Ut li. pe n. ini inno. 198
ſed ſi rem ⁊ p̄ciū. ff. de peti. here. ⁊. l. imꝑator. §. fi. cuꝫ. l.ſeq̄n. ff. de le. ij. ſed in ꝑticularibꝰ ſecꝰ. vt in. d. l. qͥ vas. niſi in caſibꝰ ſpecialibꝰ de quibꝰ ꝑ glo. in. c. inqͥrendū. d̓ pecu. cle. et no. bar. in. d. l. qͥ vas. in fi. niſi ex cauſa fiat talisſurrogatio aucͣte ſuꝑioris vt hic. vel ꝯuentōe partiumar. in. l. j. ff. d̓ pac. ⁊. c. j. e. ti. ¶ Glo. iij. facit duo. Primotractat de pena litigioſi ꝯͣctꝰ. Secūdo qn̄ ꝯmittit̉ hͦ viciū litigioſi. Sꝫ qꝛ vanū eſt tractare de pena litigioſi ſiignorat̉ ip̄m viciū. qꝛ ignoratis principijs oportꝫ ignorare ea q̄ ſequūtur. id eo pͦ examīabo ſecundā q̄ſtioneꝫ.¶ Quero igit̉ pͦ qn̄ ꝯmittitur viciū litigioſi? Glo. iſta īꝟ. viciū rn̄det vt ptꝫ in ea. ⁊ excipit aliquos caſus ī qͥbꝰlicite alienat̉ res litigioſa. Sꝫ certe minus ꝑfecte glo. ſeexpedit nihil ꝓrſus attingēs de actōe an̄ ⁊ qn̄ efficiat̉ litigioſa: ita ꝙ cedi ſine vicio litigioſi alteri non poſſit. ⁊tn̄ multū vtil̓ eſt maͣ iſta ⁊ neceſſaria cāoniſtis. Do. an.hic breuit̓ tranſit. ſꝫ in. c. fi. jͣ. e. poſuit ſimpl̓r aliqͣ dictabar. Ego colligēdo dicta in multis locis ſparſa diſtinguo ſic. ꝙ aut agit̉ actione reali: aut ꝑſonali: aut mixta.Primo caſu ſi agit̉ de dn̄io vel qͣſi dn̄io vt publicianade quo. in. c. abbate ſane. de re iudi. li. vj. vbi glo. plene⁊ inſti. de acti. §. alie. res efficit̉ litigioſa. C. d̓ litig. ī aut̓.litigioſa. ⁊ in corꝑe vn̄ ſumit̉ de litigio. in pͥn. ⁊ licet ibidicat̉ ſolū ꝙ cōtendit̉ de dn̄io rei: ideꝫ tn̄ eſt ſi de qͣſi dominio. qꝛ publiciana eſt eiuſdē nature. vt no. in. d. aut̓.⁊ ptꝫ in iuribꝰ p̄alle. tenet Inno. in. c. cū. M. de ꝯſti. ꝓpe fi. ⁊ bar. in. l. ij. C. de litig. Et idē ſi agat̉ de ꝑte dn̄ij:vt de vſufructu ꝙ ip̄e vſufructuariꝰ conſtituet̉ litigioſus ꝑ cōuentōem ſolā. ar. in. d. aut̓. ⁊ ibi no. ⁊ bar. in. l. j.ff. de litig. ⁊ hoc de ip̄a re. An aūt ip̄a actio realis cū agitur de dn̄io vel qͣſi vel de eo qd̓ eſt ꝑs dn̄ij efficiat̉ eodēmodo litigioſa ꝑ ꝯuentōeꝫ ſolā vt ſic nō poſſit vlteriuscedi ſine vicio litigioſi? Bar. in. d. l. j. ff. e. et in. d. l. ij. C.e. tenet ꝙ idem hoc caſu in actōe qd̓ in ip̄a re ad quamcōpetit. ſꝫ Io. an̄. in. c. fi. jͣ. e. ſentit ꝙ reſpectu actōis reqͥrit̉ lit̓. ꝯteſ. vn̄ dicit ꝙ lꝫ ip̄a res nō poſſit vendi poſt cōuentōem: ip̄a tn̄ actio ꝑ quaꝫ mouet̉ q̄ſtio poterit cedian̄ lit̓. cōteſt. Et hec opi. plꝰ mihi placꝫ. qꝛ aut̓. ſuꝑiꝰ allegata ſolū facit mentōem de re de cuiꝰ dn̄io q̄ſtio mouet̉. nō aūt de actōe q̄ ꝯpetit ad ip̄am rem. Reſpectu gͦactōis ſtabimꝰ iuri antiquo qd̓ videt̉ reqͥrere ꝯteſt. lit̓.vt. l. ij. ⁊. l. fi. C. de litig. Aut agit̉ nō de dn̄io vel qͣſi: ſedhypothecaria. vt qꝛ dicit actor rem ſibi obligatā eſſe. ⁊tūc res nō efficit̉ litigioſa. vn̄ pōt vendi cuꝫ onere ſuo.vt in aut̓. de litig. poſt pͥn. ſed ipſa actio efficit̉ litigioſatm̄ per lit̓. ꝯtēſ. vt erat de iure antiquo. l. ij. ⁊ fi. C. de litigi. Aut agit̉ cōfeſſoria vel negatoria q̄ ꝯpetūt ꝓ iuribꝰincorꝑalibꝰ: iuxta no. in. c. examīata. d̓ iudi. ⁊. c. cū eccleſia ſutrina. de cau. poſſeſ. ⁊ ꝓprie. ⁊ tunc ſb̓diſtinguo. ꝙaut actor dicit ſe ius hr̄e: puta agit ad p̄bendā quā alitenet qͣ dicit ſuā eſſe vel ius hr̄e in ea: ⁊ tūc res efficit̉ litigioſa. qꝛ lꝫ incorꝑalia non ſunt in bonis nr̄is: ſunt tn̄ inqͣſi bonis. ſecꝰ ſi dicit aliqd̓ ius ſibi deberi. qͥa tūc cū noncōtendat̉ de dn̄io vel qͣſi nō efficit̉ ip̄a res ſeu ip̄m ius litigioſum. vt notat Inno. in. c. cū. M. p̄all̓. ſic puto limitandū ⁊ diſtinguēdum bar. in. l. j. p̄all̓. vbi dicit in incorporalibꝰ res nō efficit̉ litigioſa. vt in aut̓. eo. §. ad hͦ. ip̄etn̄ actōes efficiunt̉ litigioſe ꝑ lit̓. ꝯte. ar. ī. d. l. ij. Si ꝟoagit̉ actōe ꝑſonali: et tūc bar. in. l. ij. C. e. ſimpl̓r dicit ꝙipſa res nunqͣꝫ efficit̉ litigioſa. all̓. no. in. l. qͣꝫqͣꝫ. §. j. ff. deaqͣ pluui. ar. ſed ip̄a actio efficit̉ litigioſaꝑ cōteſt. lit̓. vtdicta. l. ij. ſed ip̄e bar. in. d. l. j. aliter diſtinguit: dicēs ꝙſi nō ꝯtendit̉ de ip̄a re: ſed de aliquo oꝑe facto in re: tūcip̄a res nunqͣꝫ efficit̉ litigioſa etiaꝫ ſi illa actio ſit in remſcripta. et ſic videt̉ intelligere dictā. l. qͣꝫqͣꝫ. §. iulianus.Si ꝟo cōtendit̉ de ip̄a re ⁊ tūc efficit̉ litigioſa ip̄a res ⁊actio ꝑ lit̓. cōte. vt. d. l. ij. C. e. ſed Io. an. in. c. fi. j. e. ſimpliciter tenet ꝙ actio efficit̉ litigioſa ꝑ lit̓. cōte. ſed ipſares non. ar. in. l. fi. C. e. Idem ⁊ clariꝰ tenet Inno. in di-
cto. c. cū. M. vbi ſentit ꝙ lꝫ ꝑ actiōem ꝑſonalē agat̉ adip̄am: nihilominꝰ nō impedit̉ alienatio ꝑ lit̓. pendentiāqꝛ nō efficit̉ litigioſa exquo nō cōtendit̉ de ip̄ius dn̄io.⁊ hoc dictū plus mihi placꝫ: ⁊ videtur mihi tex. exp̄ſſusin corꝑe in aut̓. de litig. poſt pͥn. Si ꝟo agit̉ actōe mixta tenet bar. in. l. ij. C. e. ⁊. l. j. ff. e. p̄alleg. ꝙ aūt eſt actiovniuerſalis aut ſingularis. Primo caſu ⁊ olim ⁊ hodieefficit̉ litigioſa res. ⁊ actio ꝑ ſolā cōtrouerſiā ſeu citationē. vt. l. diuus. ff. de peti. hered̓. ⁊. l. alienatōes. ff. fami.herc̄. ⁊ hoc noͣ. in glo. vbi pꝫ ꝙ poſt citatōem ſeu cōtrouerſiā q̄ fit an̄ lit̓. cōteſ. non debet poſſeſſor hereditatisaliēare regl̓arit̓ aliquā reꝫ he̓ditariā: ſiue agat̉ petitiōehe̓ditatis: ſiue iudicio fami. her. placꝫ mihi hoc dictū inipſis rebꝰ. et de eis loquūtur iura ſuꝑius allegata. ſꝫ ipſeactōes non ꝓhibent̉ cedi ante lit̓. cōte. ⁊ ideo ſtareꝫ iuriantiquo vt etiā actio vniuerſalis efficiat̉ litigioſa ꝑſolam cōte. vt. d. l. ij. ⁊ fi. C. d̓ litig. Si ꝟo actio eſt ꝑticularis vt cōi diuidūdo q̄ dat̉ ad diuidendā rem ꝑticularem cōem: ⁊ tūc tam res qͣꝫ actio efficit̉ litigioſa ꝑ cōte.vt. l. j. C. cōi diui. iūcta. l. j. ⁊ no. glo. in. d. l. alienatiōes. ⁊bar. in dictis iuribꝰ p̄alle. Hec ꝓcedūt regularit̓. ſed fallit in caſibꝰ cōtentis in. d. l. fi. ⁊ in. d. l. diuꝰ. quos enumerat iſta glo. noſtra. ſed inqͣntū excipit caſum trāſactōistūc ob. iſte tex. nam vt ptꝫ in deciſa alienatio fuit facta īmonaſteriū ex cauſa trāſactōis. doc. reſpondent ꝙ trāſactio h̓ int̓uenit ſimulate. ſecus ſi vere. vt. d. l. fi. Itē inquātuꝫ glo. excipit caſum legati ⁊ fideicōmiſſi hodie illa lex finalis recipit in hoc correctōeꝫ ꝑ aut̓. de litig. vbidr̄ ꝙ ſi res litigioſa legat̉ alicui tūc heres debet iudiciuꝫad finē ꝑducere ⁊ ſi euicerit rem tradat legatario: al̓s liberat̉ cū videat̉ teſtator legaſſe euentū litis legādo reꝫlitigioſā. ip̄e tn̄ legatariꝰ ne fiat colluſio ꝯͣ eū poterit ī lite aſſiſtere ip̄i heredi. vt ī. d. aut̓. d̓ litig. ¶ Sꝫ q̄ro nūqͥdip̄a res litigioſa poſſit ſaltē pignorari ſine vicio litigioſi ſeu aliter obligari? dicenduꝫ ꝙ nō. tex. videt̉. no. in. l.ſi filiꝰ. §. fi. al̓s eſt. l. j. ff. q̄ res pigͦ. ob. poſſ. ⁊ ſentit glo. inl. j. C. cōi diui. ſequit̉ bar. in. d. l. j. in fi. Sꝫ aduerte diligenter ad glo. in. c. ſeq̄n. q̄ eſt ſuꝑ ꝟbo aſſignaſtis: q̄ relata ad tex. ſentit ꝙ etiā ꝑ ꝯͣctū locatōis res incidit ī vicium litigioſi. ſed certe illam glo. nō credo ſimplicit̓ veram. vn̄ dico ꝙ aut locatio de re litigioſa fit ad modicum tempꝰ: ⁊ tūc non incidit in viciū litigioſi. qꝛ. l. tm̄ ꝓhibet alienari vel pignorari vel obligari. vt. d. l. fi. C. delitig. ⁊. d. l. ſi filius. ff. q̄ res pigͦ. ob. poſſ. ſed ꝓhibitꝰ alienare ſeu obligare nō ꝓhibet̉ locare ad modicū tp̄s. tex.eſt notabilis maxime iūcta glo. in. cle. vna. d̓ re. eccl̓. nonali. ⁊ in. l. pe. §. inſtituto. ff. d̓ le. ij. Aut locatio fit ad lōgum tēpus vl̓ longiſſimū: ⁊ tūc incidit in viciū litigioſi.qꝛ ꝯſtituit̉ ius ī re. ff. d̓ ſuꝑfi. l. j. ⁊. l. j. ⁊. ij. ff. ſi ager. vect̓.vn̄ ꝓhibitꝰ vendere ⁊ obligare ꝓhibet̉ in longū vl̓ longiſſimū tempꝰ locare rōne p̄dicta. vt dicit glo. notabilis in cle. vna. d̓ re. ec. nō ali. p̄all̓. no. di. Bar. ⁊ cōiter legiſte in. d. §. inſtituto. lꝫ. Accur. aliter ⁊ minꝰ bn̄ ibi ſentiat cuiꝰ dictū cōiter nō recipit̉. Saluādo gͦ glo. c. ſequētis dic eaꝫ ꝓcedere ī hoc vltimo mēbro qn̄ locatio fuitfacta ad tēpus nō modicū. Idē putarē qn̄ ad tēpꝰ modicū ſi fuit fcā ſerioſe ī potētē: ita ꝙ rehaberi n̄ poſſꝫ d̓ facto. qꝛ ſatꝭ tūc vr̄ alienata ⁊ obligata. ⁊ rō magꝭ qͣꝫ ꝟbaattēdēda ē. vt. l. cū pr̄. §. dulciſſimis. ff. de le. ij. ⁊. ī. c. fi. dereg. iu. li. vj. ⁊ qd̓ no. ibi Dy. ⁊ ī. l. nō dubiū. C. d̓ legi. fitem̄ fraus legi. d̓ pͥuil̓. qͣnto. ⁊ d̓ īmu. ec. c. fi. li. vj. ⁊ hͦ noͣ.bn̄. qꝛ alibi n̄ reꝑies ita bn̄ ⁊ clare diſcuſſa ſaltē ī iure canōico. ¶ Quid aūt hēat oꝑari viciū litigio ſi: tāgit iſtaglo. ī pͥma qōne. dicēs ꝙ ēptor ſciēs punit̉: vt ī gl. q̄ ponit tenorē. l. fi. C. d̓ litig. dic̄ latiꝰ ꝙ oliꝫ d̓ iur̄ antiqͦ erātaliq̄ pene d̓ quibꝰ ꝑ bar. ī. d. l. j. ff. d̓ litig. q̄ hodie videntur ceſſare ꝑ penā legis noue latius ꝓuidentis. Et dueſunt pene. ꝗa cōtractus de re litigioſa modo p̄dicto inp̄cedēti q̄ſtione nō tenet ip̄o iure. Secūda qꝛ certe pe-