hArbores em̄ non mouēt̉ motu volūtario necꝓgreſſiuo ſicut aīal nec mouēt̉ ẜm appetitū⁊delectacionē ⁊ triſticiā ſicut alia ꝙͣuis alit̓ſenſerint aliqͥ ph̓i vt anax. et alij qͦs redarguit ariſ. vita itaqꝫ vegetatīa eſt in plantisꝑ quā ſit attcͣtio hūoris ad ipſiꝰ arboris velplante nutrimētū vel ꝯſeruacōm Sed nullatenus habet ſenſitiuā aīam. Vnd̓ nō dolꝫ qn̄anima inſciudit̉ nec delectat̉ quādo nutri t̉⁊ cibat̉ nec vigilat nec dormit. nec ſpirat velexſpirat nec ſubiacet alijs condicōibꝰ q̄ ſuntꝓprie ſenſitīe nec generat arbor nec gn̓at̉ ꝑſexuū ꝯmixcōm. Sed in ſe habet racionē ſeminalē ꝑ quā habet ex ſe ꝓducēdi potēciamſimile ſibi et ſuā ſpeciē ꝯſeruandi. ſed hancpotēciā non peteſt ꝓducere in actū niſi ab extn̓ſico adiuuet̉ ſcꝫ a tēporibꝰ anni. Indigetem̄ hyeme ad humoris ſemīalis agregacōꝫIndiget ⁊ vere tēꝑato ad euiſdē emiſſionemqꝛ tūc nec eſt vehemēs frigus ꝯgelans vel expͥmens nee calor vehemēter adu̓rēs ſemē accorrūpens cor. Indiget eciā ſole reſoluente ꝑtes ipſius cōſtrictās a p̄cedēte frigore vt calor īgrediēs ſegreget hūorē ſemīariū a nutritiuo Indiget eciā terra plus ꝙ aliud gn̓ansqͥa ex terra ē materiali pn̓cipiū ſui nutrim̄tiſicut pn̓cipiū generacōis ſue eſt a ſole ſicut acauſa efficiēte et idro vt ait ariſ. in li. de plātis. nō ꝙ terra eſt mater ⁊ ſolē pat̓ plātarūquia terra nutrit more matris et ſol efficitmorre patris Quidā vero ꝯſiderātes in arboribꝰ et plātis gn̓acionē. cibaconē. augmētacionē. duraciōi ⁊ ex radice animā renou̓acionem et nullā penitus ꝑ vrinā vel ſeceſſū eiectionē putauerūt plātam animali ꝑfectiorē.Sed hoc reprobat ariſ. dicēs ꝙ arbor q̄ eſtalligata terre nō habet motū ex ſe nec ex aliototo nec ex ſuis ꝑtibꝰ nec habet formā determīatā ī ſuis ꝑtibꝰ ita ꝙ diu̓ſe ꝑtes determinent̉ diu̓ſis oꝑacōibꝰ performas diu̓ſas. vtoculus in aīali ad videndū ⁊ auris ad audiendū nec habet aīam ꝑfectā ȳmo non habetniſi ꝑtem ꝑtis anīe .i. aīam vegitatiua Sedaīal habet oꝑacōes plures et nobiliores ꝙͣplāta. ideo aīal nobilius ē omī planta. diuerſificat̉ aūt arbor qͦ ad ſubſtācia v̓tutē et o ꝑacionē. nā vt dicit ariſ. li. de vegetabilibꝰ. c. ij.q̄dā arbores hn̄t gūmi et reſinā cuiꝰ racio eſtqͥa hūdr ſuꝑ hūdans a calore totalit̓ nō digeritur. nec eciā totalit̓ a regimīe natu̓e dimittit̉. et ideo depellit̉ ad exteriorā ⁊ ibi a frigido aeri circumſtante infrigidatur Item quedam habent nodos quia in illis mediantibꝰꝑtes ſucceſſiue gn̓ate ad in vicē colliganturItē habet venas id eſt tiuulas in qͥbꝰ natua̓lis humiditas cuſtodit̉ ⁊ a terra ad ꝑtes ſingulas deriuatur Itē habet ventrē .i. medullāin qͦ ſit hūoris decoctio anteꝙͣ trāſferatur inſubſtāciā filiorū fructuū vel ramoꝝ vt dicitidē Item corticē habet ad interiorē ligni d̓fēſionē quia qd̓ facit coriū vel cutis in corporisanimalis ſuꝑficie hoc facit cortex in arborivt dicit yſid̓. Item habet generaliter lignūſiue trūcū vt dicit ariſ. et ē ſic dictū ẜm yſieo ꝙ incēſū de facili in lucē ſit ꝯu̓ſū Vude etlichiꝰ dicit̉ eo ꝙ p̄ſentibꝰ preſtet in lumēlignū itaqꝫ eſt ꝑs arboris forcior et ſolidior⁊ ſubſtācialior q̄ a radice exiens vſꝫ ad ſūmitatē ipſius arboris ſe extēdit Et habet q̄dāintrīſeca vt medullā ad ꝙ eſt recurſus nature cū ſubtrahit̉ humor cibalis extriuſecꝰ ſic̄incibatione anīalis qn̄ deficit nutrimētū inmēbris ad ſanitatē exiſtētē ī fenis ꝯtinue fitt̓curſus vt dicit albū. ⁊ exp̄ſſe auic̓. et ꝯſtāHabꝫ īſuꝑ qͥdā extn̓ſecꝰ ſibi ānexā arbor vtcorticē ramos folia flores fructꝰ et ſumitatēEt ibidē dicit ariſ. corticē ad omniū īterioꝝdefenſionē. ramos et v̓gas ad ſui dilatacōꝫfolia ad fructuū nouellorū ꝓtectionē ab extrinſecis corruptelis. fructus ad ſue ſpecieiꝯſeruacionē Rotūditatē ſiuc rotūdā ſūmitatē habet arbor in ſuo ꝯplemēto qͣi figurā colūnalē que vtiqꝫ vt dicit albū. eī accidit ꝓptervniformē extēſionē humoris ad ꝑtes laterales ⁊ vniformē caloris digerētis hūorē in toͣſui ſubſtācia actionē habꝫ ad hec omnis plāta vl̓ arbor radicē ⁊ in radice multiplicē nod̓Radicē qͥppe loco oris qͣ mediante ꝯtrahiturhumor ad tota ſubſtanciā arboris nutriendāNodi vero ſūt ſimiles neruis in corpore aīalis quia ꝑ illos ꝑtes ad inuicē ꝯtinuabilescolligantur Item arbores habent qͣſdā ꝑtesſuꝑfluas que nō ſūt ꝑtes determīate a natura nec ſūt ncceſſarie ad eſſe plāte et habenteſſe in arbore ſicut pili et vnguēs in corporeEt ideo cadūt folia ⁊ fructꝰ ab arboribꝰ ſcꝫꝓpter ſubtractōnē hūoris ſicut cadūt pili d̓corpore animalis et hoc accidit. quia qͣndohu̓mor nutrimētalis minꝰ eſt ſufficiens ſubtrahit ipſū naturā ab huiꝰ ꝑtibꝰ nō neceſſarijs ne deficiat in neceſſarijs Et ideo cadūtgeneraliter ab arboribꝰ tēpore hiemali remanent tamē in aliqͥbꝰ vt in buxo et ꝯſimilibꝰvel ꝓpter ſufficienciā humoris vel ꝓpter huctis viſcoſitatē et ligni ꝯpactionē ⁊ ſoliditateNam arbores que rarā ſubſtanciā ⁊ poroſaꝫſūt habētes cicius a ſuis folijs depauperāturet in axime ꝙͣdo humor nutritiuꝰ liqͥdus eſtatꝫ paucꝰ Differūt aūt arbores ī multitudīeſuarū ꝑciū et paudtate. in magnitudine et
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten