De ordi. cognitio. 23

onibus vbi cōmuniter bibit̉ vinū: licꝫ ibi nō colligit̉ ſecus dicendū. quia oportꝫ ꝙ ſibi aliquo tꝑe āni ꝓuideātaliūde. ⁊ idem dicendū de ferijs meſſiuꝫ vt dent̓ etiam ſiibi non colligat̉ frumentū. qꝛ oportꝫ pordinare ⁊ p̄uidere. facit. l. j. ff. e. ⁊ hic in fi ¶ Ad vltimam. q. an̄ militesburgēſes ⁊ doctores ⁊ ſimiles ꝑſone gaudeāt his ferijs?Spe. e. ti. §. j. ꝓpe fi. ꝙ ſic. qꝛ licꝫ iſti nō implicent̓ talibꝰꝑſe: tn̄ impediunt̉ ꝓpter ꝓcuratores aduocatos teſtes⁊ ſimiles ꝑſonas q̄ iſtis intendūt: qd̓ noͣ. dicit tn̄ Inno.hic ⁊ Spe. in loco p̄all̓. ꝙ ſi aliqui de remotis partibusꝑ ſe vel ꝓcuratores ſunt in curia: ⁊ dum cauſa eoꝝ agit̉occurrūt ferie ꝙ nihilominꝰ ſunt ꝯpellendi litigare. qͥaiſti non impediūtur in aliquo: et malicijs hominum nōeſt indulgendū. facit. c. quāto. de diuor. ⁊ in. l. in fundo.ff. de rei vendi. ſecꝰ dicūt ſi ꝓcuratores eſſent de loco curie vel alio vicino. qꝛ tūc gauderent ferijs. ⁊ eſt ratio. qͥaiſti bene impediūtur cū ſint in loco ꝓprio vel vicino adquē de facili poſſunt redire. ſed qn̄ ſunt d̓ remoto ceſſatiſta ratio. ⁊ ex hoc dic ꝙ vbi aliquo modo impedirēturremoti etiam gauderēt. puta qꝛ teſtes tūc nolūt venire:ſeu non poſſunt ita libere habere aduocatos vel alias ꝑſonas neceſſarias. ⁊ hec no.¶ De ordine cognitionū. ℟ica.¶ Quia lite cōteſtata p̄ſtito iuramēto calūnie ⁊ datisdilatōibꝰ ab homīe ⁊ a iure ſolent rei ſuas queſtiōes ꝓponere de quibꝰ quo ordine ſit cognoſcendū poſſet merito dubitari. ideo poſt rubricas p̄cedentes ponit iſtā.d̓ materia habet̉. ij. q. ij. ⁊. iij. q. j ¶ Opp. ⁊ videt̉ ꝙ iſta rubrica ſit ſuꝑflua. qꝛ quo ordine de pluribꝰ q̄ſtionibꝰ cognoſcat̉ tractat̉ s. in ti. de mu. peti. ergo ⁊cͣ. qd̓ eſt ꝯͣ idqd̓ pollicitꝰ fuit. sͣ. in ꝓhemio huiꝰ libri: et ſuꝑflua ſuntreſecanda. vt in. c. ij. d̓ ꝓba. ⁊. lxviij. di. corepiſcopi. So.Io. cal. ⁊ bn̄ ꝙ rubrica de mu. pet̓. principal̓r tractat anreus poſſit recōuenire actorē ⁊ corā quo iudice ⁊ an̄ qd̓ſeruatur in vna cauſa ſit ſeruandū in alia. ſiquid autemde ordinis cognitōe ibi dicit̉ illud eſt incidēter. ſꝫ hic tractat̉ principal̓r quo ordine de ip̄is cognoſcat̉ ¶ Itē hicnon ſolū tractai de ordine ꝯuentōis ⁊ recōuentōis: ſedde ordinis cognitōe quarūcūqꝫ plurimū queſtionū ſaltem a diuerſis ꝓpoſitarū: ſeu reus ꝓponat ꝑ modū actionis ſiue exceptōis: vt ptꝫ in nigro. ⁊ de his non tractatilla rubrica. ⁊ ſic vna nō eſt ſuꝑflua ꝑ aliā licꝫ habeāt aliquam ꝓximitatē inter ſe: ſed poteſt ⁊ aliter opponi ꝯtrarubꝝ. ſed hoc ſufficiat. ¶ Nicolaus. ¶ Abbbas.Caſus. IuNtelleximus. der ante ſententiā de ꝑemptoria cognoſcit exceptōneſufficit tamē ꝙ in principali ꝓnūciet. Cōmunis diuiſio. ſecūda ibi in qͣſitiōem. Uelſpecialius ſumma ſic. Cōtra mulierē vendicantē aliquēin maritū admittit̉ exceptio ꝯſanguinitatis que priꝰ diſcutienda eſt qͣꝫ ſuꝑ matrimōio ꝓnūciet̉: ⁊ ſufficit ſuperip̄o principali ꝓnunciare. h. d ¶ Nota pͦ ꝙ libera ꝑſonapoteſt vendicari: adiecta tn̄ cauſa vt qꝛ eſt meus maritꝰal̓s autē libera ꝑſona vendicari nō poteſt: vt. l. j. ff. d̓ reivendi. ⁊ vide qd̓ no. in. c. ex parte. de reſti. ſpo. ꝑ Inno. ⁊alios. vn̄ expone tex. ibi in virū .i. in maritū. et dicit̉ vir avirtute animi. mulier ꝟo a mollitie. vt ī. §. ſed illud Ambroſij. xxxij. q. vij. ¶ Nota ſecūdo ꝙ licet mulieri agentipoſſeſſorio ad reſtitutōem cōiugis non admittat̉ exceptio ꝯſanguinitatis ſeu alia cōcernens defectū ꝓprietatis: vt in. c. ex cōqueſtione. de reſti. ſpō. ſecus ſi agit̉ petitorio. hic em̄ non petebatur reſtitutio cōiugis: ſed petebatur adiudicari: vt ſatis colligit̉ ex tex ¶ Nota tercio īeo ꝙ hic vir excipit poſt teſtes ꝓductos ex parte mulieris actricis ꝙ reus non artat̉ ad ꝑemptoria ꝓponendāante fundatam intentiōem actoris. an autem hoc poſſitpoſt didicita teſtificata vl̓ an̄ ꝓductōeꝫ teſtiū. jͣ. ſubij

ciaꝫ plene ¶ Nota quarto ꝙ exceptio ꝑemptoria elidit.i. perimit petitōem ſeu actōem actoris. ideo dicimus ꝙexceptio eſt actionis excluſio. vt. l. j. ff. de excep. ⁊ in. c. ij.jͣ. e. ⁊. c. a nobis. de excep. ¶ Anteqꝫ attingam materiamhuius decretalis quero de ratiōe decidēdi. hic eniꝫ ſuntduo dicta. Primuꝫ ꝙ primo debet diſcuti exceptio qͣꝫdiffiniat̉ negociū principale. Secundū ꝙ diſcuſſa exceptōe ſatis eſt ꝓnūciari ſuꝑ ip̄o principali. Sol̓. cōcludepoſt Cal. hic ratōem primi dicti eſſe. quia fundata intētione actoris venit reus cōdemnandus: niſi aliter ſe defendat. debet em̄ iudex iudicare ẜm merita cauſe q̄ panduntur ex aſſertiōe partium. vt. l. fi. C. ſi per vim vl̓ aliomodo. ⁊. c. tum ex lr̄is. de in integ. reſtit̓. vn̄ vt appareatan reus ſit abſoluendus ⁊ non cōdemnandus debet prius diſcuti ſua exceptio. Ratio autem ſecundi dicti eſt.qꝛ omnē ſuꝑfluū reſecandū eſt ab arte. lxviij. di. corepiſcopi. ⁊. jͣ. de ꝓba. c. ij. ſed ꝓnunciatio ſuꝑ principali apparet de effectu ad quē ꝑemptoria fuit ꝓpoſita: exquoaliud non obſtabat. ergo non eſt neceſſe ſuꝑ illa exception ſpecifice ꝓnunciare. ⁊ ꝑ hoc apparet inutilis ⁊ variailla magna diſcuſſio glo. ⁊ doct̉. an ſit ꝓnunciandū ſuꝑexceptione incidenti vl̓ emergenti: cuꝫ ſaltem ſuꝑ eis tacite ſemper ꝓnuncietur. dic vt. jͣ. ſubijciam. ¶ Uenio adglo. que ſolent iuuenibus multum difficiles reputari. ⁊in veritate eſt ꝓpter aliqua vocabula magiſtralia de quibus ſtatim dicetur. Et pro claro intellectu huiꝰ glo. diuido eam quo ad intellectū principaliter inter tres partes. Primo em̄ attingit quādo ſit ꝓponenda ſeu diſcutienda exceptio ꝑēptoria. Secundo an̄ et quādo ſit ꝓnuncianduꝫ ſuꝑ exceptōe incidenti vl̓ emergenti. Tercio que dicatur exceptio incidens vl̓ emergens. ¶ Quoad primum glo. multum breuiter dicit ꝙ de ꝑemptoriaſeu incidenti cognoſcendū eſt tm̄ intentiōe actoris fundata. ar. hic. nam pͦ mulier actrix teſtes ſuos hic ꝓduxitad fundam̄tū intentiōem ſuam et poſtmodū vir excepitde cōſanguinitate ⁊ ꝓbationes obtulit ¶ Circa hāc primam partem dic latius ⁊ clarius cōcludendo materiamhic ⁊ alibi tactam ꝙ aut loquit̉ de exceptione dilatoria:aut ꝑemptoria. Primo caſu illa regulariter ꝓponenda⁊ ꝓbanda eſt ante litꝭ ꝯteſt. ⁊ ſi cauſa eſt talis in qua nōrequirit̉ ꝯteſtatio debet apponi ante illum actū qui ſolet fieri poſt litem ꝯte. vt in. c. inter monaſteriū. de re iudi. ⁊ qd̓ ibi plene noͣ. vide bonā glo. in. c. j. de elec. li. vj. ⁊ꝑ Inno. in. c. ij. de dila. fallit in exceptōe excōmunicationis ⁊ in dilatoria ſolutiōis. ⁊ de harū natura dic vt no.in. c. penul. ⁊. c. paſtoralis. de excep. ⁊ in. l. exceptōem. C.de ꝓba. hic vera niſi exceptio incipiat ꝯpetere poſt liteꝫcōteſt. vt in. c. inſinuāte. de offi. dele. ⁊ in. l. ij. C. de ꝯſor.eius li. vl̓ niſi de nouo ꝑueniret ad noticiaꝫ partis vt dicit glo. no. in. c. exceptōem. iij. q. vj. ⁊ aliquid de hoc vltimo dicam. jͣ. in. c. ꝓxi. Et adeo hec ſunt vera ꝙ ſi iudexvellet ſimul ꝓcedere ſuper dilatoria ⁊ ſuꝑ principali vl̓ꝓceſſus erit nullus: vl̓ ſaltem poterit appellari ꝓpter cōtradictōem que ſequit̉ exinde. de quo dic̄ vt plene dixi īc. exhibita. de iudi. Si ꝟo querit̉ de ꝑemptoria ſeu incidenti ⁊ eſt ꝓprie materia noſtra. Et in hac conclude ꝙaut querit̉ quādo poſſit eam ꝓponere: aut quādo debeat. Primo caſu dic aūt vult ꝓponere ante lit̓. ꝯte. ⁊ regulariter non poteſt niſi ſit exceptio litis finite. de qua īc. j. ⁊. ij. de lit̓. ꝯteſt. li. vj. vel niſi illa talis exceptio ſit notoria. non em̄ debet iudex ꝑmittere vt factum cui notorie obſtet exceptio deducatur in iudiciuꝫ. de fil̓. p̄ſbyt̓.quoniā. ⁊ no. Io. an. in. d. c. j. de lit̓. ꝯteſt. li. vj. poſt Archidia. facit qd̓ no. Inno. in. c. ij. de dila. Idē ſi exceptiocōtinetur in inſtrumēto: vl̓ excipiens offerat ſe illam incontinenti ꝓbaturum. vt nō. Io. an. in addi. ſpe. in ti. d̓excep. §. dicto. ꝟ. ſed an reus. et no. in. c. ſuper litteris. dereſcrip. Aut vult ꝓponere poſt lit̓. ꝯteſt. ⁊ tūc aūt anteqͣꝫ actor fundauerit intentōnem ſuam ⁊ actor conſentit⁊ planum qd̓ poteſt. mos em̄ ei gerendus eſt. vt. l. certa-