Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

diuerntateꝫ per ꝓpria ſigna dinoſcuntur iniſtis autē febribꝰ ꝯmunit̓ accidit dolor capitis iinſipiditas oris. grauitas corꝑis. frigus cedens calor ſubſequens. ſingulis diebusacceſſio renouatur et quod peius eſt aliquociens duplicatuē. Huius febris materia corgrua medicina digeratur. diuidatur et expellatur. dieta congrua regatur. precaueateciam medicus ne in quartanā vel ethicamterminetur: De febre terciana et eius ſigniset cura :Erciana febris ſit ex cole̓a put̓ factaextra vala non collecta ad apoſtēaFit autē tercianā alia ex colera naturalit. alia ex naturali vt ex colera citrina velvitellīa. terciane ex colera naturali facte hecſunt ſigna. de tercia dic in terciā affligit etpoti ſime circa hora terciā. pͥmo rigore deind̓calore. dolore frontis. amaritudine oris. ſititynnitu auriū. inſtancia vigiliarū. vrina rubea ſubtilis tenuis. xxiiij. horas aut pluspoteſt habere in labore alias xxiiij. in qͣeteScd̓m viriā vero materie pocōeꝫ variant̉ſigna. nam ſi mateia fuerit in ore ſtomachidolor frontis eſt maior. ſimilit̓ et ſitis cumaſperitate ficci gutturis et oris adeſt voluntas vomēdi. vrina ē nimis colorata. Si fuerit in inteſtinis p̄dicta ſigna non ſunt ita incenſa ſꝫ dolor ē circa vnibilicū et vrina ē magis intenſa. Si vero fuerit in epate vel in ciſta fellis colloracior exit vrinā ſpuma crocea. Si autē fuerit febris ex colera citrinavel vitellina variant̉ in ꝑte ſigna quia affligit pͥmo rigore: deinde lento calore nit̉ horāet fleumatis mouet̉. vrina ē citrinis medio.in ediocrit tenuis. plus tamen accadens adtenuitatē horis incertis mouet̉ quia modoanticipat modo ſuboccupat. aſſunt p̄dictaſignā ſcꝫ dolor frontis ⁊cͣ. ſꝫ ſunt prioribꝰ remiſſiora. Hec febris ſicut et cottidiana. ali eſt ſimplex. aliqn̄ ꝯpoſita. ſimplex ē queſit ex vna materia in vno tantū loco putrefacta. ꝯpoſita vero ſiue duplex ſit ex diuerſis cauſis in diuerẜ locis putrefactis. ſicutꝯtinua fit duplicit̓ qn̄ f leunā diuerſū in diuerſis locis eſt putrefactiuū. Signū autemtalis terciane eſt omni die affligit. pͥmorigore. deinde calore. ſꝫ de tercio in terciū grauius et in diuerſis horis. vrina mediocriseſt in ſubſtancia ſubrubea vel ruffa. ſuperiusaliqn̄tulū obumbrata: Cum itaqꝫ ſimplicisterciane ꝯgnita dieta pͥmitus ordinetur ẜmeta ẜm tempus nature qualitatē. deindemedicina debita ſubſequat̉. Primo matei̓a ſyropo acetoſo digerat̉ digeſta oximelle laxatiuo purget̉ alia ꝯgrua medicīaSi materi ī fuerit in ore ſtomachi vomitusprouocetur. digeīta tamen prius materiaquia digeſta oportet medicari et mouerevt crudā vt dicitur in amphoriſmis: materia vero cognoſcitur per anticipacionem acceſſionis pee remi ſionem rigoris vel frigoris et caloris augmentacionem per maiorem afflictionis prolixitatem. per vrine inſpiſſacionem. quando ergo apparent taliaſigna digeſtionis purgetur materia ipſius1febris ſiue ſit compoſita ſiue ſimplex. iſtatamen ſemper adhibentur conſideracio cautela vt ſi fuerit materia ſimplex medicinaſimplex. et vbi duplex materia ipſa medina duplex :: De quartana et eius ſignis et remedijsV artana fit ex melancolia pi. factaextra vaſa et non collecta ad poſtema. Fit autē iſta febris aliqn̄ ex melancolia naturali. aliqn̄ ex non naturali. qͣrtane ex melancocolia naturali facte hec ſūt ſigna. de qͣrto die in qͣrto affligit hocripulacōeprimo: deinde calore lento. viginntiquatuorhoras habet in ſummo labore et quadraginta octo in quiete. In horis melancolie affligit ſcilicet a non a inferius et ſeruat certatempora acceſſionis. vrina poſt acceſſiouemcitrina vel ſubcitrina in diebus interpolatis quia crudā pallidā ſcilicet vel ſubalbida et tenuis apparet. Si in ſtomacho materia fuerit adeſt oris acetoſitas cum ſto.romia et verrigine alijs ſignis peſſimis etineedmnatis quia adeſt triſticia timor anxietas alie grauiſſime paſſiōes. ex ꝑte corꝑisgͣuitas. pigricia. indigeſtio. inflacio laterū.ponderoſitas cruriū et coxarū. vigiliarū inqͥetitudo. timor in ſompnis. liuiditas in vngmiaus et labijs maxime in tempore acceſſionis dolor eciam accidit lumborum ſiniſtriyppocondrij cum tumore ſplenis appetitusfortitudo quia ex melancolico humore grauiet ponderoſo cibus deprimit̉ ad fundum ſtomachi. Vnde ore ſtomachi remanente vacuo deſiderium excitatur. Alie ſpecies quartane que accidunt cum admixtione alteriushumoris. hij dicuntur nothe et in illis mutantur ſigna ẜm qualitates hum orum quecum humore in clancolico ꝯmiſcent̉. ſꝫ illarūfebriū differencias ē pn̄tis negoci declarare. Cognita igitur quartane cauſa et propria differencia a principio dentur forcia digeſtiua quia ſpiſſa eſt materia et compacta