De iuramento calumnie.
imꝑator hic eximeret quo ad forū ſuū alioquin fruſtraemanaſſet illa ꝯſtitutio cū reſpectu fori canonici imperator eximere neqͥſſet ſic̄ in ſil̓i no. in cle. diſpēdioſā deiudi. in glo ¶ Et ꝑ hͦ infert̉ fortius hoc iuramētū preſtandū in cā inqͥſitōis ex ꝑte inqͥſiti. vt tenent Collec.Io. d̓ lig. ⁊ ſpe. e. ti. §. ſeqͥt̉. ꝟ. qͥd vbi implorat̉. Et general̓r cū querit̉ in qͥbꝰ cauſis hͦ iuramētū ſit p̄ſtanduꝫꝯcludo ſic. ꝙ aut cā ē criminalis aut ciuilis. prīo caſudic vt. sͣ. ſcd̓o caſu aut ē ſpūal̓. ⁊ ē hodie tex. in. c. j. e. ti.li. vj. ⁊ dicet̉. jͣ. c. ꝓx. aut nō eſt ſpūal̓. ⁊ tūc aut agit̉ iure actōis ⁊ p̄ſtat̉. aut iudicis officio ⁊ cōclu dit ſpe. e. ti.§. ſeqͥt̉. ꝟ. qd̓ vbi implorat̉. qd̓ idē eſt. nā ⁊ in exceptōibus emergētibꝰ iurat̉. vt. sͣ. dixi. ⁊ tn̄ ꝑs tūc nō agit ſedagere intēdit exqͦlis nō ē ꝯte. vt. l. ampliꝰ. ff. rem. ra. ha.Ad idē adijcit̉. l. j. C. e. ⁊. c. lr̄as. de reſtit. ſpo. ¶ Quidaūt ſi eſt cā modica?̉ dic̄ ꝙ etiā p̄ſtat̉ iuramētum. ff. adexhib. l. theſauros. vbi iudex extraordinarie ꝓcedit exofficio. ar. in. l. ij. ff. ne vis fi. ei qͥ nō poſ. mit. Quid aūtſi cauſa ē ciuilis ⁊ extraordinaria in qͣ nō fit li. ꝯtē. ⁊ tenet Bar. in. d. l. ij. ꝙ etiā iuret̉. ar. in. l. j. C. e. ⁊ videt̉ ꝓbari in cle. ſepe de ꝟb. ſig. ¶ Opp. ꝯtra tex. in eo ꝙ dicit clericū poſſe iurare ꝑ aliū etiā in cā criminali. ⁊ tuncintro intellectū iſtiꝰ. c. videt̉ em̄ hͦ ꝓcedere nō poſſe. tūqꝛ in cā crimīali n̄ int̓uenit ꝓcurator. vt plene le. ⁊ no.in. c. veniēs. de accuſa. tū qꝛ hͦ iuramētū de iure nouo eſtp̄ſtandū ꝑ principales ꝑſonaſ. vt in auc. prīcipales. C.ē. Iſta glo. ꝓ ſolutiōe aliqͣntuluꝫ ſe inuoluit videt̉ tn̄dare duas ſolutōes. Prīa ꝙ id qd̓ h̓ dr̄ ꝓcedebat oliꝫde iure antiqͦ. ſꝫ hodie nō ꝓcedit nec de iure nec de conſuetudine obſeruat̉. ſꝫ certe iſta ſolutio nō eſt bona qꝛtꝑe huiꝰ decre. iam emanauerat illa aucͣ. principales. immo de ea fit hic mētio in tex. ⁊ inducebat difficultateꝫin hac materia ⁊ tn̄ ea nō obſtāte ꝯtrariū hͦ decidit̉. It̄iura loquētia vt in criminali cā nō admittat̉ ꝓcura. iāemanauerāt ⁊ tn̄ aliud h̓ ſtatuit̉. Itē ad certū articulūvbi nō diſponat̉ de crimine pōt ꝓcurator interuenireetiā in cā criminali. vt no. in. d. c. veniēs. ⁊ in. l. pe. §. adcrimē. ff. de publi. iudi. iō glo. forte h̓ trāſit multū caute ad aliā ſolutōeꝫ dicēs hͦ ꝓcedere ſpāliter in cauſis eccleſiaꝝ nō aūt ī cauſis clericoꝝ ⁊ ſic ē ius ſpēale ⁊ priuilegiatiuū. ⁊ ꝓ hͦ adduc̄ iſtū tex. ibi ſi iudex expedire ſueeccl̓ie nouerit ⁊cͣ. ⁊ etiā in iſtis ſi clericꝰ eligit litigare ꝑſe debet ꝑ ſeipſū hͦ iuramētū p̄ſtare. ⁊ in hoc reſidēs cōcludit ꝙ ſi clericꝰ vult pōt p̄ſtare ⁊ iurare ſꝫ nō cōpellitur ſi cā ē eccīe ⁊ agit ꝑ aliū. ⁊ hūc intellectū ponit Inno. Pe. ⁊ Ab. ⁊ ꝓbat̉ hͦ ẜm Io. an̄. in. c. ceteꝝ. jͣ. e. dicebat tn̄ pe. ꝑ iſtā lr̄am qͥ etiā loquit̉ in criminali hͦ. c. debere intelligi etiā in ꝓprijs cauſis clericoꝝ dicens ꝙ criminalis qō nō poſſet noīe eccl̓ie intentari. fatebat̉ tamen ꝙ hodie hͦ. c. nō tenet ſꝫ. Ab. tenet ꝯtrariū qꝛ etiaꝫcriminalē cām habet qn̄qꝫ eccl̓ia. vt. jͣ. d̓ ſymo. dilectusij. ⁊. c. veniēs. ⁊. c. de hoc. Spec̄. etiā e. ti. §. reſtat. ꝟ. qͥdſi p̄latus. videt̉ hūc intellectū ſentire dicēs ꝙ ſi p̄latuseccl̓ie eligit litigare ꝑ ſe tenet̉ tūc ꝑ ſeip̄m iurare. vt. jͣ.c. fi ⁊. c. imꝑatoꝝ. ſꝫ ſi litigat ꝑ aliū pōt cōmittere ſindieo. ⁊ ita intelligit hͦ. c. Hoſt. videt̉ adhuc magis reſtrigere iſtā lr̄aꝫ. dicit em̄ ꝙ ep̄s pōt ꝑ aliū ſine cā litigare⁊ iurare. ⁊ dicit hͦ eē priuilegiū ep̄i in. c. fi. ſꝫ inferior epiſcopo hoc nō pōt ſine cā. ꝓ hoc iſte tex. qͥ dicit ſi viderit eccl̓ie expedire. puta qꝛ teſtimoniū clerici ē eccl̓ie neceſſariū in cā. vn̄ tūc agit p̄latus ꝑ aliū. de teſti. inſuꝑ. ⁊c. cū nūcius. ſecus gͦ cū nulla ſubeſt cā. ¶ Sꝫ ꝯͣ hͦ ⁊ tex.opp. ⁊ videt̉ ꝙ de nihilo ſeruiat hoc. c. ꝑ. c. fi. e. ti. li. vj.vbi ptꝫ ꝙ qͥſqꝫ laicus etiā pōt iuramētū calūnie ꝑ aliūp̄ſtare. vt. l. iuſiurādū in fi. ff. de iureiurā. So. dicit Inno. ꝙ ſpeciale ē clericis. ꝙ ꝓcurator eoꝝ etiā ſine ſpeciali mādato iuret de calūnia ſꝫ in alijs requirit mandatum ſpāle. vt in ꝯtrario. ⁊ videt̉ hͦ ideꝫ placere do. an.Ego puto hūc intellectū ꝓcedere ꝑ. c. imꝑatoꝝ. jͣ. e. ẜꝫvtrunqꝫ intellectum illiꝰ. c. aut em̄ illi monachi litiga-
bant ꝑ ꝓcuratorem ſpecialē ſine mādato iurandi d̓ calumnia. ⁊ videt̉ innūere illa litera ⁊ habeo ꝓpoſituꝫ. nāpapa ibi mandat ꝙ ipſi iurent vel cōſtituant iconomū.⁊ ſic nō ſufficit ꝓcurator. aut illi litigabāt per ſe ⁊ idēvidet̉ cū papa p̄cipiat vt iurent per ſe vel conſtituanticonomū. ⁊ ſic generalē adminiſtratorē monaſterij. Etidem dicit̉ in. c. in ꝑtractādis. jͣ. eo. nec eſt hoc ſpecialein eccleſijs qꝛ iconomus ⁊ quilibet hn̄s generalē ⁊ iuridicā adminiſtratōeꝫ iurat de calūnia in aīam ſuam ſinealio mādato. vt. in. l. ij. ⁊ qd̓ ibi noͣ. C. e. ⁊ dicā in. c. in ꝑtractādis. Itē h̓ tex. innuit ꝙ ſpāliter hoc miniſteriumdebet clericus alij delegare qn̄ ꝑ non iconomuꝫ litigatvt ptꝫ ibi hmōi officium liceat delegare. abſurdū eniꝫvidet̉ vt ꝓcurator ad vnā cauſam conſtitutus iurarꝫtm̄ de calūnia ⁊ nō dn̄s cū poſſet clericus eligere talemqui omnino eſſet ignarꝰ qualitatis ⁊ cāe. vnd̓ ꝑ idē eētac ſi nō iuraret̉. vnde ſū h̓ in oppi. ſingulari ⁊ intelligoꝙ hͦ. c. ſeruiebat ẜm antiqua tꝑa ẜm que dubitabaturan̄ ꝑ ꝓcuratorē etiā ſpecialē poſſet hoc iuramētum p̄ſtari ⁊ potius tenebat̉ oppoſitū. vt ſatis innuit. c. fi. all̓.eo. ti. li. vj. emanauit gͦ tūc in clerico vt licite ꝑ aliū iuraret qꝛ videt̉ quidā error in populo ex frequēti iuratōne clericoꝝ. ⁊ licet in effectu ipſi iurent qn̄ dabāt ſpeciale mādatū tn̄ qn̄ ipſi nō tangūt euangelia nō videt̉tantus error in plebe. ar. ij. q. v. ſiquis p̄ſbyter. ſꝫ hodiede nihilo ſeruit qꝛ declaratū eſt vt quilibet poſſet ꝑ ꝓcuratorē ſpecialē ad actuꝫ iurandi iurare. vt in. d. c. fi.⁊ dicā in. d. c. in ꝑtractādis. ⁊ facit ad p̄dicta. c. ij. de teſti. li. vj. cōcludendo gͦ dico ꝙ aut litigat clericus ꝑ iconomū ſeu ſindicū general̓r ad cās conſtitutꝭ. ⁊ iſte tanqͣꝫ generalis adminiſtrator iurat de calūnia ſine ſpeciali mandato. ⁊ idē eſt in ſindico vniuerſitatis ſecularis.Idem intutore ⁊ curatore ⁊ ſil̓ibꝰ ꝑſonis habentibꝰ generalē adminiſtratōem. vt no. glo. ⁊ Bar. in. d. l. ij. auteſt ꝓcurator ſpecialis ⁊ general̓r cōſtitutus ſine mandato iurādi de calumnia ⁊ nō pōt. vt. d. c. fi. ſecus ſi habet ſpeciale mandatū iurādi. ⁊ ꝑ hoc limita glo. ſequētē inqͣꝫtū dicit eſſe dr̄am inter īconomū ſeu ſindicū ſeuꝓcuratorem. nā ſindicus ad vnā cauſam tm̄ eqͥꝑaturꝓcuratori nec dicit̉ hr̄e legitimam adminiſtratiōeꝫ. dequo dicā in. c. in ꝑtractādis. Et aduerte qꝛ ad hͦ vt iconomus admittat̉ ad iurandū debet eē talis qͥ oīno cauſam non ignoret. vt in. c. in ꝑtractandis. ¶ Opp. ꝯtratex. ⁊ videt̉ ꝙ epiſcopus iuret de calūnia ſine ſpeciali licentia pape. vt. jͣ. e. c. fi. glo. fi. fatet̉ ꝯtrariū ꝙ ꝓpter diſficultatē iuret hodie ep̄s ſine licētia. ⁊ clarius videt̉ hͦvele Hoſti. ſuꝑ tex. dicens ꝙ hodie papa quo ad iuramentū calumnie dat omnibꝰ generalem licētiā. de clericis inferioribꝰ ſentit hic glo. ꝙ etiā hodie debent habere poteſtatē ſeu licentiā iurandi a ſuꝑiore eoꝝ. Cōcludit tn̄ no. ꝙ licet iſtud nō ſeruet̉ iudicium tn̄ nō victatur qd̓ no. qꝛ facit hͦ vltimū ad multa. vtputa clericusnon debet teſtificari ſine licentia ſui p̄lati. xiiij. q. ij. ꝙͣqͥ⁊. xj. q. j. teſtimoniū. ſed ſi de facto teſtificat̉ ſine licētiavidet̉ valere licet male fecerit. ꝓ hoc no. iſta gl. ⁊ bene.Et idē videt̉ in religioſo qd̓ plus eſt. vide ad hͦ qd̓ no.glo. in aucͣ. de monachis. §. cogitādū. ⁊ ſpe. in ti. de teſt.§. j. ꝟ. item excipit̉ ꝙ eſt monachus. ⁊ ꝟ. qͥd de monacho. ⁊ qd̓ no. Bal. in aucͣ. ingreſſi. C. de ſacroſan. eccle.Aduerte tn̄ ꝙ circa hͦ ⁊ general̓r circa alia iuramēta exhibēda ꝑ clericos multe ſunt inuolutōnes an ſꝑ exigatur licētia ſuꝑioris. Et primo dicit Hoſti. ꝙ in teſtiuꝫiuramēto hoc obſeruat̉ ſed in ꝯtractibꝰ hoc nō ſeruatcōſuetudo. Alij vt refert Inno. dicūt hͦ intelligenduꝫin iuramento calumnie qꝛ qn̄ ſe purgant vel alios bene iurant licite. ⁊ idē ſi iurant ſeruare cōtractū aliqueꝫjͣ. de pur. cano. per totum. ⁊. jͣ. de iureiuran. querelam. etc. ex reſcripto. Alij dicūt general̓r ꝙ vbicunqꝫ inuenit̉ꝓhibitum clericis iurare debet intelligi in foro ſeculari ſiue ſint actores ſiue rei. nec de calūnia iurare poſſūt