Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IlSpēs aūt piſciū m̄ltiplicit̓ variāt̉. ſcꝫ adlocū vbi gn̓ant̉. et ad eſcam qua cibant̉.et at colorē et formā variam ab in vicēdiſcernū. quo ad ſubſtāciā ꝯponunt̉. etad v̓tutem diu̓ſimode oꝑant̉. ꝙͣtū igit̉ adſitū ſiue locū vbi ꝓcreant magna diu̓ſitas ēqͥdam vero in ſolis aquis. qͥdam vero ꝑtmiin t̓ris ꝑti in aqͥs ꝯu̓ſant̉. talia piſciū gn̓aſūt antiphidiā .i. dubia ab yſidoro dicta eoqd̓ ambulādi in tris vſum natādi in aquisofficiū retinent a natu̓a vt foce cōcōdrillicaſtores et ypotami .i. fluuiales equi et huiꝰmodi. a noībus em̄ animaliū treſtriū piſcesnoīa ſunt ſortiti vt canes marini lupī eomordeāt alios voracitate imꝓba atqꝫ ledatyſid̓. ī ſolis aqͥs viuētes aliij ſunt ī ſolo mari degentes. alij vero ſunt in flūibus ī ſtagnis et in alijs aqͥs dulcibus ꝯmorantes. alijvero ſunt int̓ hos medij. nūc ad dulces nūcad ſalſas aquas paſtus gracia diuertentesPiſces vero a mari addulces aquas egredientes in eaꝝ dulcedine delectant̉ inpinguātur et ecōu̓ſo hij nūc in mari hij nūc in aqͣdulci ꝯu̓ſant̉. multi aūt piſces fluuiales quimaris ſalſedinē non ferētes guſtata aqͣ ſalſaſubito moriūt̉. vnide ſurſū ventrē eleuāt et ſuper aq̄ ſuꝑficiē natat ī omnibꝰ piſcibꝰ maris aq̄ dulcis eſt ſignū mortis. piſces veroin mari natātes ſqͣmas habent duras groſſas ꝓpt̓ aq̄ ſalſe ſiccitatē. piſces veto fluuiales ſqmas ſubtiles et ſpinas molles. ſpinevero in piſcibꝰ neceſſe fuerūt ad ſuſtētandūcarnis eoꝝ fluidā molliciē naturalē. Docetaūt auic̓. eligere bonos piſces ẜm naturā loci vbi nutriūt̉. dicēs ſic. li. ij. c. vij. In locisinqͥt ī quibꝰ morāt̉ piſces eſt electio qm̄ illiqui morant̉ in locis petroſis ſunt melioresvel dulciores et in aquis dulcibꝰ currētibꝰ inquibꝰ ſunt ſordes et ſunt limoſe neqꝫlacuales neqꝫ cāpeſtres qui ſunt de lacunis ꝑuis flumīa inbibūt in quibꝰſunt fōtes. Itē id̓ ibidem et piſces quid̓ marini ſunt laudabiliores ſunt ſubtiles meliores ſunt illi qui ſūt pelagmi alias ꝙͣ īalto pelago nutriti et qui moratur in aquisdiſcoopertis et flatu ventorum ſupra ſe meliores ſunt illis qui ſunt ecōtrario et illisin aquis multarum agitacionū vehemētisexcercicij ſunt meliores vel qui habitant inaquis ſtantibus. vnde piſces pelagini ſuntmeliores ꝙͣ fluuiales. et ipſi meliores ꝙͣ lacuales maximie ſi ſūt longe a fluuio et amari. habent enim quietem nec eoꝝ putredo lauatur a ſubintrāte fluuio ſiue mari. vnde tales piſces male ſapiunt et ſcito ꝯputreſcunt425meliores eciam ſūt piſces tam marini ꝙͣ fluuiales in pelago aquilonali et orientali ꝙͣ īauſtrali quia ex ventoꝝ in potuoſo flatu aqueplus mouent̉ et amplius depurgant̉ ſubtiliant̉ ideo illarū aquaꝝ piſces plꝰ mouēt̉ exc̓citāt̉ a ſuis ſuꝑfluis magis em̄dant̉.Item diuerſificantur piſcium ſpecies non ſolum ſecundū generacionis ſue locui verumeciam quantum ad geueracionis me modumQuidā em̄ generant̉ per ouacionem qͥdāper coitū et ſpermatis emiſſionē. vnde dicitariſ. li. v. Accidit generibꝰ piſciū oūanciumQuoniā quādo femina oua ſequit̉ maſculꝰoua lac ſuum eicit ſuper oua omne quodtangit lac ſiue ſperma maſculi ex ouis eritpilcis. ideo que non tangunt̉ ex ſpermatenon pullificabunt. feīa aūt ē m̄lte ouacōnisSed maior ꝑs ouoꝝ tnͣſglutit̉ a femīa et m̄lta oua dampnat̉ in humido non ſaluat̉ exXor pla Cnduilld ed ireeis niſi que ouant̉ ni locis vbi ſꝑmā maſculi eicit̉. qn̄ ſic aūt ſaluarent̉ nimis multipliAlt cum/ cryenite.carent̉ Seruāt autē piſces pariētē in ſuo genere fic̓ dicit. ariſ. ibidē. Nūqͥt ī qͥt īuenieba piſcis face̓t coitū genere alteriꝰ piſcis.fetus autē ſuos diligūt nutriūt lōge tēpore vt dicit. ariſ. ī eodē om̄s piſces nutriūt etcuſtodiūt pullos ſuos p̄t̄ ranas Itē ibid̓ di piſces fluuiales paluſtres plꝰ ouāt ciciꝰ ꝙͣ alij. qͥa in maiori ꝑte poſt qͥnͥqꝫ mēſesAlij aūt om̄es pollificāt poſt. xij. i. ānū. ꝑuiem̄ piſces pullificant in locis vbi aqͣ eſt parua iuxtā radices arborū et cānarū Itē idē ibi maxima ꝑs ouorū dāpnatur qn̄ piſces ouant uagando. quia p̄ſens non ſit maſcūlus ab ipſius ſemine oua non informat̉ Abauibꝰ eciā ab alijs piſcibꝰ digluciūt̉ Itemibidē diʳ qͥdā piſces generāt ſn̄ ouis ſn̄coitu ex limo et arena et ex putrefactioneeſt ſuꝑ aꝙͣ Itē ibidē tēpore coitꝰ vaganturmares et feminē piſciū ſicut grex et ābulantpar cūpari. et multi ex eis pullificāt infirmant̉. et ꝓpter hoc tunc tēporis maxime d̓ihendūt̉ Itē ibidē qͥdā piſces pariunt qn̄ adharenā fricāt vētrē ſuū. In libro aūt iorahtde animalibꝰ dicitur piſcis effimerō ſn̄itu naſcitur et uixerit per tres horas dieitunc morit̉ Piſcis eciā murena non a ſuo ſimili cōcipitur Sed a ſerpente quem ſibuloprouocat ad amplexū vt dicit. yſi. li. xij. cvi. murena inquit greci ſtairinā vocant eoſe complicet in circulos. hanc feminei ſexuseſſe tradunt et concipere a ſerpente ob id apiſcatoribus ſybilo euocatur et capitur fuſteꝑcuſſa vix interimit̉. ferula vero ſtatī. hanchabere animā in caudā certum eſt. capite