Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

fugat. cicius corꝑis membra corroborat. etvigorē ſingul̓ adminiſtrat. vini bonitatēactio anime manifeſtat. facit in ea triſticieet doloris obliuionē. nec ꝑmittit ſentireanguſtiā vel dolorē. acuit intellectū facitdocilē ad inueſtigandā rem difficilē. aīoſameciā ipſam efficit audacē. Vnde pꝫ vniexcellēcia cuius vſus ꝯuenit omnibꝰ hoībusetatibꝰ tꝑibꝰ regionibꝰ ſi debito ſcd̓mvires bibentis a ſingul̓ aſſumaʳ. ſenibꝰ eciāꝯuenit. qͥa calor vim eoꝝ repugͣt frigiditatiiuuenibus ꝯuenit ſcd̓m cibū quia in naturaſilis eſt nature etati iuuenū adoleſcētibꝰpueris eſt cibus medicina. eoꝝ colori adhuc̄ īꝑfectō nutrimentū exhibet augmentūet ip̄aꝫ humiditatē puerilē ſuperflua ꝯſumitet deficcat. in frigida em̄ regione in hiemevinū forre multū puꝝ ꝯuenit. in eſtate v̓oet in calida regiōe vniū parū multū mixtūvtile eſt. corpus em̄ humectat et refrigeratꝓpter mixtura aque que ſubtilitate vini adremociora membra reducit̉ valde cito. ideoantiqui vocauerūt tiriacā magnā qͥa inuenerūt illud duaꝝ rerū eſſe iuu̓atiuū. calefacit corꝑa frigidā infrigidat calidā. hūectatficca humida extenuat deficcat. ſed eiꝰcalefactio et ſiccio eſt naturalis humectatiovero īfrigidacio ē accidētal̓. qꝛ ſubtilitateſua portat aquā ad menbra que neceſſe hn̄tīfrigidari humēctari vt dicit idē. In viioaūt ꝯſiderant̉ iſta. ſb̓a ſiue liqͦr. calor. ſaporatqꝫ odor ẜm ſubſtanciā vini attendiſubtilitas terreſtritas ſiue groſſicies atqꝫmediocritas. vinū ſb̓aliter tenue et ſubtilealbū eſt clarū. ꝯuenit ſtomacho a citodigerit̉ et venas ꝑforat. mentē non ꝑcutitneqꝫ ledit. nec neruis. cerebro aliqd̓ īfertnocumentū. vinū aūt terreſtre atqꝫ groſſūſubtile ē optimū. ſtoͣchū grauat difficilepenetrat. Color aūt vini ē qͣdruplex ſcꝫ albꝰniger. glaucus. citrinus. roſeus ſiue ruſusalbū vero et nigꝝ vinū ceteris ē minꝰ calidūet albū eſt magis humidū nigꝝ ꝓpt̓ ſubtilitatē aqͦſitatē dominantē. nigꝝ v̓o magisficcū ē ꝓpt̓ groſſiciē terreſtritatē ei magisſubſtancialit̓ dn̄antē. vina vero mediocrescolores habencia ſūt alijs calidiora ſcꝫ vinūcitrinū. ſeu aureum vinum ruſum. et hocſecundum magis ab illis extremitatibꝰſunt remota. et ꝙͣto illis ſūt viciniora tantoſunt minus calida. De vino rubeo⁂Inu̓ rubeū valde ītenſū in rubore ſic̄ſanguis fortiſſimū ē. multū leditcaput percutit mentē. fortē faciteb̓etatē optīe indiget aqͣ ꝯiiſceri. vn̄ ſiꝯmiſceat̉ qn̄ oportet vt bibat̉ ꝓut etatibꝰet tꝑibus regionibꝰ ac ꝯſuetudinē ꝯuenitatqꝫ decet. multū eſt laudabile qͥa groſſosdiſſoluit humores. vias venaꝝ a putredinemūdificat ſāguinē ꝑui̓ficat maxīe ſi vicinūfuerit puritati. ꝯuenit ſenibꝰ quia eoꝝcalorē ꝯfortat. et frigidoꝝ humoꝝ diſſoluithabūdanciā ſenū corꝑibus collectoꝝ vinūrubeū neceſſe ē hrē ſaporē ponticū ſiue dulcēliquorē int̓ groſſū ſubtile mediocrē. odoreiꝰ inter aroticū grauē. tale vinū ē cetei̓stꝑancius ad nutriendū mutat̉ facilius inſanguinē ꝓpter ſimilitudinē quā hꝫ eo inliqͦre. in ſapore. colore. vinū dulce multūrubeū iuuat ad mūdificandū vicia pectoriset pulmonis. valde em̄ eſt ſolutiuū viſcoſihumoris lenitiuū. īmundicie abſorptiuūVini aūt ꝯſiderat̉ odor. nam ſi vinū aroͣticūſigͣt ſuū liqͥrem ſubtilē tꝑatū oīqꝫ ſordicieemundatū optīe digeſtiuū. claꝝ gn̓atſanguinē atꝫ mundū. ē cordis ꝯfortatiuūletificatiuū. ſumi groſſi obſcui̓ turbidiexpulſiuū. Vn̄ ypocras. vniū inqͥt odoriferūſubtilius ceteris ē leuius digeſtibiliꝰ acnutribilius. qͥa natura in eo ſuā ꝯpleuiſſimeſigͣt actionē. Imū vero qd̓ nullius ē odorisſiue ventoſitatis groſſiciē inſinuat. eſtillaudabil̓ nutrimēti nec clai̓ficat ſangunēnec eciā ꝯfortat ſꝫ gn̓at humores groſſosfumū turbidū obſcurū. vn̄ horribiliſſimūhn̄s odorē ſaporē ponticū peſſimū ē qꝛ īfertcorꝑi maximū nocumentū. peſſimū generatſanguinē noxiū ꝯfert corꝑi nutrimentū.maxīe ſi vinū fuei̓t valde nigꝝ ad qd̓ ꝑtinetgroſſicies liq̓ris. p̓uitas odois. pōticitasſapoi̓s. Vinū itaqꝫ predictis qͣlitatibꝰ tꝑatūſi tꝑate debito bibat̉ naturā adiuuatlaudabilē ſanguinē generat. ſaporē cibis etpotibꝰ admīſtrat. deſideriū appetitū excitatvitalē naturā et naturalē ſtomachū ꝯfortatad cibū appetendū r̓cipiendū ac digerēdūiuuat virtutē expulſiuā ad expellēdas fecesexcitat. ſitī ſedat. paſſiones anime de maloin bonū alterat immutat. nam animā v̓titab īpietate ad pietatē. ab auaricia in largitatē. a ſuperbia in humilitatē. de timore inaīoſitatē. vt breuiter dicā vinū moderateſumptū corꝑis anime ſanitas eſt. hucuſqꝫyſaac in diet̉. pliꝰ. li. xiiij. ix. ca. vbi dicit̉vini natura eſt ipſo hauſto accendere viſceraintus foīs ipſo fuſo infrigidare mēbra abipſo perfundunʳ. viribus autē corporis nihilvino vtilius eſt ſi adſit modus. nichilqꝫꝑnicioſius ſi modus in ſumendo non tenea