Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

impedit tarificat. caput a capillis ſpoliatdecaluat. a̓ticulos manuū ped̓ ꝯtrahit incuruat vt ē vide̓ in leproſis. ſꝫ hec dicta deſiccitatis effectibꝰ nunc ſufficiant⁂ Capittulum quartum de humiditateVmiditas ē elem̄taris paſſia qͣlitasaactuiaꝝ qͣlitatū ip̄ſſionibꝰ obediēsſubditas actōi caliditatis frigiditatis ſuſceptīa. Eſt aūt huīditas oīm corꝑū p̄cipue aīatoꝝ mntritīa. augmētatīa. ꝯſeruatīa. deꝑditoꝝ in corꝑe r̓ſtauratiua. humore calore oīa generant̉ vt dicit ph̓s etgene̓ata nutriunt̉ vt ē vide̓ in radicibꝰ ſemībꝰ. nam gnū terre ꝯmiſſū pͥmo oꝑtꝫ ꝑfūdi huīditate aq̄a et aerea incluſū calorēnaturalē rarificari dilatari et tandē actiōecaloīs huīditas r̓ſoluta groſſiorē ſui ꝑtē terreſtriorē terre inferiꝰ tnͣſmittit quā qͥdē terrain ſuis recipit viſceribꝰ et calore incluſo coagulat in radicis ſubſtanciā ꝯmixtiōꝫ huīdi et ſicti ꝯuertit. huīditas aūt illa radical̓derelicta in radice ſic ꝓcreata humorē quēinueīt in terrā ſibi ſimilē racōe ſilītudīs inviā attractīa int̓cluſi caloris ſibi attrahitattractū ꝙͣ ſibi ſufficit in ſui nutrimētūuerrit. qd̓ aūt ſibi non ē neceſſariū calorēillā huīditatē diſſoluētē ſubtiliantē ipſaꝫſuꝑiꝰ tnͣſmittit et p̓mo in ſub̓am germīs deinde in ſb̓am ſtipitis vltīo in ſub̓am florisfructꝰ frondis ſic tnͣſmiſſā coagulatuertit. qͥa igit̉ humiditas oīm illoꝝ vegetāt̉ nutrimētū ē mateī̓a. manifeſtū ē omnin̄ vegetabiliū ē nutritīa ſui diffuſionē incorꝑacōeꝫ in latū in longū in altū et inſpiſſū augmentatīa. Itē huīditas deꝑditoꝝin corꝑibꝰ vegetabilibꝰ aīatis ē r̓ſtauratīanam calorē agentē ꝯtinue ītn̓ſecus extrīſecꝰ corꝑa ꝯſumūt̉ cito ꝑirēt niſi reſtauracōꝫ humidi r̓ꝑarent̉. ideo ncc̄aria fuittinua huīditatis attraccō vt ꝯtinua fiecꝫ deꝑditi reꝑacō. et ꝯſeqn̄s ſibi reſtauracō velꝯſeruacō. Eſt p̄tēa huīditas inferioꝝ ꝯſeruatiua. ex ag gacōe radiorū ꝯtinuā in aereet in terra tāta fieret caloris generacō ſiccitatis īdūctio aer īflāmaret terre ſuꝑficies ꝯbure̓t̉ niſi v̓tus caloris actīa aeris etaq̄ huīditatē actioni eius reſiſtentē ꝓporcōedebita ad temꝑiē reduceret̉. et ideo vt dicitmacrob̓. Opoſuit deus fonti caloris fontēto cius hūoris vt hūoris p̄ſenciā caloī oppoſita eius violēciā rep̓meret̉. et ſic mundimachina in eſſe debito ꝯſeruaret̉. alioqͥn acalorē mmnio ſubito ſolue̓tur. Itē humiditasē ꝑciū terre ꝯiunctīa. Tante em̄ ſiccitatis ēterra niſi huīditate aqͣ humectaret̉ q̄libeteiꝰ abꝑticula alia diſſolue̓t̉. ideo fecit natura ſpōgioſos montes et terrā cau̓noſam inmultis locis poroſam et ſic fici et racōe vacui aeris aq̄ fortis attractō adiuuāte fictitatis mitigacōe ꝑciū terre ſeꝑabiliū vniōeVnde qd̓ facit ſanguis currēs venas in corpore idē facit huīditas in venis terre. Rigatem̄ t̓re ſiccitatē diſpoīt abilitat ad fecūditatē. Habꝫ aūt huīditas qͣſdā ꝓp̓etates effectꝰ pͥmas naturales. qͣſdā v̓o ſcd̓aias amō caſuales ſicut alie qͣlitates Eſt em̄huīditas natua̓lit̓ labil̓ fluxibil̓ male in ſet̓mīabil̓. ſꝫ tn̄ ſiſtit̉ t̓mīo aliēo vt dicit ph̓sA cētro em̄ ad c̓cūferēciā ē motīa Vn̄ ſe diffundēdo ſubiectū ſuū totalit̓ defluēdo diſſolueret ſi aliud ei non obſiſte̓t qd̓ eius fluxibilitatē reductionē pciū ad centrū terminaret. Vnde videmus fluctus maris hareneficcitatē in maris littoribꝰ a ſuo ꝯfluxū ꝯpeſci et in ſe āmodo r̓uocari. Item naturalit̓mollitīa ē. ꝑtes em̄ matei̓e duras ꝯpactas ſui ſubtractionē diffuſionē r̓laxat rarificat r̓mollit. Eſt tn̄ duratiua accidentalit̓ſicut videms in gilbis eciā apoſtematibꝰqͥbuſdā ni quibꝰ ꝯfluunt hūores frigidi etex frigiditate ꝑtes humidas ad centrū rexcūciēte ꝯdenſante indurant̉ et in ſcliroſimid ē duriciā ſepius ꝯmutant̉. Idem eciā ꝯtīgit ex nimio calore ꝑtes liqͥdiores ꝯſumentēquibꝰ ꝯſumptis ꝑtes groſſiores ꝯpingunt̉ꝑiter et indurant̉. Item naturalit̓ ē mundificatiua. nam ſua r̓mollicōe et ꝑciū qͣs diffūdi ab inuicē laxacōe ꝑtes ſordidas diuiditet diuiſas lubrificādo remouet et abſtergitvt patet maxime in ipſa aqͣ ſubſtancialit̓humectat maxīe ſordiū purgatiuā et hecmaxīe ſi ſub̓ali humiditate caliditas cooꝑevt pꝫ in tritico et furfure in radice brione eteciā ī ſapone in medulla fabe in ꝯſimilibꝰ oīa ſordes faciei tocius corꝑis mūdificat depurāt. Itē qͥa de ſe motū hꝫ a cētro ſiuemedio ad extrema ille motus ex ſe fitfortis multū. ſꝫ r̓ſpectu caloris ſic obtuſus ēſiqͥdē ſui in latū pͥncipalit̓ diffuſiua. in altūvero ſn̄ calore ē multū ꝙͣ ē de ſe extēſīaſꝫ qn̄ꝫ calor ī ip̄a dn̄at̉ in ip̄a obediēte mateia huīdā oꝑat̉ tūc int̓ oēꝫ ꝑtē ſꝫ maxīe ī al ī lōgū vi caloīs ſurſū eleuāte vſꝫ ad ex̓mitātes diffūdēte erigiʳ ꝓtela. corv̓o ī quibꝰ p̄dn̄a calor hūor tēꝑatꝰ natua̓lit̓ gn̓alit̓ ſūt alcōra lōgiora eciā g̓ciliora illain qͥbꝰ exn̄te huīditate multa dn̄ante calore ꝑuo remiſſius oꝑante cauſa contraria inuenit̉ et ideo homnes calidi vt colerici obediente humore ſubſtanciali caloris actione