝰ tꝑibꝰ ⁊ regionibꝰ ſi debito mō ſcd̓mvires bibentis a ſingul̓ aſſumaʳ. ſenibꝰ eciāꝯuenit. qͥa calor vim eoꝝ repugͣt frigiditatiiuuenibus ꝯuenit ſcd̓m cibū quia in naturaſilis eſt nature ⁊ etati iuuenū ⁊ adoleſcētibꝰpueris eſt cibus ⁊ medicina. ⁊ eoꝝ colori adhuc̄ īꝑfectō nutrimentū exhibet ⁊ augmentūet ip̄aꝫ humiditatē puerilē ſuperflua ꝯſumitet deficcat. in frigida em̄ regione ⁊ in hiemevinū forre ⁊ multū puꝝ ꝯuenit. in eſtate v̓oet in calida regiōe vniū parū ⁊ multū mixtūvtile eſt. corpus em̄ humectat et refrigeratꝓpter mixtura aque que ſubtilitate vini adremociora membra reducit̉ valde cito. ideoantiqui vocauerūt tiriacā magnā qͥa inuenerūt illud duaꝝ rerū eſſe iuu̓atiuū. calefaciteī corꝑa frigidā ⁊ infrigidat calidā. hūectatficca ⁊ humida extenuat ⁊ deficcat. ſed eiꝰcalefactio et ſiccio eſt naturalis humectatiovero ⁊ īfrigidacio ē accidētal̓. qꝛ ſubtilitateſua portat aquā ad menbra que neceſſe hn̄tīfrigidari ⁊ humēctari vt dicit idē. In viioaūt ꝯſiderant̉ iſta. ſb̓a ſiue liqͦr. calor. ſaporatqꝫ odor Nā ẜm ſubſtanciā vini attendiſubtilitas ⁊ terreſtritas ſiue groſſicies atqꝫmediocritas. vinū ſb̓aliter tenue et ſubtilealbū eſt ⁊ clarū. ⁊ ꝯuenit ſtomacho qͥ a citodigerit̉ et venas ꝑforat. mentē non ꝑcutitneqꝫ ledit. nec neruis. nͨ cerebro aliqd̓ īfertnocumentū. vinū aūt terreſtre atqꝫ groſſūſubtile ē ⁊ optimū. ſtoͣchū grauat ⁊ difficilepenetrat. Color aūt vini ē qͣdruplex ſcꝫ albꝰniger. glaucus. citrinus. ⁊ roſeus ſiue ruſusalbū vero et nigꝝ vinū ceteris ē minꝰ calidūet albū eſt magis humidū ꝙ nigꝝ ꝓpt̓ ſubtilitatē ⁊ aqͦſitatē dominantē. nigꝝ v̓o magisficcū ē ꝓpt̓ groſſiciē ⁊ terreſtritatē ei magisſubſtancialit̓ dn̄antē. vina vero mediocrescolores habencia ſūt alijs calidiora ſcꝫ vinūcitrinū. ſeu aureum ⁊ vinum ruſum. et hocſecundum ꝙ magis ab illis extremitatibꝰſunt remota. et ꝙͣto illis ſūt viciniora tantoſunt minus calida.¶ De vino rubeo⁂Inu̓ rubeū valde ītenſū in rubore ſic̄ſanguis fortiſſimū ē. ⁊ multū leditcaput ⁊ percutit mentē. ⁊ fortē faciteb̓etatē ⁊ iō optīe indiget aqͣ ꝯiiſceri. vn̄ ſiꝯmiſceat̉ qn̄ oportet vt bibat̉ ꝓut etatibꝰet tꝑibus ⁊ regionibꝰ ac ꝯſuetudinē ꝯuenitatqꝫ decet. multū eſt laudabile qͥa groſſosdiſſoluit humores. vias venaꝝ a putredinemūdificat ⁊ ſāguinē ꝑui̓ficat maxīe ſi vicinūfuerit puritati. ⁊ iō ꝯuenit ſenibꝰ quia eoꝝcalorē ꝯfortat. et frigidoꝝ humoꝝ diſſoluithabūdanciā ⁊ ſenū corꝑibus collectoꝝ vinūrubeū neceſſe ē hrē ſaporē ponticū ſiue dulcē ⁊liquorē int̓ groſſū ⁊ ſubtile mediocrē. ⁊ odoreiꝰ inter aroticū ⁊ grauē. ⁊ tale vinū ē cetei̓stꝑancius ad nutriendū ⁊ mutat̉ facilius inſanguinē ꝓpter ſimilitudinē quā hꝫ cū eo inliqͦre. in ſapore. ⁊ colore. vinū dulce ⁊ multūrubeū iuuat ad mūdificandū vicia pectoriset pulmonis. valde em̄ eſt ſolutiuū viſcoſihumoris ⁊ lenitiuū. ⁊ īmundicie abſorptiuūVini aūt ꝯſiderat̉ odor. nam ſi vinū aroͣticūſigͣt ſuū liqͥrem ſubtilē eē tꝑatū oīqꝫ ſordicieemundatū ⁊ optīe digeſtiuū. ⁊ iō claꝝ gn̓atſanguinē atꝫ mundū. ⁊ ē cordis ꝯfortatiuūletificatiuū. ⁊ ſumi groſſi ⁊ obſcui̓ ⁊ turbidiexpulſiuū. Vn̄ ypocras. vniū inqͥt odoriferūſubtilius ceteris ē ⁊ leuius ⁊ digeſtibiliꝰ acnutribilius. qͥa natura in eo ſuā ꝯpleuiſſimeſigͣt actionē. Imū vero qd̓ nullius ē odorisſiue ventoſitatis groſſiciē inſinuat. ⁊ iō eſtillaudabil̓ nutrimēti nec clai̓ficat ſangunēnec eciā ꝯfortat ſꝫ gn̓at humores groſſos ⁊fumū turbidū ⁊ obſcurū. vn̄ horribiliſſimūhn̄s odorē ⁊ ſaporē ponticū peſſimū ē qꝛ īfertcorꝑi maximū nocumentū. peſſimū generatſanguinē ⁊ noxiū ꝯfert corꝑi nutrimentū. ⁊maxīe ſi vinū fuei̓t valde nigꝝ ad qd̓ ꝑtinetgroſſicies liq̓ris. ⁊ p̓uitas odois. ⁊ pōticitasſapoi̓s. Vinū itaqꝫ predictis qͣlitatibꝰ tꝑatūſi tꝑate ⁊ mō debito bibat̉ naturā adiuuatlaudabilē ſanguinē generat. ſaporē cibis etpotibꝰ admīſtrat. deſideriū ⁊ appetitū excitatvitalē naturā et naturalē ſtomachū ꝯfortatad cibū appetendū ⁊ r̓cipiendū ac digerēdūiuuat virtutē expulſiuā ad expellēdas fecesexcitat. ſitī ſedat. paſſiones anime de maloin bonū alterat ⁊ immutat. nam animā v̓titab īpietate ad pietatē. ab auaricia in largitatē. a ſuperbia in humilitatē. de timore inaīoſitatē. ⁊ vt breuiter dicā vinū moderateſumptū corꝑis ⁊ anime ſanitas eſt. hucuſqꝫyſaac in diet̉. ⁊ pliꝰ. li. xiiij. ix. ca. vbi dicit̉vini natura eſt ipſo hauſto accendere viſceraintus foīs ipſo fuſo infrigidare mēbra q̄ abipſo perfundunʳ. viribus autē corporis nihilvino vtilius eſt ſi adſit modus. nichilqꝫꝑnicioſius ſi modus in ſumendo non tenea
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten