Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

VDquia ſpica corrūpit̉ inde inanit̉. in colorērubigine neqꝫ tranſmutat̉ Inter omnia aūtfrumenti genera triticū optinet principatūquare humane nature nichil eſt amicabiliꝰnichil nutribiliꝰ. nichil eciā ſalubriꝰ inueniſed de hoc quere īfra lrā quere eciā de meſſeDe farre.et ſegēte.Ar aūt eſt genus frumēti ſic dictū.eo ab imicio miſſū in pila fn̄gereāteꝙͣ vſus mole haberet̉ a farre aūtdicit̉ farrago vt dicit yſid̓. eſt em̄ herba ordeacea adhuc viridis in qua grana ad maturitatē non turgeſcūt. De farina.Arina que pars eſt materia a farredicta. nam far ſiue frumentū intermolas fractū farinā facit. vel dicit̉a farciēdo. qͥa in panē redacta farcit ventrēvel dicit̉ farina ꝓprie qn̄ frumentum intermolas optime eſt ꝯfractū furfure nondū amedulle ſb̓a ſeparatur. qn̄ flos medullea ſurfure ſeꝑatur ſine cortice tunc ſimila ſu̓ſimilago nuncupatur. dicitur alio nominepollen ſiue pollis. vnde deriuat̉ hec polenta hoc pulmentū a pulte dictū. vt dicit yſid̓.li. xx. ca. vij. quidā tn̄ dicunt polentam eſſepultes de farīa purgatiſſima factas. dictāpolentā a polline que eſt farina delicata. quevolat a mola in molendino. et alio nomineamolū dicit̉. qꝛ pre ſui leuitate a mola eicit̓ſicut ſimila ideſt ſine mola Polenta tamēalias habet ſignificacōes ſicut dicit̉ in gloſaſuper ioſue. vi. ꝯmedent polentā eiuſdē annigranā ſcꝫ cocta maībꝰ ꝯfricata a follicul̓ſeparata ad modū gran in pilo tonſi. ẜmhoc dicit̉ polēta quaſi pilenta. ſed quocūqꝫnomine vocetur farina vtilis eſt in cibo inmedicina. Inde em̄ ſit panis per aque admixtionē ignis decoctionē aliqn̄ cibanusinde ſeruis in cibū dat̉ non delicatus. qn̄qꝫvero panis fermentatus fermento mixtus.qn̄qꝫ eciā azimus ſine fermēto cinerrꝰ. qn̄ꝫſubcinereus cinere coctus reuerſatus qui etforacius dicit̉. qn̄qꝫ clibanarius in clibanococtus ſeu in furno Hijs multis modis defarina arte piſtatoria fiunt panes vt dicityſid̓. li. xx. qui omnes cor hominis ꝯfortātet cor nutriunt ac delectāt. deꝑdita reꝑantet reſtaurant. vires laborātibus admīſtrantſed pre omnibus panis recens mundus defarina triticea preparatus vt dicit ꝯſtā. indietis magis amicabil̓ ꝯueniens ē natue̓farina ita mola terit̉ fnͣgỉ cribro furfue̓diuidit̉. calida aqua aſpergit̉. fermentaturet ſapidior reddit̉ piſtata in formā panisredigit̉. tandē decoquit̉. ſic vltimo poſt46815multos labores vita hominis inde reficit̉ etnutrit̉. vtilis eſt inſuper farina in medicinaqn̄ alijs ꝯuenientibꝰ debito admiſcenam farina cum melle mixta faciei puſtulasſanat emundat. vt dicit diaſ. mamille excoāgulacōne lactis indurate appoſita farinatriticea vel ſiligmea adipe vino decoctaduriciē ſpargit. locū mollificat vt dicit idēCollectiones apoſtemata maturat. neruosīdignatos quaſi ſpaſmatos aut ꝯtractosrelaxat vt dicit idē. De fermentoErmentū a feruore ē dictū. qꝛ ferue̓et excreſcere facit paſtā vt dic yſid̓.li. xx. ca. i. Eſt aūt fermentū ꝯpoſitūex diuerſis virtutibꝰ ſimilē hn̄s ſubſtanciā virtutē. inde virtutē hꝫ panis eleuātiuāet ſui acetoſitate ſapoi̓s ipſius paſte munitiuā et in ipſiꝰ ſimilitudinē tocius maſſe cuiadmiſcet̉ ꝯuerſiuā. Habet eciā ſcd̓m diaſvirtutē humorē de corꝑe faciliter extractuiāet qn̄ miſcet̉ ſale vini habet apoſtematūmaturatiuā aꝑitiua. poros corꝑis aꝑitſubtilitate ſue ſubſtācie. hūores diſſoluitFermentū aūt latine zima dicit̉ grece. vndefarina pura ꝯſperſiōe aque ꝯglutinata dicỉazima qͣi ſn̄ zima. ē zima inflatīa. corruptiua. ꝑforatiua diuiſiua. ꝑciū panis ſiuepaſte cui ꝯmiſcet̉ vt dicỉ ſuꝑ ep̄laꝫ i. coꝝ. v. De ſumoterreVniuſterre eſt quedā herba calidain primo gradū ſic appellatā. qͥa vtſumus in multa ꝙͣtitate emittit̉ deterra. vel ſic dicit̉. quia generat̉ a quadamſūoſitate groſſa a terrā reſoluta circa terreſuperficiē adherēte vt dicit̉ in plat̓. que ꝙͣtoviridior tanto melior. exficcata vero nulliꝰefficacie eſt. ē herba grauis odoris. horribilis ſaporis. ſed maxime tn̄ eſt virtutispurgat melancolicā fleuma colerā. valꝫꝯtra ſcabiē ydropiſī ex frigidā cauſa. iuuatpodagricos. valet contra ſplenis epatisopilacionē vnum tn̄ viciū habet iſta herbaquia inflatiua eſt. ventoſitatis generatīaet ideo eius ventoſitas debet repͥmi anetoet feniculo ne generet corroſiōes vt dicit De feniculo.plat̉.Eniculus eſt herba ꝯmunis multetn̄ efficacie virtutis. eſt em̄ herbacalida ficta in ſcd̓o gradū virtutēhabet diureticā apperitiuā ſcꝫ et inciſiua exſubtili ſubſtācia et qualitatibꝰ ſuis vt dicitplat̉. cuius ſemina radix et folia competuntmedicine Vnde yſid̓. li. xvij. c. vltīo feniculūlatim vocant. eo eiꝰ tirſi ſiue radicis ſuccꝰacuat viſū oculoꝝ. cuius virtus eſſe tradit̉