Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

que ſingulari numero totū orbem ſigt in pla̓li vero ſingulas eius ꝑtes Eſt autē dicta terra vt dicit̉ ibidē a ſuꝑiori ꝑte quā terit̉ Hecet humus dicit̉ a mari humido cui ꝯiūgiturDicit̉ et tellus qͥa fructus eius tollimꝰ Dicitur oꝑs eo opē fert frugibus Eadē dicitur aridā vel qͥa arature vel culture eſt aptaVel quia ab aliqͣ ſiccitate ꝓpria eſt diſtīcta em̄ humida ſit hec ab aqua viciniā nūcſortit̉ ſicut ibi dicit. yſid̓ Propricates aurterre d̓ſcribit baſiliꝰ in examerō ſic Te̓ra inquit eſt corpus infirmū et mediū eqͣlibꝰ ſpacijs a celo remotū. et ideo celi rētrū a ſapientibꝰ eſt vocatū vnde et omniū corporū eſt corpulentiſſimū deſimplicitate et ſubtilitate habens minimū alteꝝ inūdi firmatū fūdamētūCorpus natura frigidum et ficcū. ꝙͣ titate reſpectū celi minimū ꝙͣuis in ſe maxiiū. qualitate obſcurū et ex ſe oꝑacu. figurarione ſpericū. et niſi aque glutino cōmanſiuū ẜmtotā quierē. licet in ſuis ꝑtibꝰ ſuſcipiat ſepemotū. omniū corporaliū viuēciū habitaculūPedū d̓i ſcabellū dictū eo in corporedi minima ē ſpecies huius elemēti minuſqꝫapparet in eo diuine o ꝑacio poteſtatis ꝓpt̓quod dicit̉ ſuo qͣſi infimo pede tāgere terramQuia reſpectu magnitudinis et pulchritudinis celi minime videt̉ incorpore terre diuineſapiētie ſublimitas reluce̓ Quāuis autē terra reſpectu celeſtis corporis ſit infima tamēluīariū celeſtiū influencie eſt maxime ſuſcetiua Et ideo fecūdiſſima ē tāꝙͣ vir omniumet multarū et ꝯtrariarū ſpecieꝝ maxime productiua em̄ ſit celi cētrū in omni ſui p̄teab ipſo recipit influenciā et effectū Vnde qd̓minus nobilitatis videt̉ habere ī ſua ſubſtācia recuperat in effectu et virtute ſua quiabiliores ꝓducit ẜm ſpecies aliqͣs quā ipſum celum quod pro ornatu habet ſolas īſenſibiles ſtellas Terra vero pro ornatu ꝯtinet p̄cōducit vegetabiles ſēſibiles racōnalescreaturas vt dicit baſiliꝰ Dicit eciā ad hecidem. terra vt dicit ph̓us eſt proprijs equilibrata ponderibꝰ. quelibet enim ſuarum parcium ſuo pondere nititur ad mundi mediumquo viſu et in declinacione ſingulariū p̄ciūtota circa centrū eqͥlibrata ſuſpendit̉ et eqͣliter in mobilis retinet̉ ſicut ſcriptū eſt. Quifundaſti terrā ſuꝑ ſtabilitatē ⁊cͣ ideo ẜm yſi. li. xi. dicit̉ ſolum quia elementū eſt ſolidūcuiuſlibet corꝑis ꝙͣtūtūqꝫ ponderoſi ſuſtinēsto molē. Vnde q̄libet guia ſurſū mota qͦuſꝫterrā ſtabilē tangant ꝑmanēt in quieta. ſed ꝑuenerīt ad terrā qͣetant̉ ꝓpter inſignesaūt ipſius terre ꝓp̓etates nobiles et effectꝰ415Lherror gentiliū terrā deificauit eam diuinishonoribꝰ antiqͥtus venerati colexe ꝯſueuitſicut tāgīt yſid̓. li. viij. in tractatu de dijsciū et nominibꝰ. c. xiij. Cererē deoꝝ matrē vocauerūt antiqͥ tetrā acreādis frugibꝰ ſic dicta eo qd̓ omnia cibat et nutrit et ōnia in digēcia alimēto. nam terra mat̓ eſt fecūditatīsqͥa nullū vegerabile poteſt creſcre niſi in treſtri ſubſtācia radicet̉ Ideo eciā ops eſt dictaqͥa melior ſit t̓ra ope culture. et ex ipſa ꝯſeqͥt̉opē victus q̄libet viuēs creaturā dicta eſt ethaneſta vel ꝯſtat vi ſua vel quia herbis arboribꝰ et floribꝰ ſit veſtita vt dicit idē. terraem̄ ſemībꝰ areſcētibꝰ īhlenie coloe̓ꝫ ꝯcipit abethere in vere et in eſtate Vnde tūc herbis etfloribus ornat̉ et veſtitur quibꝰ in autūpnoet hyeme ſpoliat̉. In ſiguū aūt tāte fecuniditatis et v̓tutis facta eſt ei magna ymago feminea alma mate̓ nūcupata torrida coronapoīta ſuꝑ cu̓rū cui leones domiti ſubiciebāt̉in vna manu portabat clauē in alia tympa ſiue cymbal̓ cuiꝰ aurige vibrabāt gladijsqͦs guſtabat galli matronā ſedētē in cu̓rūſubſequi fingebant̉ ⁊cͣ. mat̉ ſiqͥdē fuit dictaeo plura ꝑiat et omnibꝰ mortalibꝰ cibumgignat. dicit̉ aūt et mat alma eo omniaanimalia alat ē em̄ elementoꝝ nutrix t̓ra vtdicit. yſid̓. coronā torridā ī capite geſtare dicit̉. quia cūctis ciuitatibꝰ ſuppoſitis inſignit̉in currū rotato vehit̉ qͥa ipſa terra pendet involubili aere in ſuſtinet̉. ſedet aūt in curruvolubili qͥa cum omnia moueāt̉ illa ſola dicitur moueri illi leones ſubiciūt māſuetos oſtendit nullū genus eſt ferum inmortē ſubici a terra poſſit aut ſuꝑari. qͥaclauis in manu fingit̉ oſtendit terra hyeme clanditur vt naſcūtur fruges in vere aꝑitur. Quot aūt terre dicantur galli ſeruireoſtēdit volatilia indigent ſeminibꝰ terreet ideo auēs eam oportet ſequi ad eam deſcendere vt in ea poſuit ſemina victus graciareꝑire. ſonitus autē cymbaloꝝ deſignat īlendis agris ſtrepitus ferramentoꝝ vomerūſcd̓ et ligonum ideo eneorum quia antiqiuinſtrumētis eneis colebant terrā antiꝙͣ fer eſſet invencū vt dicit yſid̓. quia miniſtereius ſtrictis gladijs fingunt̉ deſignatpro terra defenſanda vel ad qͥrenda ſepe bella ꝯmittūtur ī quibꝰ gladij extrahunt̉. hijset alijs multis modis deſcribunt̉ ꝓp̓etatesterre ſub in regumēto fabulaꝝ ſicut ibidē divel recitatur ab yſid̓. ꝙͣuis autē terra ſit ſumme fixa et ſtabilis ſecūd̓ ſitū ſūme cum interelementa eſt aſſibilis per effectū. Itē ꝙͣuisẜm ſubſtāciā ſit facta qͦſdā taiuēm ſeꝯtinet