Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Hanc nūcidā multi vocāt quaſi minorē nūcēVnde de v̓gilius ſe nux plurima ſiluisinduit in florē Cūctis em̄ arboribꝰ prior floībꝰ ſe ꝯueſtit. et ad inferenda poma arbuſtaſequēcia p̄uenit hucuſqꝫ yſid̓. de amigdal̓dicit ariſ. in libro de plantis indigēt culturā et maxime ꝙͣdo ſūt antique Vnde ſi clauis ꝑforēt̉ emittēt qͦddā gūmi et d̓purabit̉hūor in medulla qui materia eſt ipſiꝰ fructet ideo plus fructificāt amigdali bene cultiꝙͣdo ſūt ātique ꝙͣ molle. duplicē aūt fructūfert amigdalus ſcꝫ dulcē amaꝝ vt diciturin pla. et dulcia amigdala vtilia ſūt ad cibūamara vero ad medicinā Sūt em̄ calida etficta. de dulci amigdalo dic̄ diaſ. ſi recēs ſuo folliculo ꝯmedātur ꝓdeſt ſtomachoſed capud grauāt. caliginē nutrit. venerē accēdit. ſompnū facit. ebritati reſiſtit Item dicitibidē ſi vulpes ꝯm edat amigdalā moriet̉Sepe em̄ qd̓ meditinale eſt homī venenoſūet mortiferū eſt alteri animali et ecōu̓ſo Itēidē fere tota arbor amigdalaꝝ amarcorū eſtmedicinal̓. radix eiꝰ eſt elixata ſiue coctaEt circa maculas vultꝰ tollit purgat. frōti linita dolorē capitis mittigat. vulnera putridā mixto melle mūdificat atqꝫ ſanat. cortex eciā et folia ſūt mūdificatiuā extermīātiua et ſanatīa Oleū autē de amigdal̓ extrac v̓mes lūbricos in ventre necat. mēſtruaprouocat purgat. ꝯtra ſurditatē efficaciteruiuat auriū ſaniē mūdat deſiccat ſi tepi auri inſtilletur vt dicit dyaſ. Irem floe̓seius decocti in oleo caducos letargicos exitat. melle triti morſibus caninis obuiantvlceraſanant Gum qd̓ de amigdal̓ exudatmixtū potioni ſaguinē reiciētes iuuat Et ſicpatet parū vel nichil eſt in amigdalo qd̓ ꝯueniat medicinis vt dicit diaſ De abieteBies nomē eſt arboris ſic dicte abeūdo eo preceteris arboribꝰ lōgeabeat ī altu alciꝰ ſe extēdat. cuiꝰtura ē vt dicit yſid̓. li. xvij. eſt expers terreni humoris. et ideo abilis ē atqꝫ leuis Exabiete autē dicūt̉ abiegna. ligna vl̓ aliade abiete ꝯponūt̉. abietarius dicit̉ qui aliqua de abiēte operatur vt dicit ynd̓. ẜm ariſautē abies eſt arbor in altū ſe extēdēs pluri habens raritatis in ſubſtācia et ſubtilishumiditatis ideo calor eius natural̓ calorefortificat̉. illā humiditatē de faſili eleuat. et ſurſū mittit et ſic ipſam in arboris ſubſtāciā ꝯuertēs arborē alterā facit. eſt eciā arbormire rectitudinis parū vl̓ nichil habens tortuoſitatis hoc ꝓpter v̓tutē caloris equali45 8uhtatē humoris operacōni caliditatis obedienset ideo dircte ſurſū ſine aliqͣ tortuoſitate eleuatur. ꝙͣ uis em̄ abies generet̉ ex humore leui ſubtili. illius tamē hūoris ſuꝑfluitātē reicit naturā ad eius ſuꝑficiē ſcꝫ īter lignū corticē. et ibidem acalorē exteriori inuiſcat̉ et innaturā reſine cuiuſdā odorifere trāſmutaturꝓpter eandē eciā viſcofitatē vnctuoſā lignoabiegno incorporatū abies igni appoſita facillime inflāmat̉ Varijs īſuꝑ edificioꝝ ſtructuris abies atf̓ondat̉ et maxime ꝓpter ſuamrectā altitudinē et formā piramidalē vl̓ edificacionē nauiū vtiliter adaptat̉. De aloaIoa arbor eſt aromiatica que in īdiageneratur vt dicit pap̓. Et eſt arborodoris ſuauiſſimi atꝫ ſūmi. cuius ꝑticula vice thimīamatis altaribꝰ adolet̉ vndenomē extraxiſſe dicit̉ De ligno autē aloēsdicit̉ in plat. Aloes eſt lignū calidū ſiccūqd̓ recipit̉ in magno flumine babilonie cuiꝯiūgit̉ fluuius paradiſi Vnde a pluribꝰ credit̉ p̄dictū lignū īter ꝑadiſi arbores oriat̉et caū aliqͦ īpulſu de ꝑadiſo in die deducat̉habitātibꝰ aūt iuxta fluuiū miſſis retibꝰ influmē lignū interripiūt reſeruant vſui medicine. m̄ltū medicinabile eſt em̄ lignū aloetriplex vt dicit ꝯſt. in. libro gͣduū. pͥmū eſtvalde pōderoſum et nōdoſū eſt valde aromaticum et eſt ſubamari ſaporis et ſubnigricoloris et ſubrufi. et ꝯtricioni denciū oīoreſidens. dicit eciā maſticat̉ ſtatī odoraromaticꝰ videt̉ attīgere cerebrū et qͦdāmōreplere. Secūdum genus eſt minus pōderoſū nec adeo aromāticū nec amarū. Terciūgenus eſt ſubalbidū valde leue. nec eſt alicuius ſaporis et parui odoris niſi ſit aliundecoaptatū. Sophiſticat̉ autē lignū aloēsqͦdam ligno ſibi ſimili in pōderoſitate et nodoſitate et modico aromate et aqͥbuſdā lig aloēs ſilueſtris nūcupat̉. hoc lignū ꝯfricatur plūbo vt color inmutet̉. addita ſuꝑfluitate auriū vt fiat aliqnͣtulū amaꝝ ſubruſū ponitur in decoctione optimi aloēsmuſto vt fiat̉ valde aromaticum ſic fit vtvix ab optīo diſcernat̉. cognoſcit̉ tamē qͥaduriſſimū eſt māſticacioni denciū omninoreſiſtit maſticat̉ ſapor amarus interiusnon ſentitur lignū aloēs ſtomachū ꝯfortatdigeſtionē ꝓcurat indebilitatē cordis ac cerebri ꝯfortat circa ſincopim et cardiacā maxime paſſionē iuuat. nam ꝯtra omnes cordispaſſiones debilitates ex frigiditate venientes valꝫ. vinū decoctionis aloes. Sed qͥavinū inde fit amarum modicum apponaturj