et informati a ſuis obiectis que ſenciunt vtſua ſenſatā intellectiui repreſentant.¶ Caplm̄. xvij. de virtute viſibiliEnſus igitur viſus cū ſit igneus eſtſimpliciſſimus vnde et remotiſſimaſubitō ꝯprehēdit. Senſus aūt viſusſic format̉. In medio quippe oculi ſcꝫ in pupilla eſt quidā humor puriſſimus ⁊ lucentiſſimꝰ qui criſtalloīdes a ph̓is eſt vocatus. eoꝙ more criſtalli ad ſuſcipiēdas varias coloꝝformas ſubito coaptat̉. Viſus em̄ eſt ſenſuscoloꝝ figurarū et formarū ꝓprietatū exterioꝝſuſceptiuus ⁊ diſcretiuus vnde ad viſū perficiendū ſunt hec neceſſaria ſcꝫ cauſa efficiensorganū ſiue inſtrumentū ꝯueniens exteriorres operans ſiue aer deferens anime intencio⁊ motus mediocris Cauſa efficiens eſt v̓tusanimalis Inſtrumentū eſt humor criſtallinꝰin vtroqꝫ oculo collocatus. clarus et rotūdClarus eſt vt ſuā claritate ſpiritū ⁊ aerē oculis irradiet. rotundus vt minus ſit paſſibil̓quia formā rotunda in lateribus eliſa angulos non habet in quibꝰ ꝯtineat̉ ſuperfluitaspreſtitura leſionē. Exterior res cooperās ē aerſine quo mediante viſus non poteſt ꝑfici. Vtem̄ viſus perficiả in quibuſdā animalibꝰ aeris claritas exigit̉. in quibuſdā vero obſcuritas. in quibuſdā aūt mediocritas. Nam inmurilegis exiget̉ obſcuritas In veſpertilionibus ⁊ in quibuſdā alijs animaibꝰ mediocritas vt poſt patebit̉. Itē attencio eciā animeeſt neceſſaria. dū em̄ circa rem aliquā inueſtigandā alio ſenſu eſt intenta. oculus minusperfecte vidēt. quia de re viſa nō iudicat Itēneceſſarius eſt motus mediocris Si em̄ moueret̉ res viſa ex multo impetu viſus ꝯfunderet̉ et ex motu minio ⁊ continuo diſpergeret̉vt pꝫ in remo fracto apparente in aqua ꝓpt̓motū aque velociter Sic̄ eciā aliqd̓ lignū oblongū velociter motū apparet rotundū. Deviſu vero qualit̓ fiat fuerūt apd̓ veteres vai̓eopinioēs. Fit aūt ẜm ph̓m vt pꝫ ex pͥmo. c.perſpectiue tripliciter viſus Vno modo per directas lineas ſuper quas venit ſpecies rei viſead viſū. alio modo ſuꝑ reflexas. qn̄ ſcꝫ pͥmomultiplicant̉ ſpecies a re ad ſpeculū ⁊ a ſpecūlo ſit reflexio ad viſū. tercio modo fit per lineas que licet non ſint reflexe ab aliquo ſed dirigunt̉ int̓ rem ⁊ viſū. non tn̄ vadūt inceſſurecto ſemper ſed aliqn̄ diuertunt a viā rectaqn̄ ſcꝫ mediū multiplex interponit̉. Et ſuntiſta media diuerſarū diaphanaitatū vt qn̄vnū denſiꝰ ē ⁊ aliud rarius .i. minus denſū ⁊rarū. Aliqn̄ em̄ occurrit mediū alterius nature ſed frāgit̉ radius ſiue ſpēs radioſa niſi veiat ſuper lineā cadentē perpendiculariter ſuꝑillud mediū. ſcd̓m occurrens et voco linea cadere perpendiculariter ſuper corpus planū adangulos rectos. ſuper corpus vero ſpericū qn̄cadit in eius centrū. Ad viſū aūt primo modo dictum nouem precipue exigunt̉ ſicut habet̉ ibidē. Primū eſt ſanitas ſiue bona diſpoſicio organi viſus Scd̓m eſt oppoſicō viſibilis ꝯtra viſū. quia viſus tali mō videndi nōvidet niſi rem illā cuius partibꝰ venit̓ ſpeciesſuper lineas rectas cadentes in centrū oculique omnes linee ducte a ſingulis partibusrei faciunt vnā pyramidē cuius conu̓s eſt inpupilla. ⁊ baſis in re viſa vt pꝫ in hac figua̓A. em̄ ⁊. b. ſūt axes qn̄ vidēs adirecte intuetur punctum. c.¶ Qn̄ vero intuet̉ punctum. d.tūc ille due. b. c. exeuntes aboculis dicun̉ axes quia exeūtīmediate ab oculi medio ad drem viſam. Tercium eſt diſtancia proporcionalis. Quartum eſt ſitus determinatusnon nimis ab axe viſuali elongatus. quia illud quod multum elongat̉ ab ape licet viſuiopponatur tamen diſtincte non cognoſciturAxis viſualis eſt radius ille Aſiue linea que intelligitur ducia medio viſus ad punctumrei viſe directe ad oppoſitumin medio viſus vt patet inhac figura ⁂¶ Quintum eſt ſoliditas ſcu denſitas rei viſequia quod eſt omnino peruium non videmus. Vnde et aer non videtur eo ꝙ eſt infine dyaphanaitatis et non habet denſitatem vt dicit auctor ſciencie perſpectiue.Sextum eſt magnitudo debita rei viſibilisquia res poteſt eſſe ita parua ꝙ non videbitur in aliqua diſtancia. quia viſus non eſtniſi per pyramidem ad oculum venientemque ſi fuerit valde parua occupabit partemviſus valde paruam. Sed viſus non ſentitviſibile niſi quādo pars ſuperficiei ſue īmutata fuerit quantitate viſibili. Septimum eſtraritas medij interiacentis quoniā mediumſi fuerit denſum. impedietur multiplicacioſpeciei vt non veniat debito modo et de facili ad pupillam. Octauum eſt lux. quiaſpecies viſibilis non imimutat viſum niſi cūluce. Nonum eſt tempus. quia viſio fit intempore ſicut probatur in perſpectiua. Quāuis enim viſibile ſubito oſtendatur viſuinon tamen diſcrete cognoſceretur. nec diſtincte niſi aliqua habita anime deliberacionē que mora indiget et tempore. Et
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten