Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Ex quo patet in qͣdrageſimo ſexto viuuset ꝯpeltus eſt fetus ꝙͣ tum ad effectū generacionis et ẜm iſtum modū ꝯputat Augꝰ. edificacōeꝫ templi ſub numero xlvi. annoꝝ cuicomꝑat ꝑfectionē corꝑis iheſu criſti ſuꝑ Iovi. et li. iiij. de trinitate ca. v. inter cetera interſerit iſta verba quadrageſies ſexīes ſeniducenti ſunt et lxx. vi. dies qui numerusdierū complet ix. menſes vi. dies. ſeqͥt̉in eodem ca. natus aut dominus tradit̉ vinkalendas ianuarij. A die ergo ꝯcepcōistradit̉ fuiſſe viij. kal̓ aprilis vſqꝫ ad viijkal̓ ianuarij ducenti lxvi. dies reꝑiunt̉putati qui ſenariū numerū qͣdrageſies ſexies habent. qūo numero templū ē edificatū⁊cͣ Conſt. in li. iij. ca. xxxiiij. dicit maſenlus in menſe viij. ē naſciturus xxx. diebꝰinformat̉ et lxx. ꝯpletur. deinde ſubdit. maſculus x. menſium xlvi. formatur diebꝰ inlxxxx. ꝯpletur. inaſculus vero ix. menſiū informā in xl. diebꝰ in lxxx complet̉ In eodem eciā loco deſcribit̉ tempus viuificacōis complecōis ſexus muliebris. ſꝫ de hoc ſuꝑſedeo cauſa breuitatis. hoc ſolū actēdendū feīā tardius format̉ et ꝯplet̉ ꝙͣ maſculus vt pꝫ ibi huiōi ibidē a ſignat̉ racō. qͥaſemē vn̄ naſci maſculꝰ forcius e⁊ calidiusin calidiori loco collocatur ſemen vnde femina generat̉. dicit eciam ixidē ꝯſt. et gal̓.ſuꝑ amphoriſ. dicit yppocras omnē infantēin octo menſibꝰ motū habere qͥa ſi adeo fortis eſſet vt poſſit exire quoniā ad vitā ꝯualeſcit. ſi vero exierit ipſo motu debilitat̉ita patit̉ vt in ſequenti exiens menſe nullatenus conualeſcat. ſi vero vſqꝫ ad nonummenſem vel principiū decimi menſis natiuitas ꝓtrahat roborat̉ et ſine periculo naſcit̉vt dicit ꝯſt. li. pantegm̄ iij. ca. xxxiiij⁂ Capittulū quintū de infanteNfantulus igitur ex ſeminibꝰ ꝯtrarias qualitates habentibꝰ generat̉ indextero ſi mas. in ſiniſtro aūt latereſi femina collocat̉ ſanguine mēſtruali in vtero nutritur fomentatur Ex cauſa vili em̄materia infirma recipit a prīcipio nutrimētū v̓tute caloīs natura oꝑāte dilatāteſingula mēbra paulatī eciā ſubito īforͣſolus enim criſtus ſubito fuit formatus invtero diſtinctus quando in vtero eſt conceptus vt dicit Augꝰ. anima ſubintrante vita ꝑfunditur ſenſu nature ſenciens circumdacōeꝫ pellicule ad ipſius rupturā mouet̉ excuius motu maternus vterus concutit̉ et guat̉ completa actione nature circa īfantulicreacōeꝫ ſi partus ſit ſalubris viij. vel ix. velIh 6x.menſe ad exitum de vtero nititur et conatur. exiens vero ſecundina circumdatur incuius exitu vterus maternus dolore nimiofatigat hoc accidit qn̄ partus nimis ꝓpeanticipat̉. deinde ad aerem nimis frigidumvel nimis calidū veniēs calamitati miſerieexponitur ē iuuatus clamor aꝑtiſſime atteſtat̉ caro infantuli recenter nati fluidā ēet tenella. et ideo neceſſaria ſunt ei varia remedia fomēta ſicut dicit ꝯſt. li. iij. ca. xxijinfantes inquit vterū exeuntes in roſis cumſale tritis inuoluant̉ in eoꝝ mēbra ꝯfortent̉et a viſcoſa humiditate liberent̉. denide palatum gingiue digito felle vncto fricēt̉vt interiora oris mūdificent̉ ꝯfortent̉ vtdulcedine acumine mellis appetitꝰ īfantuliꝓuocet̉. frequēt̓ balneent̉ oleo mirtinoaut roſaceo vngant̉. omnia eorū mēbra frīcentur. p̄cipue maſculorū quoꝝ membra debent eſſe ꝓpter exerciciū duriora. ſompnuseis ſemꝑ in loco obſcuro ꝓuocet̉ vt lumenipſorū adunetur. lucidus em̄ nimis locusviſum diſpergit. tenellos adhuc oculos ledit ſepius luſcos facit. et ideo non ſunt nimis lucido aeri exponendi ne ſpiritus viſibilis diſgregetur. ſuper omnia cauendum eſtne malo lacte corrupto nutrimēto nutriātquia ex vicioſo lacte nutricis peſſimas ſolētincutere paſſiones. ſicut oris vlceracionē. vomitum. febrem. ſpaſmum. ventris ſolucionē huiuſmodi. nec eſt danda infantulis medicinā egrotant ſꝫ nutrix in medicina et inconuenienti dieta procuranda ē vt ſic infantis defectum ſuppleat virtus gerule nutricisſicut ibidem dicit ꝯſt. ex bona aūt diſpoſicōne lactis nutrimentalis bona fit cōſiſtenciaprolis et econuerſo. et ex corrupcōe ſanguinis nutricis neceſſario leditur corpuſculumpueri vel infantis hoc ꝓpter puerilis nature molliciem ꝓpter facilem nutrimenti lactei conuertitibilitatē Vnde mēbra infantiliaꝓpter ſui teneritudinē ad diuerſaꝝ figurarūſuſcepcionē habent fluxibilitatē. et ideo faſcijs et alijs ligamnibꝰ congruis infantiliamembra ſunt liganda ne torta efficiant̉ ſeualiquam incurrant difformitatem. qͣre li. v.de vnibilico. Item quia infantuli multū accipiūt nutrimenti ſompno multo indigēt vtcalor naturalis ad interiora reuocetur et adnutrimentū ipſoꝝ digerendū celebret̉. ideoex uature inſtinctu nutrices ſolēt infantulosī cunabilis poſitos hincinde mouendo īpelle̓ex motu temperato calor confortetur ſompnus mulcebris per fumoſitatū reſolucionemin infantis terebro prouocetur. Solet eciā