Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Eſt itaqꝫ ficcitas humiditati ꝯtraria tam inefectu in naturā. Accidentalit̓ tn̄ pōt eſſealiqn̄ humectacōis īductiua. ſit limacaloris excitat intēdit caloris motū ſiue ac excitatus diſſoluit actualē vl̓ pōtēciona quā inuenit humiditatē quidē diſſoluta diffuſa mēbra huīditatē elicit ſeu humorē. Siccitas eciā qn̄ dn̄atur quia habetmotū ad centrū mēbra coartat et ꝯſtrīgitſic per ꝯſtriccōꝫ educit̉ huīditas p̓us fuit corpus diffuſa. Vnde videt̉ corpus humectari qd̓ prius ficcum fuit Sic eciā videmꝰ in mōtibꝰ ficcis herbas ſpēaliter humidas ꝓcreari ſicut eſt herba dicit̉ qͣſula.balaria. v̓miculaīa ⁊cͣ Nec hoc ē mirū. namſiccitas naturalit̓ nitēdit ꝯſeruari montēin ſua fictitate hoc ſuū ſimile ſcꝫ ſiccūvi actīa ad ſui nutrimētū attrahit fictūHumidū vero ab horrēs fugiēs tāꝙͣ ſuūtrariū de ſe repellit vſqꝫ ad radices herbaꝫque in ſuꝑficie montis tanquam ſuperflueab īteriori mōtis ſubſtācia ſunt reiecte. Vn̄humorē ſic reiectū radices attrahūt et indenutriūt̉. herbe huīdē et craſſe fuit. Eadē videt̉ eſſe racō ꝯmētatoris ſuꝑ libꝝ metheroꝝvbi dicit fōtes fluīa naſcūt̉ de mōtibꝰquia ſint mōtes cauernoſi et ſpōgioſi etplurimū eciā ꝯtineant calidi fit a motibusmagnā attraccō racōe vacui eciā racōe calidi aeris īt̓cluſi. Qd̓ igit̉ attrahit̉ ſilēti in ficcitate ſibi incorꝑat̉ Qd̓ vero diſſimile eſt vtpote inhuīdītate repellere aggrega in vnū locū qd̓ tandē expellit̉ et foras capita fonciū ad flumina ꝑficiēda ꝯtinēcie deriuat̉. Siccitas igit̉ eſt attractīa ſibi neceſſarioꝝ ſibi quidē ſimiliū ē incorꝑatīa. ſuꝑfluorum vero aūt diſſimiliū ſibi expulſiuāItē ſiccitas ē naturalit̓ attenuatīa qͥa ſiccitas ꝯſūmit huīditatē quā īueīt ī ſb̓iectoquā ꝯſūpta ſequit̉ extenuacō. Itē ſiccitas ēſubſtācie induratīa ꝯſūmēdo huīditatē ī materia efficit ipſaꝫ durā ſicut ni luto ē viderequia ficcatū durū fit. Itē ficcitate agēte īſubtilē vt in aereā ſubſtāciā ſiue aqueā ſubtilior efficit̉ rarior. ſicut videmus flāteborea aer deficcat̉ et raceſcit ſubtiliat̉. Itēaccidētalit̓ pōt eſſe remollitiua. qn̄ enī ficcitas ꝯſūmit huīditatē ꝑciū eſt ꝯglutinacōſequit̉ ꝯſequēs ꝑciū ſeꝑacō et in ollificacōſicut ē videre in ligno vetuſtiſſio cuius humiditate ficcitatē ꝯſūpta ſit molle. reddit̉ etin puluerē mollē factui cedentē redigit̉. Itēnaturalit̓ ē aſperatiua agens in ſubiectūhuīditatē quā inuenit ꝯſūmit in ſuꝑficie etquā poteſt ꝯſūmere indurat ita inducitClbq̄dam ī ſuꝑficiē eqͣlitas ex vacuitatē dep̄ſſaet duricie eleuata ex qua fit aſperitas qͦuenichil aliud ē ineqͣlitas ẜm durū corpusAccidētalit̓ tn̄ qn̄ꝫ lenificat. ſicut qn̄ ex ſiccitate acuit̉ calor qui ſuo accidēte diſſoluithumores qui diſſoluti per aliā arteiā diſtillantes eam leniūt et humectāt. Itē ſiccitas ē motus tardatiua. per dominiū ſiccitatis nimie ꝑtes aeree aquoſe ī terreſtresinſpiſſāt̉ et ſic ſubſtācia groſſior effecta etgrauior. tardior ē ad motū. Per nimiā enīficcitatē ſpūs exinaniūt̉ qͦrū multitudīe corpus mouebat̉ velociꝰ. Vnde eoꝝ facta diminucōe ficcitatē mouet̉ difficiliꝰ tn̄ ē ſiccitas aliqn̄ accidētalit̓ motꝰ adiuuatiua. qͥaſiccitas faciēs motū ad cētrū equalit̓ ducitcircūferēcie ꝑtes ad mediū et ſit ꝑciū circūflexio equalit̓ rotūdacō. Vnde qͥa rotūdꝰ habꝫ angulos ī qͥbus poſſit impediri volubilitate ſuā mobilius reddit̉. p̄terea ſiccitas ꝯſūmendo humidas ſuꝑfluitates ſpūsſubtiliat depurat et velociores reddit eos a ſuꝑfluitate depurati quibus corpusuabat̉ ad motū habilitāt corpus ipſū. Itēnaturalit̓ eſt ꝯſūptiua et per hoc ꝯſūmithumores corpus euacuat a ſuo nutrimētodepauperat neceſſario ī anit̉. Itē naturalit̓ē deſtructiua quia huīditatē ſubſtācialē materialit̓ ſubnutrit et ꝑtes recōpulat etꝑit̓ deſtruit ꝯſūmit. Cauſa ē qͣlit̓ res aīmata in aīata deſtruit̉ diſſoluit̉. Itē aīatacorꝑa ſpālit̓ deſtruit quia ſpūs naturalesꝯſtant ex fumo huīdo diſſoluit qn̄ illam humiditatē ꝯſūmit. Vnde deficiēte matētia etſpū corpus neceſſario mortīficat̉. Vnde peſſima ē qualitas mortificatīa excedit. viiijficat tn̄ accidētalit̓. humores qn̄ꝫ reuinātizantes ad ſpūalia et meatus ſpūs opilātesꝑat̓i ſūt ſuꝑ inducere ſuffocacōꝫ. ſiccitas an̄tſuꝑueniēs vl̓ medicina ficca agēs ī illos humores ꝯſūmit eos ſpuū vias aꝑit. vn̄ reiqͣſi p̓us mortue ſeqͥ viuificacō Quāuis igit̉ſiccitas ſit neceſſaria ī corꝑe elementatoad ſuꝑfluitatis huinide ꝯſūpcōꝫ ipſius humiditatis coartacōꝫ inſuꝑ ad ipſius calorisremiſſi excitacōꝫ. mortifera tn̄ eqͣlitas peſſima qn̄ debitā excedit in corporibꝰ ꝓporcōꝫNam peſſimas īfirmitates ſolet in corꝑibꝰinducere ac nociuas vt pt̄iſim ethicamhuiuſmodi quibꝰ vix pōt medicine bn̄ficioſubueniri. inſuꝑ per nutrim̄tal̓ hūoris ꝯſūpcionē corpꝰ excecat exficcat cutis ſuꝑficiēcōtrahit et corrugat. ſeniū accellerat. corꝑſuꝑficialit̓ diſcolorat deformat. ſitī inmoderatā prouocat arterias exaſperat et vocē