Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De nitro autē dicit yſid̓. li. xvi. c. ij. nitrūa regionē nitrea egipti ē dictū ex medicīefiūt et ſordes corpoꝝ ac veſtiū abluunt̉. huiꝰnatura non multum a ſale diſtat. habet em̄naturā ſalis et ſimilit̓ orit̉ caneſcentibꝰ ſiccitate litoribꝰ cuiꝰ ſpumā affrenitū nūcupatur colligit̉ diſtillās in ꝑtibus aſye ī ſpelūcisdeinde ſolis calore defictat̉ et optimū ſicficcatū eſt minīe pōderoſū vt dicit yſid̓. ẜmpl̓o. autē intrū eſt vena terre et eſt calidum ficcū. lene rubeū vel albū vel citrinū. guſtūeſt amarū acidū et ſub ſalſū pinguedinē extenuat ſi ore ſit acceptū hūores viſcoſos minuit et ꝯſumit. puluis eius in melle ꝯfectꝰfaciē clarificat et decorat. mundificat ſaniemſtomachi inteſtinoꝝ ex apoſttemate ꝓcedētem pediculos ſaniem capitis detergit. vernies auriū īterficit et eoꝝ ſaniem mūdiſſimeextergit aceto. ſpumo eiꝰ ex corroſionibꝰet in flacionibꝰ ſubuenit ydropicis opilatꝰcum melle mixtā caliginē detergit oculoꝝ. venenū mortificat et excludit ꝑaliſim linguepotēter ꝓhibet ẜm pl̓o. et dyaſc̓. ē aūt intͣꝝcalidū et ſiccum in fine. iij. gradus laxatiuūcollatiuū vt dicit ꝯſt.De noſet:Oſet .i. orapondine lapis eſt p̄cioſꝰſubalbidus aut narius qui vt diin buſronis capite a quo extrahit̉ etin forti viio aqua indificat vt dicit dyaſet in eo aliqn̄ apparet forma buffonis aſperis pedibꝰ et diffuſis hic lapis valet ꝯtramorſus reptiliū et venenū p̄ſente venenonarius lapis tāgentis digitū adurit et ſuntſimul anbo includēdi vt dicit dyaſc̓.De onichino.Nichinus lapis ē indicꝰ et arabicIꝑmixtū in ſe habet colorē ad ſimilitudniē hūani vngius vt dicit yſi. greci em̄ vnguē onicē dicūt indicus aūt onix ignis colorē habet albis tingentibꝰ venis ſiuezenis. Onix vero arabicus nigri coloris cumcandidis zom̄s. gn̓a eius ſūt. v. ſcꝫ ſardonix ex duoꝝ ſocietate nomē ſortit̉ ſcꝫ ex cādoreoncis et rubore ſardij vt patꝫ infra de ſardonice. hec gēma ſcꝫ onix plures dicit̉ habereeffectꝰ noxios. vt dicit dyaſ. collo ſuſpēſus vel digito portatꝰ excitat triſticiā timores m̄ltiplicat lites ꝯmouet anīos ad rixas.in pueris excitat ſaliuā ſuꝑfluā et nocuāpoteſt nocere in p̄ſen̄ ſardij ſpecularē habetnaturā politā ideo ad modū ſpeculi rep̄ſētat ymagīes et figuras ſed obſcure dyaſ.De optallio. VPraliius ſiue opallus ẜm yſid̓. eſtiLib 6lapis diuerſarū geminarū coloribus diſtinctus eſt em̄ in eo carbūculi genus ignis ametiſti fulgēs purpu̓aſmaragdi nitēs viriditas ſīguli colores ſub qͣdā vai̓etate ſūt lucētesNomē habet a patria Hūc lapidē īdia ſolaparit vt dicit vnd̓. Tot em̄ creditur haberev̓tudes qͦt habet colores De optalio dicit̉ inlapidario. optalius lapis oculos ſe portātis ſeruat illeſos accutos. ſꝫ alioꝝ occuloscircūſtāciū obducta nube recōdit Vnde qͣdāa oraſia ꝑcurit vt videāt vel aduertatfiūt corā eis Et ideo aſſerit̉ furtis tutiſſimꝰeſſe patronꝰ vt dicitur in lapidario: De orite: 2Riites gēma eſt nigra rotūda. Aliaeſt viridis. maculas habens Terciaeſt cuius altera ꝑ̄s eſt aſpera. alteravero planā. eiꝰ ſubſtācia ē qͣſi ferri laminaHic lapis geſtatus cuſtodit a morſibꝰ reptiliū et feraꝝ et aīaliū aliorū Appēſus eciā mulieri ꝓhibet inp̄gnari. et ſi pgnans eſt facit cicius abortiri: De petra:Etra grecū nomē eſt. et ſonat idemqd̓ ſolida ſiue firma vt dicit yſi. Exꝑtibꝰ em̄ terre ſolidis ꝯpactis ſubſtancia petre ſiue lapidis generat̉ Vel petraa penetrādo eſt dicta. penetrat em̄ pedē quādoforciꝰ p̄mit̉ et calcat̉ ab aqͣrū eciā ſtillicidijset guttis penetrat̉ Idē aūt eſt petra layisSed lapis qͣi ledēs pedē dicit̉ qꝛ ſua duricieet accumine pedē ledit vt dicit yſi. Iapis tn̄vſualiter planus mollis ſparſus Saxa vero adherēt a mōtibꝰ excidūtur Silex verodicit̉ durus lapis ab eo dictus ꝑcuſſusexiliat ignis vt dicit yſi. ꝙͣuis em̄ petra exſe ſit frigidiſſima. ferro tn̄ ꝑcuſſa ex ſe mittit ignē. ex forti et violēta aeris colliſione inter ſuꝑficiem ferri et lapidis aer illiſusſubito ignit̉ et ſcintillādo de ſilice egrediturẜm ariſ. in iiij. meth̓. ex ſola terra fit. vincēsin ea fictitas ꝑmittit coagulari Fiuntautē lapides vel ꝯgelacionē vel ꝯglutīacionē Ex ꝯmixtione em̄ aque terre fit lutūquod inter lapidē et terrā eſt mediū. quodpaulatī ꝑciū cōadunacionē et ꝯtricioē fitlapis Vn̄ tali trāſmutacioī aꝑciꝰ eſt lutū vnctuoſū. quia qd̓ non eſt tale ē ꝯmutatiuūſed pocius ꝯmunitiuū ex dominio ſiccitatisTerra ergo fortē ꝯglutinacionē et cōmixtionē huores ꝯu̓tit̉ in naturā lapidis qui exdiu̓ſitate terre diuerſoꝝ colorū recipit qͣlitatēAliqͣndo eciā ꝓmūt̉ lapides ex aque ꝯgelacione. inueniūt̉ em̄ q̄dam loca ſuꝑ aqua īfuſa ꝯvertit̉ in lapides diu̓ſorū colorū et hoc