Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capittulū viceſimū quartū de gutture;Vttur ē extremitas canaliū pulmonis vt dicit ꝯſt. et eſt duplicis iuuamenti. maius enim et primū eſt vtaerem attrahat mittat. ſecundū ē vt cibosinterius traiciat vocem faciat Hec canalisſubſtancia cartillaginoſa ē atqꝫ dura vtventus exeat vox emiſſa fiat clara. nam raucitas vocis ſit ex humiditate cānalis pulmonis. Componit̉ igit̉ a tribus cartillaginibꝰprima eſt alterius. gilboſa exterius. concauainterius. Secunda priore eſt maior et recteiuxta os ſtomachi collocat̉. Tercia cartillago media inter primā ſecundā exiſtit cartillaginibꝰ quaſi quadam concathinacioneguttur componit̉ vt dilatetur ꝯſtringaturinduit̉ tota ſubſtancia gutturi eiſdem panniculis quibꝰ lingua induitur palatū. Concauitas autē gutturis quam aer intrat exithabꝫ quoddā corpꝰ lingue ſil̓e ꝯpoſitum exglande et pinguedine pelliculis et vocatura medicis lingua gutturis ſiue cataracta. eteſt primū vocis vt dicit̉ inſtrumentūpoteſt aliter vox eſſe niſi claudatur iſta cataracta. quia ſi via gutturis fuerit aꝑta inpoſſibile eſt vocem eſſe quia aer paulatim exitVnde gutturis cataracta ad flatum ꝯſtringē fuit neceſſaria. quia vero guttur patiturab humoribꝰ a capite deſcendentibꝰ. Vnderaucitas generatur tuſſis qn̄qꝫ a tractu corrupti ficti aeris. quandoqꝫ eciā ab iniectupulueris. ideo habet viulam pro obſtaculone puluis huiuſmodi aliquid pulmonemvaleant ſubintrare que fuit neceſſaria vt vocem faceret pulchram fortem et expeditamAlleuiat autē aerem introeuntē eiuſqꝫ temꝑat frigiditatē. Vnde quidam moriunt̉ qn̄radicitus eis incidit̉ quia nimiū recipiūt aerem guttur et pulmonem infrigidantemEſt igit̉ gutt̉ organū vocis īforcioni neceſſariū cibi potus in primū digeſtionis locūſcilicet in ſtomachū īductiuū. quia ideo longum eſt rotundū vt amplioris aeris ad infrigidacōeꝫ caloris cordis ſit facilius attractiuū et expulſiuū. Eſt autē in vtraqꝫ extremitate magis ꝯcauū in medio magis ſtrictum vt ſic ſit vocis magis informatiuū. Eſtautē ex diuerẜ cartillaginibꝰ more ciphi cooperientibꝰ ꝯpoſitū vt forcius exiſtat et itavt ex temeritudīe cartillaginis ad vocis variandū facilius ſe reflectat Ingemīata aūteſt natura circa guttur vt ẜm duplex officiūanimali neceſſariū duplicevie habeat ꝯcauitatē Habꝫ enī viā cānalē ad aerē attrahēdūet anhelitū ꝑficiendū Habet eciā ⁊viam maLIb vnifeſtam ad cibū recipiendū. et hec duplexvia qͦdam cooꝑculo qd̓ epiglotū dicỉ diſtīguit̉ habet in ſe in ſuꝑficie gutturis ad modūveſtis ad vtrūqꝫ foramen gutturis equalit̓ſe habentis enī natura cibū appetit clauſo foramine anhelitus ad foramē ad ſuſcepcionē nutrimēti oīno ſe aꝑit econuerſonatura attraccōnē aeris deſiderat foramenaliud gutturis ſe claudit et obturat. Itemꝯtigit guttur multipliciter pati ſcilicet perextrinſecam compaſſionē ſiue qualēcumqꝫleſionē. Item qn̄qꝫ incautam cibi vel potusſumpcionē. Si autem cibus intrauit meatūper quod ꝯtrahitur aer via ſpiritus de faciliītercluditur ail̓ ſuffocat̉. qn̄qꝫ humoꝝfluxū reuinātiſacōeꝫ. ꝯueīt aūt hūores acapite ad canales guttui̓s ꝯflue̓ ibidē face̓apoſtema. ſi mateīa colerica fuerit furioſa cito mortificat animal ſuffocat. nam vtdicit ꝯſt. anguſtat flatū ita infirmus vixcibum vel potum ſūmere poſſit vel reciꝑe dolo patit̉ miniū. ſi autē ſit materia ſāguineainfirmus apparēt plenus corpore rubeus infacie vene ſūt plene plenus pulſus tumor calidus dulcis ex ſuperhabundancia ſanguinis ſentitur guſtus. Si vero ex colera rubeadolor eſt frigido anguſtia nimia calor cumſiti maxima et vigilia amaritudo in guſtu ēSi autem ſit ex fleumate tantum doletſed tumet lingua molleſcit. Si ex ſalſo ſitfleumate omnia ſaporat in gutture tāquamſalſa vox pacientis efficitur ſicut paruulorūcatulorum quia ex ſiccitate ſalſi fleumatistrahea arteria coartatur vt dicit conſtanConueīt autem iſtam materiam malā qn̄ꝫtotam recolligi interius in pellicula que diuidit viam aeris que trachea arteria a viaquam tranſit cibus que dicitur yſophagus facit ſquinanciā in vno die īterficit. Excompreſſione enim trachee arterie denegat̉aeri liber tranſitus ad cor. Ex compreſſioneenim yſophagi ciborum tranſitus denegat̉quandoqꝫ colligitur materia partim intrapartim extra et tunc dicitur ſquinancia etnon eſt ita mortifera. quādoqꝫ tota materiaeſt extra et dicitur ſynancia et eſt adhuc nimis mortifera tamen periculoſa. In omnibꝰhijs eſt dolor vehemens gutturis ſed p̓cipuein prima ſuffocacōe vocis. eſt eciam difficultas ſpirandi reſpirandi ita eciam replentur nerui et ſquinancia ita maxille ſpaſmantur vix eciam cum malleo poſſunttes aliquādo aperiri ita acurtatur lingua vix vel nunquam poteſt extrahi In omnibꝰ iſtis morbis gutt̉ p̄mētibꝰ bonū ſignū ē