Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prima eſt infanciū. ſcd̓a iuuenū. tercia naturalis atqꝫ ſenū Omnis aūt mortuus aut eſtfunus aut cadauer. dicỉ aūt funus a funibꝰaccenſis. quos antiqui ante feretrū paupriscera circūdatis deferebant. Cadauer a cadendo eſt dictū. ſcꝫ quia mortuus cadit proiciin ſepulchrū. dicit̉ tunc defunctus. quia viteofficio tunc functus eſt Dicit̉ et ſepultus qͣſiſeorſū pulſus. quia ſub terra tumulả Hucuſꝫyſid̓. li. xvi. ca. ij. Alias mortis ꝓp̓etates. que̓infra ī fine illiꝰ. vi. libri in fine de īfirmitatibꝰ Capitulū terciū de dignitate hominisOſt hec de ꝓprietatibꝰ hominis quoad etatē infantilē dicendū de generacōne eius primo. quia eius crracioeſt. tanto ceteris animalibus excellencior ꝙͣto dignior non ſolū ſcd̓m mentē. veru eciamſcd̓m temꝑatiſſimā corꝑis ꝯplexionē. Dicitem̄ Ariſ. 11. 1. ſicut fruſtū auri vel argenti ſehabet ad nūmū monetatū ſic omnes diſpoſicōes alioꝝ ad hominē. vnde homo ſit digniſſima creaturaꝝ ingeniata ē natura. hominiꝯferre mēbra nobilia et diuerſa. nobilioribꝰoꝑacōibꝰ et varijs ꝯueniēcia ꝓpt̓ qd̓ de eiuscreacōe ẜm corpus. quedā breuit̓ ſūt dicēda Capitulū quartū de creacione infantis.Irca creacionē itaqꝫ infantis exigit̉materia conueniens. locus expediensnature miniſteriū ſcꝫ calor. veld̓ cauſaefficiens ſpūs virtutē corpori influens atqꝫregens. Materia ſiquidē infantis eſt humorſeminalis deciſus per actū generacōnis ex ſingulis partibus vtriuſqꝫ parentis. Primomateria in loco concepcionis diſperſa vi nature actractiua in cellulis matricis recolligit̉ etper calorē operantē pariter ꝯmiſcet̉. quia niſiꝯmixtio digeſti ſanguinis vtriuſqꝫ parentisfieret. infantis creacio non poſſet fieri. Nammateria ſanguinis a mare procedens. ſpiſſaeſt et calidā. Vnde pre nimia ſpiſſitudine ſenon poteſt dilatare et ex ſuperhabundanciacaloris. materia deſtrueret̉ īfantis niſi ex ſanguine mulieris ꝯtrarias qualitates habentisreciperet temꝑamentū Hec materia in dextrepartis cellula adunata. in naturā cedit maisIn ſiniſtra vero cedit in naturā mulieris. Ethec diuerſitas accidit ꝓpter dominiū calorisin parte dextra pocius in ſiniſtra ſic dicitGa. et ꝯſtā. et Ariſ. li. xv. Si fuerit virtusſanguinis in mare vinces. fetus patri aſſimilabả ecōuerſo Et ſi fuerit equalis in vtroqꝫ. ꝯſimilis vtriqꝫ aſſimilabit̉ Hec materiavirtute caloris excocta quādā pellicula tenuiſſima cirūdat̉ intra quā inſtar lactis coagulat̉. hec pellicula eſt materia embrioīs queeſt theca coopertoriū vndē puer regit̉ in vte matris hec puero naſcente egrebiturruptis tenaculis. quibꝰ matricis villulis adherebat. Si vero in aliquo caſu in vteroſerit poſt partū. mulier in ꝑiculo remanebit.Mateie ergo ꝯcepte vi retentīa coadunatetnͣſmittit natura ſanguinē mēſtrualē. ex cuiꝰcalore hūore. fetus ꝯceptus fomētat̉. huiōiaūt fomento ager humane natiuitatis irrorat̉ Nam ſemē coagulat̉. ẜm Ga. ꝯſt.ſpiritū calore naturali ſit plenū per quaſdāvenas arteias ex ſubſtācia ſeminis ortasſanguini mēſtruali ꝯiūctas. nutrimentū ſibiactrahit fomentū Et hoc fuit neceſſariū vtper venas materia infantis nutriret̉ per arteias ſpūs ei actribueret̉ Hijs duobꝰ ſcꝫ materie ſeminali humori nutrimētali cooꝑat̉calor naturalis. qui intercluſus per vim informati ā nitit̉ formare mēbra corꝑis infantil̓ de eſſēcia ipſius ſeminis format cerebꝝoſſa cartillagines pelliculas neruos venaset arteias De ſanguine vero menſtruali format natua̓ ep̄ar oīa m̄bra carnoſa qͦꝝ ſb̓ſtācia ex ſanguine procreat̉. Primo aūt natua̓format prīcipalia m̄bra ſcꝫ cor cerebꝝ eparque alioꝝ ſūt fūdamēta. hec in prīcipio qn̄ſūt in maſſa ſanguīs ſibi vicinant̉. ſꝫ poſteaab inuicē diuidunt̉. De hijs tribꝰ fūdam̄tisalia tria naſcunt̉ de ce̓bro nerui micha dorſi de corde arterie. de ep̄ate vero vene oriuunt̉Hijs qͣſi fūdamētis factis. formauit naturaoſſa hec cuſtodiēcia. ſicut craneū ad defenſio cerebri coſtas pectoris ad defenſionē cordis coſtas latei̓s ad defēſionē epatis ſicde alijs Poſt iſta naſcūʳ alia m̄bra iſtis poſteriorā vt manꝰ pedes ꝯſilīa. Hec aūt ſimul ſꝫ paulatī formant̉ ac ſucceſſiue. Infās qͣtuor diebꝰ ꝯcreat̉. Primus eſt adhucſit vicinus lacti. ſcdūs ē iam ſemē ſanguini ſe ꝯmiſcet. tūc em̄ nondū cor cerebꝝ ꝑfcēformant̉. ſꝫ ſūt quedā maſſa ſanguinea quēgradū ypo. vocat fetū. tercius gradus cordecerebro epate formatis. Alia mēbra īformia et indiſtīcta ſūt. vltimꝰ gͣdus ē ab ypoinfans voͣtus. em̄ in corꝑe organizato adſuſcepcōeꝫ aīe diſpoſito viuificat̉ incipitſe moue̓ pedibꝰ calcitrae̓. ſi ē feīa ī ſiniſtrolate plꝰ moueʳ ſi ē maſculꝰ pius ī dextro vtdic̄ Ga. In lactis aūt gͣdū ē īfans ſex diesin gͣdū vero ſāguīs. ix. in gͣdū v̓o maſſe carnee. xij. ī qͣrco aūt an̄ plenā ꝑfcōeꝫ. xviijp̓ꝰ. Sex in lacte dies. ter ſūt. in ſāguīe terniGis ſeni carnē. ter ſeni mēbra figurāt Adieꝯcepcōis vſꝫ ad diē ꝯplecōis viuificacōis fetꝰſūt dies .xlvi. ita pͥꝰ vltiꝰ īcluſiue reneāt̉