Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Illoꝝ in quoꝝ ſubſtanciā agit in ſuā ſpeciemtrāſformatīa. Illoꝝ friditate mortua ſūtdeſtructa viuificatiā renouatīa vt pꝫ in radicibꝰ in plantis que hyemali frigore mortificate vernali calore reuiuiſcūt Inferioꝝ adſuperiora reductiua. attractīa ſuꝑfluoꝝ ꝯſūptiua et ſordiū purgatīa In materijs diuerẜdiuerſoꝝ p̄mo oppoſitoꝝ ē effectuū ꝓductīaet ideo nūc inueni rarefactīa remollifitatīaliquefactiua aꝑitīa ecōuerſo. nūc ꝯdenſatiua induratīa ꝯſtrictiua opilatiua. nūceciā ſaluatīa nūc corruptīa. Eſt eciā virtuteꝓp̓a ſapoꝝ īmutatiua acetoſa agreſtiaꝯuertit in dula vt eſt videre ī fructibꝰ inviuis. per nimiā aūt intenſionē exceſſū dulcia ꝯuertit in amara in ſalſa. ex caloreintenſo exurēte ſanguinm ſanguis in colerāꝯuertiʳ per eundē aqua per fortē exullicōeꝫſubtilioe̓s ꝑtes aereas ꝯſumentē terreſtribꝰmanentibꝰ in ſalis ſubſtancia tranſmittat̉Eſt aūt caliditas crudoꝝ indigeſtoꝝ maturatīa maturitatis in fructibꝰ celerius ꝑfecriua vnde in regionibꝰ calidis fructus ciciusmatureſcūt in frigidis et plus dulceſcuntet eciā formarū ſpēꝝ potēcia in materia latent̓ exiſtendū ad actū deductiua vt patꝫ inmineralibꝰ. per caloris actionē. aurū esargentū cetere metallice ſpēs de lapidibuseducunt̉ formā nobiliori veſtiunt̉. Per calorē eciā diſſoluentē ſubſtanciā cineꝝ depurantē cineres in vitrū ꝯuertunt̉. vn̄ patetcalor aeris naturs eſt miniſter. quia mediante caloe̓ nobiliſſime ſpēs forme naturales ꝙͣ artificiales de potēcia ad actū producunt̉ Eſt inſuꝑ caliditas īpreſſa in aere pluimarū paſſionū vtputa nubiū coruſcacionū.fulgurū ymbriū huiōi gn̓atīa. nam vi ſuaactiua attractiua vapores varios. nicc̄os ethumidos ad diuerſa aeris in triſticia eleuatquibꝰ aggregatis ꝯdēſatis in nubes. calorincluſus eas alterat in vaīas ſpēs tnͣſmittat quas diuerſimode tandē diſſoluit. diſſolutas. nūc in ſpēm niuis. vel grādīs. nūc īſpēꝫ pluuie ſeu ymbris ad terras vndiqꝫ circūſpergit Eſt p̄te̓a caliditas ſuoꝝ obiectoꝝa centro ad circūferenciā eleuātīa vt patꝫ inelemētis in quibꝰ dn̄at̉ ſcꝫ in aere in ignequi ſūma diſtancia a centro terre elongat̉.Hoc eciā pꝫ ī oleo qd̓ ſuꝑenatat ī alijs omnibꝰ. in quibꝰ naturalit̓ calor vincit Eſt inſu diſpoſicionū ſiue qualitatū ſui obiecti on̄ſi vt pꝫ in corꝑe vbi dn̄at̉ calor vt dic̓ꝯſt. li. i. ca. xvi. Corpus ſi fuerit calidū eritcaro multa. pinguedo pauca. color rubeus. pili multi. nigri vel ſubrubei. factus calidus. inLvb 4tellectus bonus. homo facundus multū mobilis. audax iracundus. amans libidinoſus.multū appetens cito digerens. aſpere vociset verecundus. fortis et velocis pulſus. Hecet multa alia ponit ꝯſt. ſigna. que calidi corporis ſūt indicia Et de calore dicta ſufficiant Caplm̄ ſcd̓m de frigiditatē:Rigiditas eſt elemētaris qualitatisquedā actīa ꝓp̓etas. debilior in actione caliditas. ipſius eſt mouei̓a circūferēcia ad centrū et ideo ꝑtes ſubiectiin qd̓ agit facit ſibi vicinius adherere. Ettardius difficilius ꝑficit in ipſo effectū ſuūQuāuis eciā naturalit̓ habeat infrigidare.tn̄ accidentalit̓ calefacit. videmus em̄ in hyeme ex frigiditate ꝯſtringēte poros corꝑiscalide ſumoſitates interiora petunt non habentes libeꝝ exitū quia intus ſūt retente ſeculcant calefaciūt vn̄ exterior frigiditas intus accidētalit̓ calefacit. Itē frigiditas ē ꝯdēſatiua quia frigiditate motū faciente ad centrū pars ꝑti vicinius coheret. ꝑtes em̄ priꝰerāt per interpoſicōeꝫ humiditatis ſeꝑate acentro ſeiūcte. ſed ꝯdēſata humiditate adcentrū ꝯſtrīgunt̉. Itē ꝙͣuis reducēdo partesad centrū ſit naturalit̓ ꝯiūctiua. tn̄ accidē talit̓ eſt diſſolutīa ꝑciū diſiūctiuā ſicut ē videre in cerebro frigiditate aliqͣ ꝯpreſſo vipreſſionis humiditas in eo retenta exprimit̉dilabit̉ et per diuerſa cerebri emūctoriā diſpertit̉. vt pꝫ in paciētibꝰ cātarrū ex cauſafrigida Itē natūralit̓ ingroſſatiua. quiaper actionē frigiditatis ꝑtes partibꝰ vicinius coadherēt. totū groſſius efficit̉. pretereaꝑtes ignee frigiditatē ꝯprimentē ꝯdēſant̓in aereas. aeree in aqueas. et aquee in terreſtres et ſic tota groſſior efficit̉ Eſt tn̄ frigiditas accidentalit̓ ſubtiliatīa. quia qn̄ per frigiditatē ꝯſtringentē. multa ſit humiditatisoppreſſe eductio. humiditas ꝯtēta in porisſubſtanciā ingroſſabat. ex hoc humiditatis ſit eductio. cōſequit̉ accidentalit̓ ſubſtācie ſubtiliacio. ſicut pꝫ in pelle lota expreſſaItē ꝙͣuis ex ꝯſeruacōne parciū et ex virtuteꝯprimente facta euacuacione ſpirituū ſit frigiditas naturalit̓ grauatīa. accidētalit̓ tn̄ leingat. quia facta eductione humiditatis qgrauabat. tocius ſubſtācie fit alleuiacio Itēfrigiditas temꝑata eſt vite rei ꝯſeruātīa. qͥa per frigiditatē humiditas ꝯdenſaʳ. caliditatis intencio retardat̉ vn̄ ſicut paulatī humiditas per poros reſoluit̉. ita reſoluta paulatī ꝯſumỉ et ſic ne calor diſſoluat ſubſtāciārei impedit̉. res ne feteat. frigiditatis bn̄ficio cuſtodit̉. vn̄ in locis frigidis antroſis