Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Et eſt cibus groſſus. qui ſcꝫ tardius digeriet eius pars modica multū nutrit. ex quo ſāguis groſſus generat̉. qui tardius reuoluit̉ab ipſis mēbris Nam vt dicit yſaac̓. ex ſubtili cibo. ſit generacio ſubtilis ſanguinis ecōuerſo. et eſt cibus in ſubſtācia qualitateperatus Gibus aūt purus laudabilis eſt. qn̄eſt inter hec temꝑatus ecōuerſo. ẜm Auic.herbe crude fructus nimis recentes minusſunt boni quo ad cibū ꝓpter humiditatis exceſſū ſanguinē replēt aquoſitate diſponunt ad putrefactionē. et ideo pocius ſūt medicina ꝙͣ cibus. Cibus debet eſſe vniformis.ne ſcꝫ in vna menſa diuerſa nutriencia aſſumant̉. quia ſcd̓m Auic̓. vnus cibus digerit̉ alter corrūpit̉. ſtomachus nimis extendit̉ replet̉ Conſiderat̉ eciā in cibo ꝙͣtitas dimenſiue extenſiue. Nam attendit̉. vel ẜmminimū. vel ſcd̓m nimiū. vel ẜm inter hec mediū. Si vero fuerit cibus nimius. natura grauat ſtomachū diſtēdit inflat. rugitū torſiones generat. malos humores cathochinnas augmentat. nauſeā et vomitū prouocatcalorē naturalē ſicut oleū extinguit ſuffocatſpaſmū ꝯtractionē neruoꝝ cauſat. vlcea̓ ſcꝫbiē apoſtemata fieri procua̓t. ſemū mortēaccelerat. ꝯtra quā per ciboꝝ multitudinē homo munire defendere ſe credebat. Qn̄ verocibus minis paucus eſt. naturā debilitat. viſus omnes ſenſus hebetat. fluxū capilloꝝ etcaluiciē genea̓t. ptiſim ethicā accelerat. corpus extenuat. peiores infirmitates ꝙͣ replecio nimia generat quā cauſat. vn̄ dicit̉ in Amphoꝝ. In tenuibꝰ dietis peccāt maxime egrotantes Cibus vero mediocris eſt laudabilisquia deperdita in corꝑe reſtaurat. virtutēſeruat. ſanguinē augmentat. calorē temꝑatingeniū acuit. vices oꝑandi tribuit. ſanitatēcorꝑis auget. cuſtodit ſuauē ſompnū mulcebrē geuerat inducit. vnde ſi fuerit maiorcibū reſtaracio. ꝙͣ fuerit precedens per reſoluētem calorē deperdicio. cibꝰ corpus augmētatvt patet in adoleſcēcia. Si vero fuerit maiordeꝑdicio ꝙͣ per cibū ſequēs reſtauracio corꝑminuit̉ deficit vt in ſenectute. Sed ſi fueritequalis reſtauracio ꝯtra diſſoluta corpus conſeruat in ꝯſtācia in ſtatu ſicut eſt videre iniuuentute. Conſiderat̉ cibus vel cibi effectusreſpectu ꝯmedētis. quia alius ꝯuenit ſano etalius egro. alius iuueni. alius ſeni. alius excercitāti. alius quieſcenti. Multa ſūt ſalubria ſanitatē habenti. que ſūt mortifera infirmanti Et eciā in ſanis differēcia eſt. qͥa alliūet piper qd̓ alicui fleumatico eſt remediū. aliqui colerico eſt venenū et iuſquiamus qui eſtmors hominū. gratiſſimus cibus eſt paſſerivel cōturnici vt dicit Ga. variandus eſt eciācibus ſcd̓m varietatem morbi Nam aliquiscibus ē ſalubris in quartana qui eſt mortiferus in acuta. et aliquis cibus qui eſt vtilisin principio morbi. eſt nociuus quando infirmitas eſt in ſummo. Nam tunc debet dari cibus tenuis vt dicit ypo. Ga. quia tunc natura circa digeſtionē morbi eſt totaliter intenta. Vnde tunc eius effectus diminuit̉ et impeditur ſi occupata circa groſſa cibaria teneretur Alius eciā cibus alio modo dandus eſtneceſſarius in morbo cronicō et diuturno etalius in contrario. quia in principio timeret̉defectus virtutis Et ideo eſt neceſſarius maior cibus In contrario autē morbo. timetur infirmitatis augmentū. ideo tunc debet dariminus. Cibacio ergo facienda eſt ſecundū diuerſitatem morbi. ſcd̓m virtutem infirmi. etſecundū qualitatē ſubſtanciā ipſius cibi etſcd̓m hoc vtilitas cibi iudicatur. Item aliomodo cibandus eſt iuuenis et adoleſcens etalio modo ipſe ſenex. Nam abſtinencia cibique ſenibus eſt facilis. pueris et iunioribuseſt difficilis iuxta illud ypo. Senes facillimūferunt ieiuniū. ſecundo conſiſtentes facilius.pueri vero minus. Nam in ſenibus debiliseſt calor naturalis. in alijs autem eſt fortis.Et ideo maior cibus ad repreſſionem caloaseſt neceſſarius iuuenibus paruulis. minorvero illis. Eadem eciam eſt racio quare minus cibandi ſunt quieſcentes ꝙͣ ſe excercitantes. quia in illis calor eſt debilior. in iſtis vero forcior eſt. vt poſt patebit. Conſideraturautē in cibando temporis congruitas. Namgroſſiori dieta et largiori indigent hominesin hyeme quā in eſtate. ſicut dicit ypocras.ventres in vere et in hyeme calidiſſimi naturaſunt. et ſompni longiſſimi. In hijs igitur hocis plures oblaciones ſunt dande. quia tuncinnatus calor eſt multus. Multo igitur indigent nutrimento et cetera. In hyeme enimviget appetitus et forcior eſt digeſtio caloreexiſtente forciore. in eſtate vero contrariumeſt. Calor enim in hyeme ingreditur ad interiora et ibi coadunatur. in eſtate vero ſuo ſimili congaudens et exteriora petens diſſoluitur et in corpore minoratur. Quoniam igitur in hyeme multum digeritur. multus excitatur appetitus et illud patet in pueris quiſunt multi caloris Et ideo multum appetuntet multo indigent cibo. Similiter in athletisin quibus racione epcercicij augmentaturcalor naturalis. et ideo multo indigent nutrimento. ſicut ibi exemplificat Galienus. Eſt