Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et delicatis aqͣ roſacea vinū tꝑet̉ talevinū potei̓t diu reẜuari. qꝛ a ligno m̄ltū immutat̉ z eius fumus nares receptus īfrigdatū cerebꝝ calefacit et debilitatū ꝯfortat. etvt laudes eiꝰ ꝯcludā in oībꝰ corpoxis debilitatibꝰ ſubuenit adiuuat ſi qͥs modo debitovti ſciat hucuſꝫ plat̓. De aloe.Iōe eciā dicit̉ cuiuſdā herbe ſuccꝰherba aloci appellat̉. hec herba inindia et ꝑſia locis alijs plurimisreꝑit̉ cuiꝰ ſuccꝰ expͥmit̉ ad ignē decoqͥt̉ etpꝰſoli expoīt̉ exficcat̉ vt dic̓ plat̓̉ Aloe eciātria ſūt gn̓a ſcꝫ citrinū epaticū et caballinūvt dic̓ plat̓. et differ̄t iſte tres ſpēs in bonitate. bonū ē caballinū melius ē epaticū ſꝫoptimū ē citrinū diſcernūt̉ ex colore citri rufo p̄cipue frāgit̉ puluis apparetac ſi eſſꝫpuluis croci et ē eiꝰ ſubſtācia claramaxīe qn̄ ꝯfrīgit̉ minuta fruſta qd̓ frāgit̉ ex eo minꝰ eſt fetidū nec nimis amarū.epaticū vero aloe aſſimulat̉ eꝑati in colore.colorē em̄ epaticū .i. nigꝝ foramina q̄damvenaꝝ. obſcurā eciā hꝫ ſubſtāciā clarā etē amariꝰ ꝙͣ ē citrinū. cahallinū āt aloe nigꝝē obſeuꝝ. fetulētā hꝫ ſubſtanciā amariſſimū ſaporē horribiliſſimū odorē. ſophiſticatur āt caballinū ita vt videat̉ epaticū velcitrinū puluere croci et aceto ſi deciēs inillo intingat̉ deſiccetur tūc innouat̉ eiꝰcolor et odor et citrinū vel epaticū videatur.diſcernit̉ tn̄. qꝛ frāgit̉ digitis ꝯfricaturſtatī fetidiſſmiū ſentit amariſſimū inuenitur qd̓ eſt in epatico et citrino. Omnneāt aloe ꝙͣto de ſua natura ē minꝰ amarū etminus fetidū eſt magis laudable Aloe aūt uis ex natura ſit amarū tamē multiplicit̓ē vtile ſalutiferū. flegma colerā melācoliā mūdificat atꝫ purgat. mēbra neruoſacōfortat ſtomachū a viſcoſis humoribꝰ etnociuis euacuat. caput a dolore releuat qm̄ſumoſitas ſtomachi caput grauat. viſū claxificat ſplenem et ep̄ar deopilat. menſtruaꝓuocat. in corpore diſcolorato bonū coloremgn̓at. ab ydrope corpꝰ p̄ſeruat in prī cipiocurat. puluis eius melle datus lūbricosid ē vermes ventris necat. fluxū capillorumꝓhibet et a caſu p̄ſeruat. archeticos iuuat.pruriginē oculorū placat. mēbrorū genitaliū vlcera ſanat putredinē oris et gingiuarūmūdat. recēcia vulnera ſanat ꝯſolidatdificat et deſiccat. amarum eſt ori ſed dulceſtomacho. ſtomachū em̄ infrigidatū debilitatū ꝯfortat et digeſtionē adiuuat ꝓcurat. Hec omnia de diaſ. et plat̉. et auicenexcerpta ſūt. 3 De arundineRūdo ē media inter herbā et arborēHerba qͥdā robuſtior et durior ſedarbore eſt fragilior exterius planainteriꝰ vacua caua. nodoſa lenis ī paludibꝰenutrita ventis cedēs defacili manū ledēs dearūdine dicit yſid̓. li. xvi. arūdo eſt dicta eo cito areſcat. in indicis aūt ſtagnis creſcūtarūdines ex quoꝝ radice exp̄ſſū ſuauiſſimūſuccū bibūt. Vnde et varro dicit indica noninagnū in arbore creſcit arūdo illiꝰ et lentispͥmit̉ radicibꝰ hūorū dulciā cūi neqͥūt ſuctoatēdere nulla De amomoMomū vt dicit yſid̓. li. xvij. eſt votūeo habet odorē veluti cinamoniūNaſcit̉ in ſyrīa armeīa cuiꝰ fruterbotroſū ſemē reddit ſibi cōnexū hn̄s floremalbū ſimilē viole folia ſilīa brionie odoreeciam ſuo p̄bono ſompno ſuauificat amoniūſiue amoniū ē herba odoxifera vt dic̓ dyaſet ē caloris ſub rufri folia hn̄s ꝯiūctā et ſeīacopioſa hn̄s. ad modū viole florem albū etarmonij triplex ſpēs. qd̓dā ē armenicū etillud ceteris eſt nobiliꝰ fului qͥdē coloris ſedodoris optī v̓tutis maxīe at valoris. aliudē creſcit in locis huimdis et aqͦſis ē leuefactu ſaporē expͥmēs atꝫ gerens: terciū vocat̉pōticū ruſū longū. eſt aūt eligēdū ꝙͣ eſtrecens et albū ſcīe plenū ſuꝑ v̓gas purpureas expanſū maxīe odoriferū et pōderoſūmaſticatū quodā acumine mordet liguā. Vn̄habens colorem non variū non diuerſum vtdicit auic̓. ꝙͣ dyaſ. omē armoniū habet ẜmeoſdem autores virtutē calefaciendi eciamdeficcandi. ictibus ſcorpionum occurrendi.ſua decoctione in aquā oculos fouendi et aſuis doloribus releuandi. habet v̓tutē dolorēviſcerum ſedandi ventoſitatem extenuādi menſtrua prouocandi. cuius elixaturā ſiuedecōctio ſumpta habet v̓tutē freneticis ſubueniendi epateticos adiuuandi eciam podagricis ſuccurrendi. in omnibus ſiquidemnobilibus antidotis et recepcionibꝰ et medicinis ſolet amoniū ſepiꝰ adhiberi. ꝙͣuisloco ipſius multi aliam herbam amonidemſcilicet ei quidem in colore ſimilem. Sed inodore v̓tute penitus diſparem apponere ſūtꝯſueti vt dicit auicͣ. De anetoNetum eſt herba cuius ſemē conſimili nomine eſt vocatum. cuius ſemēpͥmo conuenit medicine. radix ſecūdario. Sed tercio ipſa herba cuiꝰ ſemē pōtſeruari ꝑtrienniū in magna efficacia vt dicdyaſ. meliꝰ tamē ē vt ſingulis ānis renouet̉cuius radix ad huc viridis alicuius valoris