Druckschrift 
De probrietatibus rerum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Epicurus dicit animā ꝙͣdā ſpēm ex igne etaere eſſe. yꝑtus dicit animā quēdā vigoremigneū fore iuxͣ illud Igneus eſt illis vigor etceleſtis origo ergo tot diuerſa de ſubſtancia aīe a ſapiētibꝰ ſint relata. hoc ſolūſufficiat quo ad pn̄s ſcd̓m ſanctoꝝ dictaanima eſt quēdā ſpūalis et intellectualis racionalis ſubſtācia ad viuificandū ꝑficiend̓corpꝰ humanū a deo ex nichilo ſic creata. vn̄quia ſubſtācia ē ꝯtrarioꝝ ſuſceptīa ſuſceptibilis em̄ eſt ſciencie ignorancie. virtutisin alicie. et hoc ſn̄ ſubſtācie ſue inmutacōe ſeudeꝑdicōe. Itē quia incorꝑea eſt. non ē ſenſucorꝑali ꝑuia. neqꝫ ſcd̓m dimēſionē extēſiuaItē qͥa ſimplex ē in naturā ideo nec augmētineqꝫ detrimēti eſt in ſua eſſenciā receptiuaet ideo nec in corꝑe maiore eſt maior. nec inminore minor vt dic̄ Augꝰ Itē ꝙͣuis ſimplexſit inuariabilis in ſubſtācia ſuā. ē tn̄ in potencia ſua multiplex multitudo in u̓tuteet in potēcia non ponit maioritatē in naturavel minoritatē. ſed quo ad varios effectus ēpotencialis multitudo in aīa. vn̄ non ē maiorin tribꝰ ꝙͣ in vna. nec minor in vna ꝙͣ in tribus. Patēt itaqꝫ multiplex aīe ꝓp̓etas ẜm et diffinicōem. lucidius autē patebit aīeꝯdicio per nominis ipſius impoſicōem. Caplm̄. v. quō aīa a gētilibꝰ nomē accepitNima igit̉ ſcd̓m yſid̓. a gentilibusnomē accepit. pro eo ꝙͣ ẜm eoꝝ opinionē ventus ſit. quia aerem ore attrahētes viuere videm̉. Sed illd̓ aꝑtiſſimefalſū eſt. quia multo prius aīa corꝑi infūdit̉ꝙͣ aer ore capiat̉. qͥa in geītricis vtero ſtatīviuit̉ qn̄ a dn̄o infūdit̉ creat̉. Anima igit̉dicit̉ eo viuit. corpus cui infundit̉ aīatet viuificat. Spūs vero dicit̉. quia vitā hꝫin ſe ſpūalem. animalē. naturalē. qͥa ſpirare facit ipſū corpus. Idē eciā in eſſencia ē aīaet animus. ſed anima dicit vitā ẜm racōemanimus ꝯſiliū. vnde dicunt ph̓i aīam .i. vitāſn̄ aīo i. ſn̄ ꝯſilio permanere. Dicit̉ eciā aīaniēs. qͥa tanꝙͣ caput eminet vel qͥa meminitVnde homo ſcd̓m mentē dicit̉ ymago d̓i Itēmulta noīa anime ſūt itaqꝫ ꝯiuncta. vnūpro alio ſepē ponit̉ diuerſa nomina. aīadiu̓ſis reſpectibꝰ nominat̉. Anima em̄ dicit̉ aīat et viuificat. Mens in ꝙͣtū recolligitAnimꝰ vult. Racio rectū iudicat. Sp̄s ſpirat Senſus aliquid ſentit Vnde et hijs aīe ꝓp̓etatibꝰ. ſciēcia anime qͣlitasē a ſenſu nom̄ accepit. hucuſꝫ yſid̓.. xi. c. x.¶Caplm̄. vi. de potencijs anime.Nima vero plures habet potendlas ſit in ſubſtācia vna. multiplicē hꝫLIꝯꝑacōeꝫ. ſcd̓m ꝙͣ oportuit diu̓ſam potēciarūipſius aſcendere ꝑticōem Comꝑa em̄ ad corpus ad finē ſuū. et ad actū ſuū Scd̓m conꝑacōem vero ad corpus quinqꝫ habet potencias. quarū prima ē ſcd̓m Aug. ſenſualita vis eſt aīe quā mouet̉ et tendit in corꝑisſenſus atqꝫ appetitus rerū ad corpus ꝑ̄tinēciū Hac̓ potēcia mouet̉ animal ad appetend̓delectabilia. refugitqꝫ nociua Scd̓a potēciaeſt ſenſus ſcꝫ vis anime. qua cognoſcit resſenſibiles et corꝑales qn̄ ſūt preſentes. Tercia ē ymaginacio qua anima intue formasrerū corꝑaliū ſūt abſentes Quartā eſtque inter bonū malū verū et falſū diſcernitQuīta ē intellectus res māteriales. ſedintelligibiles ꝯprehendit vt deū et angelūhuiōi. tres pͥme potencie .ſ. ſenſualitas ſenſ ymaginacio ſūt in aīa prout ē corꝑi vnibilis et influit vitā ſenſū interiorē et exteriorē ad ipſius corꝑis ꝑfectionē et hec potencie hominibꝰ brutis ſūt cōes. due vero alieſcꝫ racio intellectus ſūt in ea prout a corꝑeeſt ſeꝑabilis remanet ſeꝑata ſicut angelꝰet hoc ſcd̓m duplicē aſpectū Reſpicit namqꝫſuperiora ſic intellectus nūncupat̉. reſpicitet inferiora ſic racio dicit̉. Prout aūt aīaꝯꝑat̉ ad finē ſuū. triplicē hꝫ potenciā .ſ. rōnalem qua tendit in veꝝ ꝯcupiſcibilē qua tēditin bonū. iraſcibilē qua tēdit in arduū et̓nūIn rōnali eſt cognicio veri In ꝯcupiſcibili voluntas deſideriū boni. In irāſcibili eſt fugacontrarij .ſ. mali. Omnis itaqꝫ potencia ſicꝯſiderata ē cognitīa ſiue app̄henſiuā veri. velaffectīa boni vel motīa ad fugā mali De. vi.igit̉ app̄henſiua ſiue racionali omnis ſenſusorit̉. De. vi. aūt motīa ꝯcupiſcibili et iraſcibili naſcit̉ omnis affectio ſui affectus. queaffectiones ſūt. iiij. ſcꝫ gaudiū ſpēs. timordolor. prime due naſcunt̉ de ꝯcupiſcibili.de re ꝯcupiſcimꝰ gaudemꝰ gaudendo ſperamus Due vero alie .ſ. timor dolor oriunde iraſcibili. quia de eo qd̓ odimꝰ dolemꝰet dolendo timemꝰ. Hij ſiquidē qͣtuor effectꝰvirtutū omniū vicioꝝ quedā ſūt ſubtractamateria ſicut alias ē oſtenſū et hoc patetAuḡ. in li. de aīa ſpū vbi hec oīa declarāt̉ Caplm̄. vij. de triplici potencia animeRout vero ꝯſiderat̉ aīa ad ſuū effec actiuū triplex potencia occurrit .ſ.vegetabil̓. ſenſibilis. racionabilis.ȳmo in diuerſis ſubiectis triplex dicit̉ aīaſcꝫ vegetabilis que ē in plantis radicibus.ſenſibilis que eſt in brutis et aīalibꝰ. ronalis in hominibꝰ Vnde aīam vegetabilē ꝯꝑatpl̓s triāgulo. qͥa huiōi tres ſūt ꝑtes gn̓atīa