SSententia beati auguſtini epiſcopiex libro retractacōnū ip̄ius de librise ciuitate dei.lterea cū roma gotthorū irruptione agentium ſub rege alarico atqꝫimpetu magne cladis euerſa eſt: eiueuerſionē deorū falſorū mutorūqꝫ cultores quos vſitato noīe paganosvocamus: in xp̄ianā religionē referre conātes: ſolito acerbius et amarius deum verū blaſphemare ceperunt.Vnde ego exardeſcens zelo domusdei: adu̓ſus eorū blaſphemias vel errores: libros de ciuitate dei ſcribere inſtitui. Quod opus per aliquot annoˢme tenuit. eo ꝙ alia multa intercurrebāt que differre nō oporteret: et meprius adſoluendū occupabāt. HocFaūt de ciuitate dei grande opus tandem .xxij. libris eſt terminatū: quorūquīqꝫ primi eos refellūt qui res humanas ita proſꝑari volūt. ut ad hocmultorū deorū cultū quos paganicōlere ꝯſueuer̄t nccͣriū eſſe arbitrent̉: etqꝛ prohibētur: mala iſta exoriri atqꝫabundare ꝯtendūt. Sequētes autēquīqꝫ aduerſus eos loquūtur. qui fatentur hec mala nec defuiſſe unꝙͣ necdefuturā mortalibꝰ: et ea nūc magna.nūc parua. locis. tēporibꝰ. perſoniſqꝫvariari: ſed deorū multorū cultū quoeis ſacrificatur. ꝓpter vitā poſt mortem futurā eſſe vtilem diſputāt. Hisergo. x. libris due iſte vane opiniones xp̄iane religioni aduerſarie refellūtur. Sꝫ ne quiſꝙͣ nos aliena tantū redarguiſſe nō aūt nr̄a aſſeruiſſereprehende̓t: id agit pars altera operis huius: que. xij. libris continetur.Quanꝙͣ vbi opus eſt: et ī prioribꝰ. x.que noſtra ſūt aſſeramuſ: et in. xij. poſterioribus redarguamus aduerſa.duodecī ergo librorū ſequentiū pͥmiquatuor continēt exortū duarū ciuitatū: quarū eſt vna dei: altera huiuſmūdi. Secūdi quatuor excurſū earū ſeuIm Aivlec Vialq Cideri &VII¶FAIALIprocurſū. Tercij vero qui ⁊ poſtrem:debitos fines. Ita omēs. xxij. libri cūſint de vtraqꝫ ciuitate conſcripti: titulum tamen a meliorē acceperūt: ut deciuitate dei potius vocarētur. In quorū decimo libro non debuit pro miraculo poni in abrae ſacrifitio flammācelitus factā inter diuiſas victimascucurriſſe: quoniā hoc illi in viſionemonſtratū eſt. In. xvij. libro quod dictū ē de ſamuele nō erat de filijs aarō:dicendū potius fuit: nō erat filius ſacerdotis. Filios quippe ſacerdotū defunctis ſacerdotibꝰ ſuccedere magilegitimi moris fuit. Nam ī filijs aarōrepitur pater ſamuelis: ſed ſacerdosnō fuit: nec ita ī filijs ut eū ip̄e genuerit aaron: ſed ſicut om̄es illius populi dicuntur filij iſrahel.Incipiūt capitula libri pͥmi de ciuitate dei beati auguſtini epiſcopi.1 ¶ De aduerſarijs noīs xp̄i quibus inuaſtacōne ꝓpter xp̄mbarbari peꝑcerūt victis.ij Qd̓ nunꝙͣ vlla bella ita geſta ſint ut victores ꝓpter deoseoꝝ quoſvicerāt ꝑcerēt victiſiij ¶ Quā imprudēter romani deos penates qui troiā cuſtodire non potuerāt ſibi crediderint profuturos.iiij De aſilo iunonis ī troia ꝙ neminē liberauit a grecis. et baſilicis apl̓orū q̄ omēs ad ſe ꝯfugientes a barbaris defender̄tv ¶ De generali cōſuetudine hoſtiū victas ciuitates euertentiū quid cato ſenſerit.¶ Qd̓ ne romani quideꝫ itaullas cepint ciuitates ut in templis eaꝝ parcerent victis.vij ¶ Quod in euerſione vrbis queaſꝑe geſta ſunt de ꝯſue̓tudineacciderint belli q̄ vero clem̄terLAMHHE