Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Et ideo attēcio anime ē eciā neceſſaria indictis vt ſupradictū eſt.. ſcd̓m philoſophūnon ſolū venit ſpēs rei viſe ad viſū ẜm pyramidē viſualē. ſꝫ ſpēs viſus ad ſuꝑ ꝯſimilēpyramidē extēſam in eodē loco Dic Aꝝ. inxix. li. de aīalibꝰ. nichil aliud ē viſū videre ꝙͣ viſus exeat ad viſam. Et vultAugꝰ. i. li. ſuꝑ gen̄. vi. muſite a re aūt viſa nichil venit niſi ſpēs eius neqꝫ a viſu ad venit aliud ꝙͣ ſpēs eius. nichil exit aboculi ſubſtācia qd̓ corrūperet̉. ſed exit ab oculo conus pyramidis et dilatat̉ eiꝰ baſis ſuꝑtotā ſuꝑficiē rei viſe. Itē probat auctor ꝑſpectiue in li. pͥmo. nichil videt̉ niſi per lucēorientē ſuꝑ viſam. ab eadē vſqꝫ ad oculūmultiplicatā. vn̄ neceſſario exigit̉ tercia pyramis ſcꝫ ipſius lucis. oīm iſtoꝝ triū pyramidū coni ſūt in ocul̓ baſes in re viſa. Qn̄ergo viſus habet ſpēs veniētes ſuꝑ has trespyramidēs. tūc trāſit ſpēs lucis coloris permediū tunicaꝝ humoꝝ oculi vſqꝫ ad humo criſtallinū et ibi incipit aīa facere iudiciūde re viſa ſpēꝫ illā. ſed ibi non ꝯplet̉ ȳmovlterius multiplicat̉ ſpēs vſꝫ ad neruū obti ſiue ꝯcauū. latet ī ſuꝑficie cerebri ibi ēvirtus viſiua in radice ſuppoſito primo prīcipali vno Aliter em̄ vna res ſemꝑ videredue ꝓpter duos oculos niſi ꝯtinuarent̉ advnū organū in quo ſit vna fōtalis diriuataad pupillas Hec oīa on̄dit auctor ꝑſpectiueAliā racōnē viſus on̄dit aſſignat ꝯſt. li. iijca. xi. Dicit em̄ ſpiritū viſibilē oculū et aerēcorꝑa clara eſſe que irradiacōne quādā ſeſeinuicē irradiando inmutāt. Aer qui iuxtaeſt videndā ab eius ꝓp̓etatibꝰ iniutat̉ſic inmutatus oculo ſe offert a ſpūs iniuſibil̓ īmutat̉ iſta v̓tus viſiua vſꝫ ad extremas ꝑtes pupille ſe diffundēs aeri īmutatoadiungit̉ qͣſi vnū illo efficit̉. et aīe iudicio color mediāte aere delatus aīe iudicio pn̄tat̉ Aer em̄ ex varietate formaꝝ ſibi obiectarū facile īmutat̉. ſicut videmus ex obiectupāni rubei ad ſolis radiū vicinū aere colorai̓vn̄ ē mirū ſi oculū clarū dyaphanū ſibiīmediate ꝯiunctū qualitate et formā ꝯſimiliafficiat inmutet Quantū igit̉ ſufficit adſens opuſculū breuit̓ recollige viſꝰ vel v̓tꝰviſibil̓ cetei̓s ſenſibꝰ ē ſb̓tilior viuacior vn̄aviuacitate viſus nom̄ accepit vt dic̓ yſid̓Itē ceteris ſenſibꝰ ē dignior ideo ſcd̓m ſitūalijs ē ſuꝑior Itē in effectū tāꝙͣ quedā igneavis alijs eſt potēcior qͥa alij ſenſus ꝓpinquiora. vero ſua v̓tute remotiſſima ꝯprehēditſub angulo recto ⁊pyramidali viſa diiiditatet diſcernit. ẜm nobiliorē naturā diſpōni orL1 5gani faciliori int̓ videnda diſtinguit. vn̄dicit Aꝝ. li. xij. viſus bonꝰ acutus erit exhumore temꝑato vnde aues vt aquile vncoꝝ vnguiū ſūt acuti viſus hoc ꝓpt̓ purū ſubtilē humorē temꝑatū in organis viſꝰexn̄tem tales aues a remotis altiſſimislocis vidēt cibū. et tales aues alciꝰ ſe eleuatꝙͣ alia volatilia Aues vero in terra manētesnon ſūt acuti viſus vn̄ ꝓpe et de longe vident cibū ſuū. Itē idē li. xix. Oculi glauciſūt acuti viſꝰ de die neqꝫ nigri de nocte. ꝓpt̓paucitatē aūt humoꝝ. oculus glaucus mouetur motu maiori vn̄ et v̓tus viſiua debilitaNigri autē oculi mouent̉ minus ꝓpt̓ multitudinē humoris. lumē noctis ē debilius ethumor in nocte ē naturalit̓ grauis motus Etideo ſpūs viſibilis interclūdit̉ humorē etimpedit̉ Itē idē viſus ſenū ē acutus. qm̄ſenū cutis eſt rugoſa. ex quo pꝫ ex boītateorgam debilitate debilitat̉ fortificat̉ visvidendi vn̄ dicỉ ibidē oculi aīaliū habētcooꝑtoriū fueit humor in pupilla munduset temꝑatus modus eciā tēꝑatus. cutisſuꝑ pupillā tenuis. tūc viſus eſt acutus videt a remotis. ſꝫ tn̄ ꝑfecte diſtinguit a remotis int̓ colores differēcias corꝑis. viſustn̄ taliū animaliū melior eſt viſu eoꝝ quorūhumor in oculis ē multus et non hn̄t cooꝑtoriū omnino ꝓpt̓ continuā aꝑcōem ſpūsviſibilis diſgregat̉ pupilla eciā de facili ledit̉. ſic viſus impedit̉ In hn̄tibꝰ vero palpebras et cooꝑcula. pꝫ cauſa ꝯtrai̓a. Dicitureciā ibidē viſus acuti cauſa in vidēdo aremotis eſt ꝓpt̓ ſitū oculoꝝ. oculus eminens eſt parui viſus et non videbit bene aremotis. ſꝫ oculus profundꝰ videt a remotis motus eius non diuidit̉ nec ꝯſumit̉. ſꝫexit ab eis recte virtus viſibilis et vadit directe ad res viſas vn̄ extra oculū fuei̓tcooꝑculū. neceſſai̓o debilitat̉ viſus. nec videbit a r̓motis niſi debilit̓ Hucuſꝫ Aꝝ. li. xij.Et hec ſufficiāt que de viſus ꝓp̓etatibꝰ gn̓alit̓ ſūt dicta. alia patebūt infra vbi denatura et ꝓp̓etate oculi tractabit̉. Caplm̄ decimūoctauū de Auditu. Irtus audibilis ī auriū organis ſuūſortit̉ effectū Eſt aūt auditus ſenſꝰꝓp̓e ſonoꝝ ꝑceptiuus vn̄ ad ꝑficien auditu. quatuor ad minus ſūt neceſſariaſcꝫ cauſa efficiēs organū ꝯueniēs. mediū ordinate ſonū deferēs. anime intencio. de hijsꝯferens vel de hijs intendēs. Cauſa efficiēs ēv̓tus aīmal̓ audibil̓ Inſtrumentū ꝯueniēsē qd̓dā os petroſū ſiue cartillaginoſū auribꝰſuppoſitū qd̓ quidē eſt ꝯcauū ficcū. tortuoſū