Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ab illo qui paſcit volatilia celi dat eſcācarni alit̓ ideſt nutrit̉ vt dicit yſid̓. Attenduncͣ eciā auiū ꝯdiciones ꝓp̓etates penesmulta quia penes earū ſubſtanciā ꝯplexio. Nam ex duobus elementis inter ſūmegraue ſūme leue intermedijs. auiū ſubſtācia eſt creata. Nam in earū ꝯpoſicōe aer etaqua potiſſime dn̄ant̉. et ideo quia minushabent terreſtritatis et plus aeree leuitatis greſſibilia natabilia leuitate ſue naturehꝫ ferri ſuꝑ aerea vt dicit yſid̓. Aer incluſus inter pennaꝝ ꝯcauitatē auē leuigat vtleuiter feraʳ ſurſū ip̄am diſponit habilitatet adiuuat. Vnde ꝙͣto volucres plus habentpennoſitatis et minus carnis tanto faciliusſe ſurſū leuāt vt patet in auibus prede. queexonea̓te a mole carnis altiſſimi ſūt volatuset valde acuti viſus magne aīoſitatis vtdicit ariſ. li. xij. Item ꝯſiderat̉ volucris ꝯdicio penes generacōeꝫ. Habent ſibi inſitā anatura ſeminalē racione̓. cuius virtute mouent̉ naturalit̓ ad ſui geneis multiplicacōeꝫet ſue ſpeciei per generacōis actū ſiue ordinēꝯſeruacōem vt dicit̉ ab ariſ. li. vi. Omnesinquit aues pullificāt faciunt oua. ꝙͣuisin omnibꝰ non poſſit videri ꝓpter paucitatēEſt aūt principiū generacōis pulli ſicut diʳibidē ab albugine cibus eius a vitello. etpoſt dies decē gn̓acio pulli ꝯplebit̉ ẜm oēsſui ꝑtes. ita erūt ꝑtes diſtincte manifeſte hꝫ tunc caput toto corꝑe maius. ſi tūcfrāgeret̉ oui teſta. inuenire caput inclinatūſuꝑͣ crus dextrū eius ale expāſe ſuꝑ caputCōpleta aūt generacōe et ſinguloꝝ mēbroꝝꝑfecta liniamētacōe rūpiʳ teſta aliqn̄ in diexviij. vel. xx. vt patet in gallinis exeūt pulli ꝯpleti viuificati aliqn̄ gemielli. Sꝫinter gemellos vnus erit maior et alter minor et multociens moſtruoſior ſicut dicit idēibidē li. vj. Inter omnia aūt animācia in generacōis ordinē volucres ſequūt̉ nature maximā honeſtatē. ẜm ordinē nature mae̓set feminas ſollicitudine querūt. inuētasdiligūt ipſis pugnāt. culo ſe exponūtſolūmodo eis qͣſi ꝯiugalis amoris fede̓ ſeiungūt. fetus ab ipſis ꝓcreatos ſolūmodonutriūt atqꝫ paſcūt Vn̄ naturalit̓ inter ſexū ſexū iudicant diſcernūt exceptis paucisin quibꝰ degenerat natura vt ponit ariſ. exēplū de ꝑdicibus que obliuiſcunt̉ ſexū Vndedicit maſculus ſurgit in maſculū. et feīain feminā ex tali coītu ſūt oua pullificatiua. ȳmo fiūt ficut oua venti et ſentit̉ eciāex tali coītu malꝰ fetor Idē diʳ de colūba maſculo. qn̄ inqͥt ſenex ē non pōt cōire. ſꝫ ſolū deoſculat̉ et ſaltat ſupͣ maſculū hoc facit qͥadeoſculat̉ ⁊cͣ. Obſeruāt aūt aues in generādo tꝑis ꝯgruitatē v̓nali tꝑe. qn̄ inſtattempꝰ gn̓acōis. aues vociferāt. mares feīs ſeaſſociāt. nutibꝰ vocibus ad amorē mutuūſc inuicāt. nnidificāt. ouāt. pullificāt. pullosgeneratos nutriūt educat. ſꝫ ꝯpleto generacōis officio a cātu ceſſāt ab inuicē ſe ſeꝑarāt. vſꝫ ad iteratū generacōis tēpus inuicē appropinqͣnt Itē attēdunt̉ aues quo adhabitacōem. Sunt em̄ quedā volatilia quehumanam videntur diligere frequenciā etet habitacōeꝫ. ſicut galli. anſeres. galline.lūbe. ciconie. yrūdines. Quedā vero omnino fugiūt. timēt abhorrēt hominū ꝯuerſacionē. ſicut aues ſilueſtres. mōtuoſe fluuiales ſeu paluſtres. qͥa ẜm varias eoꝝ: plexiones. varia querūt habitacula. et diuerſasſibi vendicat māſiones. que nature ſūtmagis frigide humide paludes et fluuiosfrequentāt ꝓpt̓ victus adquiſicōeꝫ fetuūeducacōeꝫ vt auce. in erguli. anathes cigniin quibꝰ ingeniata ē natura vt dicit ariſ. vtpedes haberet latos clauſos īdiuiſos. ꝓpt̓natādi neceſſitatē vt ſcꝫ pedū latitudīe aqͥsꝓpenſius pulſent. ſic pulſis retro aqͥs qͣſiremigando in anterius forcius ſe extendat.Caudas eciā hn̄t breues ne in natādo caudeinade facte ponde̓ īpedimentū ſenciāt. roſtraaūt hn̄t lata vt gramīa radices carpāt apciꝰ incidāt. colla lōga. vt facilius victū deꝓfūdo attrahāt adquirāt Volatilia verocalidioris ſiccioris natue̓ ſūt mōtuoſa rupiū cacumīa inhabitat frequentāt vt oēsaues prede que de p̄da ſūt viuētes ſicut ſūtaquile falcones accipitres ꝯſilēs. quibꝰdedit natura vt dicit ariſ. vngues curuospedes fortes numeroſos et roſtrū curuūacutū vt forciꝰ predā retineāt carnē faciliꝰlanient Habent aūt huiōi aues modicū carnis et multū plumē ſūt magne aīoſitatisvt ſic ſint motus velociois volatꝰ forcioisvt dic̄ ariſ. Caudā inſuꝑ hn̄t ſubtilē tenuēlongā qua in volādo ſe regūt. ſicut gub̓nacū regit nauē Oēs tales aues ẜm ariſ. in liij. ſolitudinē diligunt et aliquo ſocioꝝ habitare non poſſunt. ȳmo pullos ꝓprios a ſeabiciunt. ſtatī qn̄ poſſūt volare roſtro eospercucientes a nido exire compellunt in ſuoꝯſorcio viuere non permittunt vt dicit ariſHec et alie aues prede recipiunt in predando diurſificacionem. Quedam capiunt predam in aere volando et nunꝙͣ aliquā predāīuadunt ſuper terra. Quedā vero econuerſoin terra capiunt. ſeo in aere nunꝙͣ ledunt