Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

occaſu pliadū ante hyemē recolligit̉. Qn̄eſt in flore aquas maxime ꝯcupiſcit. v̓oeffloruerit diligit ficcitatē ſolū ſiue terra inqua ſeminata eſt fecundat ſtercōis vice. etideo in theſſalia vertuntur agri in quibusſeminate fuerant qn̄ primitus ſunt in flore.creſcit aūt faba ſe in multis locis. maxīein mauritania in īſulis occeani ſeptētrionalis. ſed ita dura ē vix coqui pōt. naſcit̉eciā in egipto ſed ſpinoſa. ideo cōcōdrillirefugiūt timētes ne oculi eoꝝ ledant̉ ſpiniseius. cuius longitudo eſt decē cubitoꝝ hn̄scaput ad modū papaueris coloris roſei inquo fabe includun non ſupra tricenas. eſteius culmus ſiue calamus geniculatus hn̄sfolia ampla fructum aliꝙͣtulū ſubamarūradix eius incomeſtibilis crudā et cocta inmagnitudīe arūdinū ſimilis radicibꝰ. hucuſꝫpli. li. xviij. ca. xij. Dicit idem virgiliꝰ inqͥtintus amurca fabā ꝓſcindentibus ſicgrandeſce̓ ꝑmittit. Quidā eciā dicūt fabascicius creſcere et adoleſcere ſi triduo anteꝙͣſeminant̉ in vrine aqͣ macerent̉. hucuſꝫ pli. De frumento:Rumentū a fruēdo eſt dictū ideſt aveſcēdo ſicut fruges vt dicit yſid̓.yn̄ frumen ſuꝑior pars gule dicit̉vnde potiſſime cibi ſapor preſentit. Eſt aūtꝓpriū frumenti habere ariſtas in ſūmitateſpicarū creſcētes grana iacencia in follicul̓īminentes. in omni ſpēs frumenti de radiceerumpit culmus et de culmo procedit ſpicaqͥbuſdā folliculis ſiue rethis ꝯtexta in quibꝰgrana recludūt̉. in extremo aūt ſpice ariſtetenues acute imminent in modū ſpiculi aquibus ſpica nominả. quia illis ariſtis qͣſiſpiculis muniunt̉ ne auiū minoꝝ morſibusſpica a ſuis fructibꝰ exua aut beſtijs ꝓcreacuius folia ſeu vagine quibus fulcit̉ culmꝰet ambit̉ ne pondere frugis incuruet̉ Dicit̉ſtipula qͣſi vſta ab vſto ſic dicta. qͥa collectaneſſe exurat̉ ſtipula ꝓpter culturā agri cuiꝰpars ad paſtū aliqn̄ reſeruatā palea dicitureo primū ſola paſcēdis aliquibꝰ prebeat̉Cuius natura tantū eſt frigidā obrutasinues fluere non ſiuat. adeo calida vt pomamatureſcere compellat. hucuſqꝫ yſid̓. li. xvij.Sunt aūt frumenti multa genera vt dicitidem yſid̓ eciā pli .xviij. vtputa triticum.ſar. ordeū. ſiligo. panitū. miliū huiōi. dequibus poſt dicet̉ in locis ſuis. ſed hoc eſtgenerale circa hec frumenta attendenda ēſoli ſiue terre qualitas vbi hec ſerant̉. namquēdā in vna terrā ꝓficiūt in alia deficiūtt penitus inareſcūt. nam ordeū in noualibꝰproficit vbi triticū deficit areſcit vt dicitpli. ſic de alijs intelligendū. Itē attendit̉ſeminacionis qualitas quia quedam ciciusquedā tardius ſunt ſemināda. nam ciciusſemina hyemalia. tardius eſtiualia. quedāeciā in terra profundius. quedā ſuꝑficialibꝰſunt terre finibus ꝯmitteuda. vnde aliomōeſt ſeminandū triticū. aliomō ſicut aliotꝑe gith. miliū. ciminū. ſicut expreſſe dicitiero. ſuꝑ yſa. xxviij. Item maxime attendiꝯgruitas tam in ſeminando in colligendoquia ẜm pli. li. xxviij. hoc vtilius ſit interlunio in tꝑe alio quia tunc ſeminata ſiccollecta potiſſime a vicijs conſeruant̉. Itemattendit̉ tꝑis ſerenitas vt dicit yſid̓. ſerereem̄ a ſcreno celo dicit̉ quia tunc ſerendū eſtet non per ymbres. vnde virgiliꝰ. mundusſerenoꝝ meoꝝ. et quia vt dicit pliꝰ. ibidēca. xvij. accidit frumento viciū. qꝛ ſi tēpusfuerit nimis ventoſū hoc tribus vicibꝰ ſeutꝑibꝰ ſcꝫ qn̄ eſt in flore. qn̄ incipit deflore̓et qn̄ incipit matureſcere. ex flatu em̄ noxioſpica euaneſcit extīguỉ de fructu ſuo patiabortiuū. Itē nocet tempus pluuioſū. quiatunc totū extinguit̉ ex frigiditate humorisvel in herbā foliū ſuperfluū luxuriat̉. Itēnocet calor ſubito et immoderatus ſub nubecluſus. quia humor ad interiora radicisrapit̉ vi caloris tūc ex hūore calido viſcoſonaſcunʳ quidā vermiculi cirta radicē ex quoꝝcorroſione frugis ſubſtancia viciat̉. Itē ingrano circa folliculos naſcunʳ vermiculi corrūpentes frumēti granū qn̄ ſpīce in pluuialitꝑe poſt calorē immoderatū corrūpit. Itē intꝑe nimis ficco vel depauꝑat̉ frumentū exhumore et ſic perit ꝓpter defectū nutrimētivel creſcūt in eo quēdā muſce virides voͣnt̓cantharides virorē frum̄ti penitꝰ corrodētesqn̄qꝫ et multiplicant̉ locuſte bruti quorūdentes omnia deuaſtant. Item exigit̉ in ipōſemine frumentali puritas. vt dicit pliidem. ca. xvij. ſi ſemina cleopice aut adipetangerent̉ vtiqꝫ ſemina corruperent̉. ideocauendū ſūm oꝑe ne talibꝰ miſceant̉. qͥa oīaſeminatiua ab illis ſūt infecta corrupunt̓Item requirit in creſcente frumento cultureſtudioſitas. oporret em̄ vt a ſuꝑfluis cauciet diligencius expurget̉. nam vt dicit̉ ibidēinter optima frumenta aliquando herbamor tifera inuenit̉ vt loliū. lappaciū et huiōiqd̓ accidit ex vicio malicia attracti hūorisvel ex defectu virtutis ſeu caloris ſufficient̓ſingula non mutantis Item ibidem diciturex vore corrupto adherēte folliculis in granisaccidit corrup̄cio frugis que dicitur rubigo