Dicit̉ v̓ga qͣſi vi regēs. v̓ga eī vtunt̉ magiad placandos ſerpētes. et id circo in virgaſuſtinēt hos alligatos Virga eī vtūtur ph̓ireges et magiſtri vt dicit yſid̓. li. xvij. v̓gaeciā v̓tunt̉ viatores agroꝝ et arearum ſeupratoꝝ duci eufores legati et nūcij ac patores Virga ſiquidē ex triplici ꝯponit̉ ſubſtancia ſcꝫ ex cortice ligno ⁊ medulla. mediāte medulla nutrit̉ ⁊ vegetat̉. medianteligno erigitur ⁊ ſuſtentat̉. corticis vero beneficio tegit̉ et ab exterioris aeris iniuriadefenſat̉ Nam vt dicit ꝯm̄tator ſupͣ libꝝ deplantis Corticē habet ꝓ pelle arbor. lignū ꝓoſſe. medullā loco vene̓. Nā calor naturalisexiſtēs potiſſime in medulla v̓ge medianteramo a qͦ pullulat hūorē attrahit a ſtipiteet radice et qd̓ groſſius eſt ⁊ terreſtrius inattracto humore trāſmutat in lignum ⁊ incorticē. qd̓ vero aqͦſius eſt ꝯu̓tit in frōdiūm̄lti dinē. et qd̓ vnctuoſius eſt ⁊ puriꝰ trāſmittit ad v̓ge ſuꝑficiē vt inde ꝓducat florem ⁊ tandē fructū gn̓et atꝫ ſemē. Naſcit̉aūt tā flos ꝙͣ fructꝰ de ſubſtācia v̓ge ſineipſius corrupcōne ⁊ alia violacōne. nā flosniſenſibiliter de v̓ga egrediēs et erumpēsv̓gam nō violat nec deflorat. ſed fecūdateam pocius ac ꝑficit et decorat Virga itaqꝫnon ꝑcipit fecūdacionis graciā nec potēciāgenerandi ex ꝯmixtione ſeminis ſicut animācia. ſed ex rore celeſti ꝑiter ⁊ calore ſolisVirgā autē ex qͣ aſcendit ſurſū ſemꝑ tēditet ſuā ſūmitatē verſus celū erigit qͦuſꝫ ꝑueniat ad ꝑfectum incrementū. et eſt mediainter ramū et ſtipitē ſeu radicem a qͥ ꝯcipitet inter fructum quē ꝓducit. ex ſubſtantieſue teneritudine flexibilis eſt valde ⁊ de facili inclinabilis in ꝙͣuis ꝑtem Item virgaextrinſecus aridā et ſicca aſpera et nodoſaſed interius mollis eſt in medulla. et ſubcortite humoroſa. ꝙͣto āt v̓ga plus creſcittāto a terra plus recedit. et ꝙͣto ſurſū alciſuſtollitur tanto in eius acumine gracilioret acucior inuenit̉ Item v̓ga ex ſe debet eſſeerecta ſꝫ qn̄ ē nouella ſi caſu aliqͦ ad terramincuruet̉ difficile ē vt indurata in illa curuitate qn̄ ad rectitudinē reuocetur ȳmo ſepefaciliꝰ frāgit̉ ꝙ r̓ctificet̉. qn̄ v̓o v̓ga īuenit̉curua in igne ponit̉ et ꝑ calorē eiꝰ rigorē etduriciē r̓ſoluētē ⁊ t̓molliētē ad formā r̓ctitudinis faciliꝰ reducitur. Item v̓ga canibꝰeſt odioſa et ꝑuulis quia virga eorū īſtillencia coercet¶ De virgultoIrgultū a v̓ga eſt dictū ẜm hug.eſt eī locꝰ vbi m̄ltitudo creſcit v̓gaꝝẜm autē yſi. li. xvij. v̓gultū ē ramusqui de roborē ipſius arboris pullulat. Sedvirga dicit̉ que de ramis orit̉ et ꝓcedit inhyeme vileſcit. in vere vero placet. qͣruā tūcvireſcit ⁊ floreſcit p̄ciſū rurſū pullulat ⁊ reuiuiſcit a terra in ſuo ortu elongat̉ ⁊ quātoplus creſcit tanto plus verſus eleuat̉ celūaliquando dicit̉ virgultū viridariū vel virectū locꝰ ſcꝫ viridis et amenus. plantis ⁊herbis virentibꝰ ꝯſitus ſicut ſuꝑ de orto pꝫqͣre in littera O.¶ De viteItis dicit̉ a vinciendo quia vincit̉et ligat̉ ſecundū yſid̓. autē vitis ēdicta eo ꝙ vim habet ciciꝰ radicādivel ideo dicunt̉ vires eo ꝙ vim habeāt vtinuicē vites ſe innectāt vicinisqꝫ arboribꝰceportando religent̉. eſt em̄ eaꝝ natura flexibilis ſcꝫ qͣſi brachijs qͥbuſdā qͥcqͥd cōprehenderint teneant et conſtringant. et illaligamina quibꝰ arbores vel palos capiuntcaprroli dicūt̉ ſic dicti eo ꝙ arbores capiūtvel mutuo ſe cōuertūt quō ad miniculo palmites ventos ſuſtinēt ⁊ turbines ne frāgāt̉dicūt̉ eciam coribi quia ſunt ſicut ānuliquibus proxima queqꝫ ligant ne longiuslaxati palmites ventorū flatibus diſſipēt̉et ſine periculo fructus ſuos ſuſtineant. vitibus aūt iſta maxime ꝯueniūt. oblaqͥacōOblaqueari autē eſt terram circa radicemaperire ⁊ velut lacus efficere vt radix hūorehabundacius humectet̉ et caloris ſolarisradio facilius penetret̉. Item conuenit eisputacio. et eſt putare virgam ex vite ſupervacuam reſecare. cuius flagellum luxuriatItem eis ꝯuenit ꝓpagmacio et eſt ꝓpaginare flagellū vitis ſuper ſternere et quaſiporro porrigere et hinc ꝓpagines dicunturpͥme ſcꝫ vitis extenſiones. Item conuenitfoſſio ⁊ ē fodere in terrā mouere foſſorio verligonē vt radices ⁊ herbe ſuꝑflue amoueāt̉Itē eis ꝯueīt paſtinacō. paſtīare aūt ē paxillare .i. palos figere c̓ca vites vt ſuſtentēt̉vt dic̓ papias et diʳ a pango. gis. xi. ꝙ id̓ē ꝙ palos figere vel plātare vt dic̄ idē ẜmyſi. at paſtīare ē fimo veſtra pīgui vitē paſcere vel nutrire vt āplius fructificet. Itemeis ꝯueīt pāpmacō. ē āt pāpinare pāpmos.i. folia ſuꝑflua de vite amouere vt vue liberiꝰ aerē puꝝ capiāt ⁊ folijs nō obumbrateciciꝰ matureſcāt. pāpmi aūt vt dic yſi. ſūtfolia qͦꝝ ſubſidio fructꝰ vitis ab ardore etfrigore defenſat̉ et aduerſus omnē iniuriāp̄munit̉ qͥ pāpini vt dic yſi. ideo ſūt interciſi vt ſolaris radius ad maturitatē fructꝰfacilius admittatur. ⁊ ſunt dicti pampimieo ꝙ de palmire pēdeant vt dic̓ idē. li. xvij.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten