Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Vnde manſuere volucres vt columbe iſtarūauium differruciā recognoſcunt et ideo quādo p̄dones aeris vident ad terram fugiūt.quādo vero predones terre cōſpiciūt in aeraſubito ſe extollunt que in terra erant in periculo eleuate a terra in aere tute fiunt vt dicit idem. Itē ſūt quedā aues nemoroſe queſiluas frequētant et denſas arborum inhabitant ſūmitates et hec quedam ſunt ceterismnaioris manſuetudinis ſic ſunt omnes mobulantes et eſtiuo tempore dulciſſimis vocibus in ſiluis arboribꝰ reſonantes ſicut ſūtmerule et philomene et huiꝰmodi que tꝑeamoris maxime cantant in rubis et in tectis nidificant ſuꝑ oua ſollicite cubat pullosſuos diligunt et educant. ſunt et alia q̄damvolatilia que capeſtria p̄cipue frequētant etvīctum de terre fructibꝰ acquirūt ꝯtinue etmaducant qͣles ſunt grues anſeres tam doineſtice ſilueſtres et huiuſmodi aues ſil̓viuere in terra in aere diligūt turmatī incedunt ſpēm ſuam diligūt regem ſibi faciūtet ei obediūt ordinate volant et qn̄ꝫ inter ſevehemētiſſime pungnāt et roſtris ſe dilacerant et deplumāt. Sed poſt pugnam quaſirecōciliati ſimul volant ſocietatē priſtinam declinat. tempeſtatē futuram pcōgnoſcūtet cum vident eam yminere vociferant atqꝫclamant. vigilias ordinant et in vigilandovices mutant. Hec omnia ꝯtinent̉ in exameron baſilij eciā ambroſij. ſimilit̓ ī areſtotili. Superaddit eciā ariſtotiles vt dicit vlgil lapillū inter pedes tenet vt ſi forſitā ſubrepſerit. ſompnus caſu lapidis ex citet̉. etſiqua ſocietatē ꝑdit altiſſime aſcendit et vociferādo ſocios ſuos querit et qͦuſque inuenecit ad paſtua vix deſcendit. dicit em̄ rexhuiuſmodi auium ſemper primo ſe deponitet primo de terra ſe erigit. caput eciam preceteris frequencius eleuat et circumſpicitſꝫ ſi qn̄qꝫ viderit venientē vociferat et excitatalias ac premit. Item ſunt ꝯſiderande qͣrūdam auium ꝓprietates ẜm variam cibacōeꝫſunt enim non cibantur niſi carne vel ſanguine ſicut omnes aues prede que ſunt curuiroſtri et acuti vnguis ꝯmedūt oīa aninialia poſſunt venari. ſꝫ venant̉ neqꝫ ꝯmedūt aues ſui genei̓s ſicut faciūt piſces vt dicit ariſ. li. vij. tales aues nunꝙͣ potāt aꝙͣvt dicit ibidē. Alia vero ſunt volatilia queſolis vtuntur ſemnibꝰ fructibꝰ ac herbist̓re naſcētibꝰ vt colūbe tͣtures et āſeres tamſilueſtres ꝙͣ domeſtice. alia v̓o ſūt volatiliūgencra que veſcunt̉ nūc carnibꝰ nunc fructibꝰ indifferent ſicut omnes aues coruini geabh 8neris ſicut monedule cornices cōiui et picede quibꝰ dicit ariſ. et eciam baſilius paſcūtaues coriuni generis pullos ſuos in iuuentute et iuuenes paſcunt parentes in ſua ſenectute quando eciam debilitantur iuniores inſuis. humeris eleuant et deferunt ſenioresvt dicit idem in omnibus huiuſmodi volucribus naturalis pietas ꝯmendat̉ vt homopietatis obſequiū denegare parētibꝰ erubeſcat ab auibus impendi ſibi inuicē non ignorat vt dicit ambroſius. Item ẜm variāniēbrorū diſpoſicionē ꝯſiderent̉ alique auium ꝓp̓etates quia ſic dicit ariſ. li. xiiij. omnes aues in hoc ꝯueniunt omnes habētroſtrū breue quod in alijs animalibꝰ inuenit̉. ſed indiſpoſiciōe et diffrencia qͥa quedam habent roſtꝝ breue et latum quaꝝ vitaquieta ē et manſueta quia huiuſmodi roſtꝝeſt aptū ad ſumēdum cibum de vicino. q̄dāvero hn̄t roſtrū longum et acutū ſicut et longum collum quia acqͥrunt cibum de profundo. qͥdā curuū acutū qͥa talis figu̓a neceſſaria ē ad ꝯmedendū dilacerādū carnē crudāHoc autē habet ꝓpriū omnis auis qͥa bipeseſt ſicut homo. in pedū cruriū diſpoſicōemaxīa differēcia inuenit̉ qͥa pedes auiū vncoꝝ vnguiū ſunt fortes acuti quia ꝯueniētes ſunt p̄dationi venacioni. pedes autemfluuialiū ſunt clauſi et indiuiſi et lati quiaꝯueniunt natacioni. et omnes aues longoꝝpedum cruriū habent collū longū volantextenſo collo. et ſi collū fuerit gͣcile et debiledeclinant ipſum in volando. et eſt generaleomne volatile habens longū collum breuiahabet crura. et econu̓ſo. Omne autē volatilehabet vnibilicū qn̄ naſcỉ. ſꝫ cum creſcit auislatet vnibilicus vt omnino apparet qm̄ ꝯtinuat̉ cum inteſtino inteorē venā Item confiderari poſſunt ad vitā vel tardā pullificacionē. qͥdam em̄ multociēs pullificant vt columba que decies ouat in anno. q̄dam veromultū ouant vt gallina. q̄dam que multociens vt gallina columbe. galline aūt inultūouātes cito moriunt̉ vt dicit ariſ. li. v. auesaūt curuoꝝ vnguiū que carnē ꝯmedūt raroouant quia non niſi in anno ſemel p̄ter hycundines ſole inter ꝯmedentes carnes pullificat bis. Infirmant̉ autē aues qn̄ cubātſuꝑ oua ſua vt patet in gallina in aquilade qua dicit̉ li. vi. aquila tunc valde grauat albeſcunt aule eius ebetant̉ vngueseiꝰ debilitant̉. Sūt multe alie ꝓp̓etatesauium quas ꝓſequi eſſet longū. hic ſolumactēdere oportꝫ aues int̓ cet̓a aīancia gn̓ait̉ ſūt ſubſtācie purioris leuiōīs nobiliois