liber xixꝰdolet damnum ſalutis Et quoniam etſalus vtrumqꝫ bonū eſt. boniqꝫ amiſſione dolendum eſt potius ꝙͣ letandum: ſi tamen nō ſit compenſacō melioris: melior eſt autē animi equitasꝙͣ corporis ſanitas. Profecto conuementius iniuſtus dolet in ſupplitio: ꝙͣletatus eſt in delicto. Sicut ergo leticia deſerti boni in peccato teſtis ē voluntatis male: ita dolor amiſſi boni inſupplicio teſtis eſt nature bone. Quienīdolet amiſſam nature ſue pacem.ex aliquibus reliquijs pacis id doletquibꝰ ſit: ut ſibi amica natura ſit. Hocaūt ī extremo ſupplicō recte fit. ut inqui et impij naturaliū bonorū damnain cruciatibꝰ defleant ſentientes eoꝝablatorē iuſtiſſimū deū: quē ꝯtēpſerūt benigniſſimū largitorē. Deus ergo naturarū oīm ſapientiſſimus cōditor et iuſtiſſimus ordinator. qui terrenorū ornamētoꝝ maxiniū in ſtituitmortale genus hūanū. dedit hominibus quedā bona huic vite congrua.id eſt pace temporaleꝫ pro modulomortalis vite. in ip̄a ſalute ⁊ incolumitate ac ſocietate ſui generis. et queqꝫhuic paci vel tuende. vel recupandeneceſſaria ſūt. ſicut ea que aꝑte et cōueniēter adiacet ſenſibꝰ. lux. nox. aureſpirabiles. aque potabiles. et quicquid ad alendū. tegendū. curanduꝫornandūqꝫ corpus congruit: eo pacto equiſſimo: ut qui mortalis talibꝰbonis paci mortalium adcōmodatisrecte vſus fuerit: accipiat amplioraatqꝫ meliorā: ip̄am ſcilicet immortalitatis pace. eiqꝫ conueniente gloriamet honorē in vita eterna ad fruendumdeo. et ꝓximo ī deo: qui aūt pp era: necilla accipiat. et hec amittat. ¶ Ca. xiiij.Onis igitur vſus rerū temporaOliū refertur ad fructu pacis terrene in terrena ciuitate: in celeſti aūtciuitate refertur ad fructu pacis eterne. Quapropter ſi irracōnalia eſſemꝰanimātia. nichil appeteremus preterordinatā temꝑaturā ꝑtium corꝑis: etrequie appetitionū: nichil ergo p̄terquēte carnis et copiā voluptatu: utpax corꝑis ꝓdeſſet pacianiie. Sienī deſit pax corporis impeditur etiārationalis anime pax: quia requiemappeticōnū cōſequi nō poteſt. vtrūqꝫ aūt ſimul ei paci ꝓdeſt quā inter ſehabent anima et corpus: id eſt ordinate vite ac ſalutis. Sicut enī pacemcorꝑis amare ſe oſtēdūt animātia cūfugiūt dolore. et pace aīe cū propterexplendas indigentias appeticōnuꝫvoluptate ſecutur: ita mortē fugiēdoſatis indicāt quantū diligat pacem:qua ſibi cōciliantur anima et corpus.Sed qꝛ homī racōnalis anima ineſt:totū hoc quod habet ꝯmune cū beſtijſſubdit paciamine racōnalis ut mente aliquid contempletur. et ſcd̓m hocaliqͥd agat: ut ſit ei ordinate cognitionis. actoniſqꝫ conſenſio: quā paceracōnalis anime dixeramus. Ad hocenī velle debet: nec dolore moleſtari.nec deſiderio ꝑ̄turbari. nec morte diſſoluiūt aliqͥd vtile ꝯgnoſcat: et ſcd̓meam cognicone. vitam moreſqꝫ ꝯponat. Sed ne ip̄o ſtudio cognitionispropter hūane mentis infirmitatemin peſte alicuiuis erroris incurrat opꝰhabet magiſterio diuino cui certusobtemꝑet: aduitorioqꝫ ut liber obteperet. Et quoniā quamdiū eſt in iſtomortali corꝑe ꝑegrinatur adno perfidem ambulat non ꝑ ſpētie: ac ꝑ hocomnem pacem vel corporis vel animevel ſimul corporis et anime refert adillam pacem que homini mortali eſtcū immortali deo: ut ei ſit ordinta infide ſub eterna lege obedientia. Iamvero quia duo p̄cipua p̄cepta hoc ēdilectōnem dei. et dilectōne proximi.docet magiſter deus: in quibus tria